ءار ەلدىڭ سالتى باسقا نەمەسە الەمدەگى ەرەكشە سالت-داستۇرلەر
ول مۇنى ءوزىنىڭ قالىڭدىعىنا سىيلاعان.
ال قالىڭدىعى ونى قاسيەتتى سىيلىق رەتىندە ومىراۋىنا تاعىپ جۇرەدى ەكەن.
2. وسى قۇرلىقتىڭ تاعى ءبىر ايماعىندا سەمىز قالىڭدىقتى نازىك ءارى سۇلۋ دەپ ساناعان. سول سەبەپتى قىزىن كۇيەۋگە بەرەتىن كەز كەلگەندە، ونى اۋىل-ايماق، رۋ بولىپ ءتۇرلى تاعام بەرىپ سەمىرتەدى ەكەن.
كەيدە ونداي قىزدار وزدىگىنەن ءجۇرىپ تۇرا المايتىنداي بولىپ سەمىرەتىن كورىنەدى. وسىنداي سالت سولتۇستىك حالىقتاردا دا ساقتالعان.
ولار سەمىز قالىڭدىققا جيىرما تۇلكى تەرىسىن، ال ارىق قالىڭدىققا تۇلكىنىڭ پۇشپاعىن عانا بەرەتىن بولعان. بۇل حالىقتاردا ايەلدى قىزعانۋ دەگەن اتىمەن بولماعان. سوندىقتان ءۇي يەسى قۇدايى قوناعىنىڭ قوينىنا ايەلىن سالىپ بەرگەن.
3. ەجەلگى ەگيپەتتەگى تانيت مادەنيەتى بويىنشا، بوي جەتكەن قىزدىڭ العاش ەتەگىن قۇداي عانا اشادى دەپ ەسەپتەگەن. سوندىقتان، ءاربىر اتا-انا قىزى بوي جەتكەندە عيباداتحاناعا اكەلىپ تۇنەتەتىن بولعان. سول ءتۇنى قۇداي ۇكىمىمەن كەلگەن «قۇدىرەتتىڭ» كۇشىمەن قىز ايەل بولىپ شىققان.
«قۇدىرەت» دەيتىن ەشنارسە جوق. باي ساۋداگەرلەر عيباداتحانا قىزمەتكەرلەرىنە كوپ اقشا بەرىپ، قىزدارعا باراتىن بولعان.
4. باحۋتۋ تايپاسىندا ەرلى-زايىپتىلار ۇيلەنگەن سوڭ، ءبىرىنشى ءتۇنى كۇيەۋدىڭ ۇيىنە بارادى. سول جەردە جاس قالىڭدىق قولىنا تۇسكەن نارسەمەن كۇيەۋىن ۇرادى.
سودان تاڭعا جاقىن ءوز ۇيىنە كەلىپ، كەشكىسىن تاعى بارىپ ۇرىپ كەتەدى ەكەن. بۇل ءراسىم ءبىر اپتا جالعاسۋ كەرەك. سودان كەيىن بارىپ، جاس جۇبايلارعا تاتۋلاسىپ، بىرگە بولۋعا رۇقسات ەتىلەدى.
5. قىتايدا ۇل بالا ءبىر جاسقا تولعاندا، ونى قارا ايداھاردىڭ بەينەسى سالىنعان سارى توسەمگە جاتقىزىپ، باسىن بالعامەن سوعادى. ەگەر سوققان كەزدە «دزەن» دەگەن دىبىس شىقسا، ءسابيدى دزەن-بۋددالارىنىڭ عيباداتحاناسىنا بەرەدى، «بەم» دەگەن دىبىس شىقسا، كادىمگى قىتايلىق بولىپ قالا بەرەدى.
قىتاي تاريحىندا ءبىر رەت قانا «كون-فۋ» دەگەن قىزىق دىبىس ەستىلەدى. ول بالا اتاقتى دانىشپان كونفۋتسي بولعان ەكەن.
6. اۋعانستان مەن پاكىستان ەلدەرىندە ۇلى بولماعان وتباسىلاردىڭ قىزىن ۇل سياقتى تاربيەلەيدى ەكەن. ونداي قىزداردى «باچا پوش» دەپ اتايدى. ولاردى ۇل بالاشا كيىندىرىپ، شاشتارىن الىپ، مەكتەپكە بەرەدى.
ولار بوي جەتكەن سوڭ، قايتادان قىز كەيپىنە كەلىپ، تۇرمىس قۇرادى. ءبىراق بۇنداي جانداردان جاقسى ايەل شىعا بەرمەيدى. ويتكەنى ءۇي شارۋاسىنا ولاق، ەر مىنەزدى بولىپ وسەدى.
7. جاپوندىقتاردا سامۋراي دەگەن ەرەكشە كاستا بار. ادام اناتومياسى وقىتىلاتىن ءاربىر وقۋ ورنىنىڭ جانىندا «بونزايكا» دەيتىن ارنايى عيمارات بولادى. وندا حاراكيري جاساۋمەن كۇن كورەتىن سامۋرايلار تۇرادى. حاراكيري دەگەنىمىز - وتكىر جىڭىشكە قىلىش ارقىلى سولدان وڭعا قاراي قۇرساق قۋىسىن ءتىلىپ جىبەرۋ. تاجىريبەلى سامۋرايلار كۇنىنە 2-3 حاراكيري جاسايدى ەكەن.
el.kz