ەرجان نۇرىمبەت، اكتەر: ناعىز اكتەر بولۋ ءۇشىن تەاتردا جۇمىس جاساۋ كەرەك
- ەرجان اعا، سۇحباتىمىزدى ءوزىڭىز قىزمەت جاساپ جۇرگەن تەاتردان باستاساق. قازىرگى تاڭدا تەاتردىڭ جاعدايى قانداي دەڭگەيدە؟
- مەن قازىر ق. قۋانىشبايەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق تەاتردا قىزمەت اتقارىپ ءجۇرمىن. تەاتردا 50 دەن اسا اكتەر بار. وزىممەن يىق تىرەسە جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان نۇركەن وتەۋلوۆ، قۋاندىق قىستىقبايەۆ، سىرىم قاشقابايەۆ سياقتى اكتەرلەرمەن ماقتانام. اكتەرلەر ول سول زاماننىڭ جارشىسى عوي. رەپەرتۋارىمىز كلاسسيكالىق، قازىرگى دراماتۋرگياعا دا باي. الايدا تەاترىمىز باستىققا ەمەس، باسشىعا كەندە بولىپ وتىر. ارينە وتكەن كۇندى اڭساپ وتىرعام جوق، ءبىراق ە. جۋاسبەك باسشى بولىپ تۇرعان ۋاقىتتا تەاترىمىزدا ۇلكەن شىعارماشىلىق جەتىستىكتەرمەن، تالپىنىستار بولدى. شىعارماشىلىققا كوپ ءبولىندى.
- تەاتردا قىزمەت جاساپ جۇرگەنىڭىزگە قانشا ۋاقىت بولدى؟ قانشا رەت باستى رولدەردە وينادىڭىز؟ ءوزىڭىز سومداعان رولدەرىڭىز كوڭىلىڭىزدەن شىعا ما؟ اتتەگەن-اي دەگەن ساتتەرىڭىز بولدى ما؟
- مەنىڭ اكتەر بولىپ قىزمەت ەتكەنىمە قازىر 14 جىل بولدى. وسى 14 جىلدىڭ ىشىندە ارينە ساناپ كورمەپپىن، ءبىراق سپەكتاكلدەن بوس ۋاقىتىم بولعانى وتە از. كىشكەنتاي ءرول بولمايدى، كىشكەنتاي اكتەر بولادى دەمەكشى، ءبىراق مەن بارلىق سپەكتاكلدەردە باستى جانە نەگىزگى كەيىپكەرلەردى سومدادىم. ارينە بارلىعىن كەرەمەت وينادىم دەپ ايتا المايمىن، ولاي ايتقان كۇنى اكتەردىڭ توقتاعانى عوي دەيمىن، ءار ويناعان ءرولىڭدى زەرتتەي بەرسەڭ، ويلانا بىلسەڭ، نەشە ءتۇرلى قىرى شىعا بەرەدى، ءتىپتى شەگى جوق دەۋگە بولادى. مەنىڭ ءوز-وزىمە كوڭىلىم تولعان ەمەس، كەيدە دايىندىقتا شىقپاعان ءرولىڭنىڭ قىرلارى كورەرمەننىڭ الدىندا ءساتتى بولىپ جاتادى. كەيدە جاقسى ساتتەردى كورەرمەنگە سول دەڭگەيدە جەتكىزە الماي جاتامىز. ونداي كەزدە وزىڭدە جەردەن الىپ جەرگە سالاسىڭ. ەكراننان ءوزىمدى كورۋ مەن ءۇشىن ءتىپتى قيىن.. . جاساعان رولدەرىمنىڭ ءساتتى بولعانىنا كورەرمەن تورەشى عوي.
- بولاشاقتا كىمدەردىڭ وبرازدارىن سومداعىڭىز كەلەدى؟ ارمانداپ جۇرگەن رولدەرىڭىز بار ما؟
- ارمان كوپ. ارمانسىز ادام، ارمانسىز اكتەر جوق شىعار. ويناسام دەپ ارماندامايمىن، سول ويىمداعى ءرولدى جاساۋعا ءومىر بويى دايىندالىپ كەلەم. ميىمدا سان پىسىرىپ، مىڭ ويلانام جانە ماقساتىما اللا قالاسا جەتەمىن دەپ ويلايمىن.
- تەاترعا ەڭبەگىمدى ءسىڭىردىم دەپ ويلايسىز با؟
- مەن ونى ايتالمايمىن، وعان حالىق باعاسىن بەرەر. مەن تەك ونەرگە قىزمەتشى عانامىن. ءوز ىسىنە ادالدىقتىڭ ءوزى جانىڭا ءبىر جىلىلىق ۇيالاتادى عوي.
- سونىمەن قاتار كينو اكتەرىسىز.. . جانىڭىزعا قايسى جاقىن؟ تەاتر ما، كينو ما؟
- كينودا جۇرگەندە تەاتردى، تەاتردا جۇرسەم كينونى ساعىنامىن. ەكەۋىن بولە جارمايمىن. تەاتر - ول اكتەردىڭ ناعىز جان-جاقتى اشىلاتىن جەرى عوي. ناعىز اكتەر بولۋ ءۇشىن تەاتردا جۇمىس جاساۋ كەرەك دەپ ويلايمىن.
- وسى كەزگە دەيىن قانشا كينوعا ءتۇستىڭىز؟
- تۇسكەن كينوم كوپ ەمەس، 10 عا جۋىق.
- ءسىزدى اشقان قانداي كينو؟ ەرجان نۇرىمبەت دەپ حالىققا تانىتقان.. . بىلايشا ايتقاندا بويتۇمارىڭىز؟
- مەنىڭ ەڭ ءبىرىنشى تۇسكەن كينوم «ساردار». رەجيسسەرى بولات قالىمبەتوۆ، ول كەزدە تاجىريبەمىزدە از، كينوعا تۇسەم-اۋ دەگەن وي ميعا كىرىپ شىقپاعان. كينوعا سولاي كەلدىم. كەيىن سول فيلم شىققان سوڭ، قۋاندىق ەكەۋمىزدى ساردارلار دەپ اتاپ كەتتى.
- ەلدى ءبىراز شۋلاتقان «كەلىن» فيلمىنە ءتۇستىڭىز... سول كينودا باستى رولدەردىڭ ءبىرىن سومداعان گۇلشارات جۇبايەۆا ءبىراز سىنعا ۇشىرادى. ءسىز ەلەۋسىز قالدىڭىز. جالپى وسى فيلم تۋرالى ءسىزدىڭ پىكىرىڭىز قانداي؟
- ءيا، «كەلىنگە» ءتۇستىم. مەن ەلەۋسىز قالعام جوق، كينوگەرلەردىڭ اكتەرلىك ويىنىم ءۇشىن جاقسى پىكىرلەرى بار.
- گۇلشارات جۇبايەۆا فيلمگە تۇسكەنىنە وكىنەتىن ايتىپتى. ءسىز وكىنبەدىڭىز بە؟
- ماسەلە وكىنۋ، وكىنبەۋدە ەمەس. وكىنگەن كۇندە پايدا جوق. كينو دا ءومىر سياقتى، قايتادان ورنىنا اكەلە المايسىڭ.
- وسى ءفيلمدى وتباسىڭىز، تۋىستارىڭىز قالاي قابىلدادى؟
- تۋىسىم، وتباسىم مەنىڭ جۇمىسىم دەپ قابىلدادى.
- ءبىزدىڭ اكتەرلەرگە شىنايىلىق جەتىسپەيتىن سياقتى. كوپ جاعدايدا جاساندىلىق بايقالىپ تۇرادى. ال، رەسەيدىڭ اكتەرلەرى جىلايتىن كەزدە جىلاتادى، كۇلدىرەتىن جەردە كۇلدىرەدى. سوندا بىزگە نە جەتىسپەيدى؟
- اكتەرلەردىڭ شىنايىلىعى تۋرالى مەن تەك ءوز-وزىمە جاۋاپ بەرەيىن. مەن قانداي ءرول ويناسامدا بار بولمىسىممەن، اقىل-پاراسات، جۇرەگىممەن شىنايى جاساۋعا تىرىسام.
- ءبىر سۇحباتىڭىزدا ءان ايتام دەپسىز. ءانشى بولاتىن ويىڭىزدا جوق پا؟
- مەن وپەرالىق ءانشى بولعىم كەلگەن. وعان مۇمكىندىگىم دە بولدى. ءبىراق بۇيىرماپتى. قازىر ەندى قۇدايعا شۇكىر قازاقتا ءانشى كوپ قوي.
- قاتارلاستارىڭىزدان اكتەر رەتىندە كىمدەردى مويىندايسىز؟
- مەن مويىندايتىن شىن مانىندەگى تالانتتى جىگىتتەر نۇركەن وتەۋلوۆ، قۋاندىق قىستىقبايەۆ، سىرىم قاشقابايەۆ سىندى كەرەمەت اكتەرلەر بار. راسىندا دا ءوز ىستەرىنىڭ شەبەرلەرى دەپ ەسەپتەيمىن. مەن وسى تەاترعا كەلگەندە سولارعا قاراپ وزىمە قامشى سالدىم.
- بولاشاق جوسپارلارىڭىزبەن بولىسە وتىرساڭىز؟
- بولاشاق جوسپارىم ازىرگە قۇپيا.
- سۇحباتىڭىزعا راحمەت!
اڭگىمەلەسكەن لاريسا جۇماي
«الاش ايناسى»