ەردوعان تۇرىك جۇرتىن جاڭا بەلەسكە جەتكىزە الا ما؟
مەن ەندى «جاڭا تۇركيانىڭ» ەسىگىن اشامىن» دەدى ول ۇلىقتاۋ سالتاناتىندا. ءجون-اق. ونىڭ بۇلاي سويلەۋگە قاقىسى بار. ەردوعان كىم ەدى؟ 2003-جىلى پرەمەرلىك تىزگىندى قولعا الىسىمەن تۇركيا بارلىق سالادا ىلگەرىلەي باستادى. ساياساتتا ءوزىنىڭ كىم ەكەنىن، ايماق ليدەرى بولۋعا لايىق ەكەنىن تانىتتى. بۇل جولدا ەردوعان ەشكىمنىڭ قايمىقپايتىنىن، تىكە كەسىپ ايتاتىنىن تانىتتى.
كەشەگى «اراب كوكتەمى» كەزىندە ءبۇلىنىپ جاتقان اراب ەلدەرىن ارالادى. انكارانىڭ ءرولى قانداي ەكەنىن سەزدىردى. يزرايلگە دە سەس كورسەتتى، ساناسۋعا ماجبۇرلەدى. الەۋمەتتىك سالادا حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى ارتتى. تۇركى تىلدەس جۇرتپەن رۋحاني بايلانىستى تەرەڭدەتتى. تۋريزم گۇلدەندى. ەكونوميكانىڭ دامۋى بىرنەشە ەسەگە ارتتى. اسكەريلەردى بيلىكتىڭ شارۋاسىنا ارالاسپايتىنداي ەتتى.
وسىنىڭ ءبارى ەردوعاننىڭ ەل الدىنداعى بەدەلىن ءوسىردى. ارينە، اققا قارا جاقباقشى بولعاندار دا بولدى. سوڭعى بىرەر جىلدا بولعان ەلدىڭ باستى قالالارىندا بولعان تولقۋلار، ۇكىمەتتىڭ كەتۋىن تالاپ ەتۋشىلەر ەردوعاننىڭ بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرۋگە باعىتتالعان ارنايى جوبا ەدى. ءبىراق ودان ەردوعان تازا شىعا ءبىلدى. «جاڭا تۇركيا» قانداي بولماق؟
ەردوعان ۇكىمەت باسشىسى ەتىپ ءوزىنىڭ ەڭ سەنىمدى سەرىگى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى احمەت داۆۋتوگلۋدى اكەلدى. ول ۇكىمەتتى جاساقتاي وتىرىپ، بۇعان دەيىن مينيستر ورىنتاعىندا وتىرعانداردى قالدىردى. ويتكەنى ونداعىلاردىڭ بارلىعى ەردوعاننىڭ سەنىمىنە ەنگەندەر ەدى.
ەندىگى كەزەك وسى جاقتاستارىنىڭ ارقاسىندا ەردوعان كەلەر جىلى ماۋسىمدا وتەتىن پارلامەنت سايلاۋىندا ۇلكەن كۇشكە يە بولۋعا تىرىسپاق. ياعني پارلامەنتتە باسىم داۋىسقا يە بولا وتىرىپ، سونىڭ ارقاسىندا كونستيتۋتسياعا وزگەرتۋلەر ەنگىزىپ، پرەزيدەنت وكىلەتتىگىن كەڭەيتىپ الماق. بۇل تەتىك ەردوعاننىڭ ەلدى باسقارۋىنا ۇلكەن مۇمكىندىك بەرمەك.
راس، باتىس ەردوعاندى اۆتوريتاريزمگە ۇمتىلىپ جۇرگەن «تۇلعا» دەپ سىناسا، سول باتىستىڭ كوپتەگەن اقپارات قۇرالدارى تۇركيانى «پوليتسەيلىك مەملەكەت» جازادى. ءبىراق وعان ەردوعاننىڭ قىلى دا قيسايىپ جاتقان جوق. ويتكەنى وعان قىرىق پىشاق بولىپ قىرىلىسىپ جاتاتىن پارلامەنتتىك باسقارۋدان گورى، ەلدى ىلكى قادامعا جەتەلەيتىن ءبىر تىزگىنگە جيناقتالعان بيلىك قاجەت.
«جاڭا تۇركيا» قانداي بولماق؟ انادولىعا ەردوعان «يران باعىن» ورناتا الا ما، جوق پا؟ ەلدىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتىندا قانداي سونى قادامدار جاسالماق؟ تىڭنان تۇرەن تارتقانداي ەتىپ، ەردوعان تۇرىك جۇرتىن جاڭا بەلەسكە جەتكىزە الا ما؟ مۇنىڭ بارىنە الداعى كۇندەرى كوزىمىز جەتە جاتار.
aikyn.kz