سولتۇستىككە ۇلكەن كوش بەت الماق
سونىڭ ىشىندە «مامان تاپشى» دەپ تانىلعان سولتۇستىك جانە شىعىس وڭىرلەرگە ەندى جۇمىس قولى «تاسىپ-توگىلگەن» وڭتۇستىك جانە باتىس وبلىستاردان قايتا قونىستانۋشىلاردىڭ ۇلكەن كوشى بەت الماق.
كەشە تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارىن جاڭعىرتۋعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق كەڭەس ءوتتى. وندا وسى جۇيەنى جەتىلدىرۋ بويىنشا ب ع م جانىنداعى «كاسىپقور» حولدينگى ازىرلەگەن ۇسىنىس- رەكومەنداتسيالار تالقىعا سالىندى. «كاسىپقور» حولدينگى مينيسترلىك ءۇشىن وتە قاجەتتى جۇمىستى جۇرگىزۋدە، - دەدى مينيسترلىكتىڭ كاسىبي-تەحنيكالىق جانە ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋدى مودەرنيزاتسيالاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى سابىرجان مادەيەۆ. - ءبىزدىڭ كوپتەگەن يدەيالارىمىز وسى حولدينگ جۇمىسىنىڭ ناتيجەلەرىنە نەگىزدەلەدى. ءبىز جۇيەنى جاڭعىرتۋدا سونىڭ تالداۋلارى، زەرتتەۋلەرى مەن قورىتىندىلارىنا سۇيەنەتىن بولامىز».
ب ع م باسشىلىعىنىڭ وكىلى جۇيەنىڭ «ۇلكەن پروبلەماسىن» اتادى: «ول - ءبىزدىڭ كوللەجدەرىمىز دايىندايتىن كادرلاردىڭ سانى مەن ساپاسىنىڭ نارىق پەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە سايكەس كەلمەۋىنە قاتىستى. سوندىقتان «كاسىپقور» الدىنا ءبىز وسى سالانى ءجىتى زەرتتەۋ مىندەتىن قويدىق. حولدينگ وسى سالاداعى ماسەلەلەرگە كەڭ تالداۋ جۇرگىزىپ، ناقتى كورسەتكىشتەردى انىقتادى» دەگەن ول قازاقستاندا كادر دايارلاۋدا «سالالىق، وڭىرلىك جانە رەسۋرستىق ديسبالانس بارلىعىن» جەتكىزدى. ولقىلىق اسىرەسە، «اۋىل شارۋاشىلىعى، كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا، اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق سالالاردا وتە قاتتى بايقالادى» ەكەن.
«وڭىرلىك تەڭگەرىمسىزدىك» بويىنشا مينيسترلىك وبلىستاردى ۇشكە ءبولىپتى. بۇلار، بىرىنشىدەن، «ەڭبەك كۇشى جەتپەيتىن وڭىرلەر»: نەگىزىنەن، سولتۇستىگىمىزدە جانە شىعىسىمىزدا ورنالاسقان. ەكىنشىدەن، «ەڭبەك كۇشى ورنىقتى وڭىرلەر»: ورتالىقتى جانە استانا قالاسىن قامتيدى. ال ۇشىنشىدەن، «ەڭبەك كۇشى شەكتەن تىس وڭىرلەر»: وڭتۇستىك جانە باتىس وڭىرلەر جاتقىزىلعان. وسىعان وراي ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى «ماڭگىلىك ەلدىڭ جاستارى - يندۋسترياعا» اتتى ۇزاق مەرزىمدى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا كىرىسىپتى.
- بۇل باعدارلاما وڭتۇستىكتەگى جانە باتىستاعى دەموگرافيالىق قىسىمدى ازايتۋعا جانە وسى وڭىرلەردەگى باسى ارتىق ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ شىعىس جانە سولتۇستىككە قاراي «اعۋىنا» جول اشۋعا باعدارلانعان، - دەدى س. مادەيەۆ. - سونىمەن بىرگە قۇجاتقا سايكەس، وسىعان جاعدايلار جاساۋ كوزدەلەدى. ياعني جۇمىسشى قولى وسى وبلىستارعا جاي عانا كەلمەي، سول جەردە وقۋدان ءوتۋى، سونىڭ بارىسىندا تۇرمىستىق، وتباسىلىق، مەنتاليتەتتىك، مادەني جانە باسقا دا تۇرعىدا جەرگىلىكتى شارتتارعا بەيىمدەلۋى قاجەت. ناتيجەسىندە، ولار ۋاقىتشا جۇمىسشى بولۋمەن شەكتەلمەي، وسى وڭىرلەرگە «تامىر جايىپ» قالۋلارى، ءسويتىپ، تۇرعىلىقتى حالىق سانىن كوبەيتۋلەرى جانە جۇمىس كۇشىنە دەگەن تاپشىلىقتى ازايتۋلارى ءتيىس!
بۇل باعدارلاما ەندى ىسكە اسىرىلۋدا. «بۇرناعى كۇنى بارلىق وڭىرلەردەگى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىمەن «ونلاين» كەڭەس ءوتتى، - دەپ حابارلادى دەپارتامەنت ديرەكتورى. - سوندا وڭتۇستىكتەن سولتۇستىككە قونىستاندىرۋ باعدارلاماسى - ەلباسى قويعان مىندەت جانە مەملەكەتتىك ماڭىزداعى ءىس ەكەندىگى قاداپ ايتىلدى. مينيسترلىك باسشىلىعى ءبىلىم باسشىلارىنان وسى باعدارلاماعا سالماقتى قاراۋدى سۇرادى».
وڭتۇستىك-باتىستان سولتۇستىك-شىعىسقا لەك-لەگىمەن اعىلىپ، «جەرسىندىرىلەتىن» جاستاردى دايارلاۋعا ازىرگە 24 كوللەج تارتىلىپ وتىر. بيىل مينيسترلىك وڭتۇستىك جانە باتىس وڭىرلەردەگى مەكتەپ تۇلەكتەرىنە مەملەكەتتىك تاپسىرىستان 1 مىڭ ورىن ءبولىپتى. كەشەگى كۇنگى جاعداي بويىنشا سونىڭ 692 گرانتى ەندىگى تۇلەكتەردى تاپقان. سابىرجان مارات ۇلى ارى قاراي دا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىلە بەرەتىندىگىن نىقتادى. جەرگىلىكتى جەرلەردەن ەندىگى: «1- قىركۇيەككە قاراي مىندەت ورىندالادى!» دەپ بايانداپتى.
«مىندەت ماڭىزدى. بۇعان ەڭ جوعارعى دەڭگەيدە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. ءتىپتى وسى جوبا مىندەتتەرىنە وراي، جەكە جاستار قوزعالىسى قۇرىلدى. ونى بۇرىنعى ءبىلىم ۆيتسە- مينيسترى مۇرات ابەنوۆ باسقارادى» دەدى ب ع م كاسىبي-تەحنيكالىق جانە ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋدى مودەرنيزاتسيالاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى س. مادەيەۆ.
مينيسترلىكتىڭ وسى دەپارتامەنتىنىڭ دەرەگىنشە، ەڭبەك نارىعىندا كاسىپتىك- تەحنيكالىق ماماندارعا قاجەتتىلىك بۇرىنىراقتا 175,6 مىڭ ادامدى قۇراعان. دەگەنمەن، «كاسىپورىندارداعى كوپتەگەن پروتسەستەردىڭ اۆتوماتتاندىرىلۋى جانە باسقا فاكتورلار ناتيجەسىندە بۇل زارۋلىك بىردەن 111,6 مىڭ ادامعا دەيىن ازايىپتى». دەگەنمەن، ءبارىبىر 64 مىڭداي مامان تاپشىلىعى قالىپ وتىر.
بۇل رەتتە سالا وكىلدەرى، كاسىپكەرلەر «تۇلەكتەردىڭ دەڭگەيى وزدەرىن قاناعاتتاندىرمايتىندىعى جونىندە» مينيسترلىككە تىنباي شاعىمدانىپ جاتقان كورىنەدى. وسى تۇستا «كاسىپقور» حولدينگى باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ايجان احمەتوۆا قازىر بيزنەستە دە وسىعان قاتىستى وڭ تۇسىنىك پەن ناقتى جاۋاپكەرشىلىك پايدا بولا باستاعانىن قوستى.
جۇيەدەگى جىلدار بويى قوردالانعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ب ع م جانىنداعى وسى حولدينگ كەلەسى 2015 - جىلى استانا مەن الماتىدا «الەمدىك دەڭگەيدەگى قوس كوللەج» اشپاق. بۇلاردى مۇمكىندىگى مەن اۋقىمى بويىنشا وتاندىق جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىنداعى «نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىمەن» سالىستىرۋعا بولاتىن كورىنەدى. ونىڭ ۇستىنە بۇل كاسىپتىك-تەحنيكالىق وقۋ مەكەمەلەرى ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن قۇرىلۋدا.
كوللەجدەر استانادا جانە الماتىدا 1 مىڭ 500 شاكىرتتەن قابىلدايدى. ءارقايسىسى 6 كاسىبي مەكتەپتەن تۇرماق. ءبىر ايتا كەتەر جايت، بۇلاردا تەك تەحنيكالىق ماماندار عانا ازىرلەنەدى. اتاپ ايتقاندا، ەنەرگەتيكا، ينجەنەريا، قۇرىلىس جانە ت ك ش، ديزاين، اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار، تۋريزم جانە قوناق ءۇي بيزنەسى. ستۋدەنتتەردىڭ وقۋ اقىسىن تولىعىمەن مەملەكەت كوتەرەدى. بۇل ماماندىقتار استانادا وتەتىن «ەكسپو - 2017» جاھاندىق كورمەسىنە، سونداي-اق ءۇ ي ي د باعدارلاماسىنا قاجەتتى كادرلاردى دايىنداۋ ماقساتىندا تاڭدالىپتى.
aikyn.kz