«تەڭىزگە شىعاتىن تىكەلەي جول بولماعاندىقتان قازاقستاندا ەكسپورت پەن يمپورت شىعىنى كوپ. جەر كولەمىنىڭ كەڭدىگى مەن حالىق سانىنىڭ ازدىعىنان ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار قىمباتقا ءتۇسىپ وتىر. بۇل نەگىزگى فاكتورلار»، دەيدى ج. احمەتوۆ.
ساندىق كورسەتكىشتەردى سالىستىرىپ كورەلىك. اراب امىرلىكتەرىندە جان باسىنا شاققانداعى ءى ج و كولەمى - $41691,7 (2012-جىلعى دەرەگى)، ال قازاقستاندا بۇل كورسەتكىش $13171,8 (2013-جىلعى دەرەگى) كولەمىندە.
ب ا ءا دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمدا عالامدىق باسەكەلەستىك رەيتينگى بويىنشا 12، ال قازاقستان - 50- ورىندا تۇر. اراب ەلى ەكونوميكالىق بوستاندىق يندەكسى بويىنشا - 28، ال ءبىزدىڭ ەل - 67- ورىننان كورىنەدى. ادامي دامۋ يندەكسى بويىنشا دا ب ا ءا قازاقستاننان وق بويى وزىق تۇر.
«اراب امىرلىكتەرىنىڭ تابىس تاريحى تىم قاراپايىم»، دەيدى احمەتوۆ. ەلدىڭ انگليا قۇرامىنان شىعىپ، 1971-جىلدىڭ جەلتوقسانىندا تاۋەلسىزدىك الۋى و پ ە ك-ءتىڭ باتىس ەلدەرىنە مۇناي تاسىمالداۋ جونىندەگى ءبىرىنشى ەمبارگوسىمەن تۇسپا-تۇس كەلەدى. مۇنايدان تۇسكەن كول-كوسىر تابىس ەلدەگى بارلىق سالانىڭ جىلدام دامۋىنا، اسىرەسە قارجى مەن تۋريستىك سالانىڭ قارقىندى دامۋىنا سەپ بولدى. كەدەندىك باج سالىعىنىڭ تومەندىگى، بۇل ەلدى ەۆروپا تاۋارلارىن دامۋشى ەلدەرگە رەەكسپورتتايتىن ۇلكەن ورتالىققا اينالدىردى. وسىنىڭ ءبارى ەلدى شيكىزات تاۋەلدىلىگىنەن قۇتقاردى.
ال، قازاقستان ءۇشىن تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى اۋىر سوقتى. سوتسياليستىك ەكونوميكادان نارىقتىق زامانعا ءوتۋ بارلىق سالاعا اۋىر ءتيدى. «تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى ون جىلى قازاقستان ەكونوميكالىق كۇيرەۋدە بولدى. ارابتار سەكىلدى ءتاتتى ءومىردى بىردەن باستاپ كەتكەن جوق. سوندىقتان، قازاقستان ول ەلدىڭ تاجىريبەسىن كوشىرىپ الا المايدى»، دەيدى جاراس احمەتوۆ.
اراب ەلىندە ەكونوميكالىق ءھام قوعامدىق دامۋ ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى. سوندىقتان، دامۋدىڭ كىلتى ەكونوميكا مەن قوعام اراسىنداعى تەڭدىكتى ۇستاۋدا تۇر دەيدى مامان.
«مىقتى مەملەكەتكە اينالۋ ءۇشىن قوعامدىق ينستيتۋتتاردى دامىتىپ، جەمقورلىقتى جويىپ، كاسىپكەرلىككە جول اشۋ كەرەك»، - دەپ قورىتادى ءوز ويىن Oil Gas Project كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى جاراس احمەتوۆ.
www.ult.kz
(2014-جىل)