ءبىز ءوز-ءوزىمىزدى شەكتەن تىس جاقسى كورەتىن بولىپ بارامىز
ەسىمى ونىڭ نارتسيسس بولسا كەرەك. سىمباتتىلىعى سونشا - قىز-كەلىنشەكتەر تۇگىل، وعان ەر جىنىستىلار دا اڭتارىلا قاراپ، سيقىرلانعانداي كۇي كەشەدى ەكەن.
ءبىراق اينالاسىنداعىلاردىڭ وزىنە دەگەن سونداي ءىلتيپاتى ونى شەكتەن تىس تاكاپپارلىققا ۇرىندىرىپ، اقىرىندا ول ەشكىمدى مەنسىنبەي، كوزگە دە ىلمەيتىن حالگە جەتەدى. ول - ول ما، ءبىر كۇنى باقتا كەتىپ بارا جاتقاندا ءشول قىسقان الگى جىگىت سۋ ىشپەككە بۇلاققا ەڭكەيە بەرگەنى سول ەدى، كەنەت ار جاقتان وزىنە ەنتەلەي قاراعان ءبىر بەينەنى كورەدى.
كورەدى دە، ەستەن تانا عاشىق بولادى. ءومىرى ەشكىمگە كوز قيىعىن دا سالمايتىن نارتسيسس الگى بەينەنى كورگەندە، قاسىنان كەتە الماي، كوزىن الا الماي، سول جەردە تالىپ قالادى. سودان كۇندىز كۇلكى، تۇندە ۇيقىدان ايىرىلعان جىگىت اقىرى سول بەينە يەسىن تاپپاعان كۇيى قۇسادان كوز جۇمادى. ەڭ وكىنىشتىسى، سۋ بەتىنەن كورگەن بەينە وزىنىكى ەكەنىن نارتسيسس ولگەنشە بىلمەي كەتكەن ەدى...
كەيىن كەلە عىلىمدا ءوزىن شەكتەن تىس جاقسى كورەتىندەرگە «نارتسيسسيزم» دياگنوزىن قويۋ وسىدان قالعان.
ەندى جاي-جاپسار تۇسىنىكتى بولا باستاعان شىعار. قايتا، نارتسيسستىڭ ول «قىلىعىن» كەشىرۋگە بولادى، ءبىر سەبەپتەن... سەبەبى ول سۋ بەتىنەن كورگەن بەينەنىڭ وزىنىكى ەكەنىن بىلگەن جوق قوي؟ ال بۇگىنگى قوعام، ياعني، مىنا ءبىز شە؟ قازىر ءبىز تەك جاس-كارىمىز، ايەل-ەرىمىز بار، ءبارىمىز ءوزىمىزدى ءوزىمىز جاڭا كورگەنداي سۇقتانا قاراپ، اينالاعا «مىنە مەن وسىندايمىن» دەپ جارنامالاۋعا كىرىسىپ كەتتىك. وتىرىك پە؟
جارايدى، ءسوزىمىز دالەلدى بولسىن، مىسال كەلتىرەيىك. الدىمەن تەلەديداردى الساق. ەلگە ۇناسىن-ۇناماسىن جارىسا ءان جازىپ، بەينەكليپ ءتۇسىرىپ جاتقان انشىلەردىڭ ءبارى جاي دۇشپان كوز ءۇشىن «ونەرگە ءوز ۇلەسىمدى قوسۋدى كوزدەيمىن» دەيدى.
ال شىن مانىندە قورشاعان ورتا ولار ويلاعانداي «اقىماق» ەمەس قوي. قازىر كىم قاي ونەردى دامىتىپ جاتىر؟ ەسترادا ما، كينو ما، الدە، ءداستۇرلى ءان بە؟ كەرىسىنشە ساف ونەرىمىز اقىرىنداپ قۇلدىراپ، قۇردىمعا كەتىپ بارا جاتقانداي ما... نەگە؟ سەبەبى ءان سالمايتىن ادام قالماي بارادى. تەلەارنالاردىڭ قاي-قايسىسىن الساق تا، ءان جارىسى: «...داۋىسى»، «...voice»، ياعني، اتى عانا بولەك دەمەسەك، زاتى سول.
ارينە، كىم ءوزىن ەسەككە بالايدى، اركىم وزىنشە بۇلبۇل. جارايدى، داۋىسى زور ءانشى بولا قويسىن، ءبىراق ونىڭ دا «ءان الەمىنە وزىندىك ءبىر ۇلەس قوسسام» دەگەنى جاي بەر جاعى، ال ار جاعىندا تانىمال بوپ، تابىستى مولىنان تابۋ، سولايشا داۋلەتتى ءومىر ءسۇرۋ دەگەن ماقسات جاتقانىن قازىر بەسىكتەگى بالا دا بىلەدى. بۇل - ءبىر.
ەكىنشى ءبىر ۇلكەن ماسەلە - الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن بلوگتار. «مەن بۇيتكەندە، مەن سۇيتكەندە» نەمەسە «مەن مىناداي جەردە ءجۇرمىن»، «مىناۋ مەنىڭ بالەنشەمەن كەزدەسكەن كەزىم»، «مىنا سۋرەتتە ءبۇيتىپ قالسام كەرەك، ءسۇيتىپ قالسام كەرەك»، ايتەۋىر، بىتپەس «مەن».
وسىدان ون شاقتى جىل بۇرىن شىعار، «مەن» دەپ مەمۋار جازعانى ءۇشىن مۇحتار ماعاۋين سىندى جازۋشىعا ۇدەرە قاراپ ەدىك. شىندىعىندا، ماعاۋين قالاي ايتسا دا جاراساتىن، سەبەبى ءبىر عانا ونىڭ قازاقتىڭ بەس بىردەي عاسىرىن تىرىلتكەنىنىڭ ءوزى قايدا جاتىر؟ ماعاۋين ول دارەجەگە جەتكەن ەدى. ءبىز سونى مويىنداماي، قوعام الاقۇيىن بولدىق. ال قازىر شە؟ قازىر سول ءبىر عاجايىپ تۇلعانىڭ توبىعىنا دا جەتپەيتىن مىنا بىزدەر كۇن سايىن «مەن» دەگەن «مەمۋارلاردىڭ» ءجۇزىن جازىپ جاتىرمىز. كۇلەمىز بە، جىلايمىز با؟ ءبىزدى وسىعان جەتكىزگەن نە؟
ءابدۋالى ءمامادىل، پسيحولوگ:
- سانالى تۇردە «مەن ماڭگى سۇلۋ، ماڭگى جاس، ماڭگى وسىلاي گلامۋر كەشەمىن، سەبەبى مەن ەرەكشە تۋعانداردىڭ ساناتىندامىن» دەگەن سياقتى ويلاردى وزىنە تاڭۋدى پسيحولوگيالىق دەرت دەسەك تە بولادى. نەگىزىنەن، 18 بەن 25 ارالىعىنداعى جاستارعا ءتان بولىپ كەلەتىن بۇل دا ءبىر ادامنىڭ نە وزىنە، نە وزگەگە ەسەپ بەرمەي، «مەن ەرەكشەمىن» دەپ قابىلداۋدان تۋعان ءومىر ءسۇرۋدىڭ فورماسى. ءسان وكىلدەرى، ستيل سالاسىنداعى، جارناما سالاسىنداعىلار، ب ا ق وسى اۋديتورياعا باعىتتالعان دۇنيەلەر بەرىپ جانە ودان جاپ-جاقسى تابىس تا تابادى. مۇنىڭ قاۋىپتىلىگى سوندا - سوڭى داعدارىسقا اپارىپ سوعادى.
داعدارىس ەمەي نەمەنە، بۇرىن ۇشقىش نەمەسە عالىم بولۋدى ارماندايتىن قازاق بالاسى قازىر اسپانعا قاراۋدان دا قورقىپ قالدى، شىنى كەرەك... سونداي-اق بۇرىن اۋىلدىڭ قارا دومالاقتارى ءۇشىن مۇقاعالي سىندى اقىندى «تىرىدەي» كورۋ ارمان بولاتىن. ال قازىر..؟ كۇن سايىن الەۋمەتتىك جەلىلەردە جىرلارى اعىلىپ، Instagram-دا ءسات سايىن سۋرەتىن جىلت-جىلت ەتكىزە بەرەتىن «اقىنسىماقتاردا» قانداي قادىر قالسىن؟!. اقىن دەپ شارتتى تۇردە ايتىپ جاتىرمىز، ايتپەسە، ۇستاز بار ما، جازۋشى ما، ءانشى مە، ءتىپتى ءۇي شارۋاسىنداعى ايەلدەرىمىز بار ما، جاپپاي ءبارىمىز «نارتسيسس» ناۋقاسىنا شالدىققانبىز...
بۇدان شىعاتىن قورىتىندى قانداي؟
بۇرىن ادامدا تاڭعالۋ دەگەن قاسيەت بولۋشى ەدى، ال قازىر سەلت ەتپەيتىن بولىپ بارامىز. سەبەبى تاڭسىق ەشتەڭە قالمادى. اركىم وزىنشە «جۇلدىز»... ال ونىڭ قاۋىپتىلىگى نەدە؟ ءىلىم-بىلىمگە ۇمتىلۋدىڭ ورنىنا ادامدار كەرىسىنشە قاراڭعىلىق قۇشاعىنا قالاي ەنىپ بارا جاتقانىن بايقاماي دا قالادى. سەنبەسەڭىز، قازىردىڭ وزىندە كوبىمىز ءۇشىن ءومىردىڭ ءمانى ەرتەلى-كەش الەۋمەتتىك جەلىدە وتىرىپ، «لايك» جيناۋ سەكىلدەنىپ كەتتى.
ءتىپتى جاڭالىقتار دا قازىر «پالەن دەگەن جۇلدىز پالەنباي لايك جيناپ، رەكورد جاسادى» دەپ جەردەن جەتى قويان تاپقانداي جارىسا ايتىپ جاتادى. قۇردىم ەمەي نەمەنە؟ ەسى دۇرىس قوعام بولساق، عالىمدارىمىزدىڭ جەتىستىگىمەن ماقتانار ەدىك قوي؟ جانە ودان دا جامانى - تاكاپپارلىققا بوي الدىرۋ. ال ول اللا تاعالانىڭ بىزگە ەسكەرتكەن «كەشىرىلمەس كۇناسى». قۇداي سودان ساقتاسىن!
ءماريام ءابساتتار
islam.kz