ءتورت وليمپياداعا قاتىسقان تۇڭعىش قازاق - فوتورەپورتاج

استانا. قازاقپارات - قازاق ەلى تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى قاراي دەربەس ەل رەتىندە بەس وليمپيادا ويىندارىنا قاتىستى.

سونىڭ ىشىندە، سوڭعى لوندوندا وتكەن XXX جازعى وليمپيادانىڭ ورنى ەرەكشە.

وسى ءدۇبىرلى دودادا ەل نامىسىن ابىرويمەن قورعاپ، جەڭىستىڭ بيىك تۇعىرىنان كورىنگەن جەڭىمپازدارىمىز بەن جۇلدەگەرلەرىمىزدىڭ ەسىمدەرى ەل ەسىندە ماڭگى جاتتالىپ قالارى داۋسىز.

الايدا، ءتورتجىلدىق دودادان جۇلدەسىز ورالعان كەيبىر ساڭلاقتاردىڭ ساعى سىنىپ، كەلەسى باسەكەگە بارۋدان باس تارتاتىنى، ءتىپتى، سپورتپەن ءبىر جولا قوش ايتىسىپ كەتەتىندەرى قانشاما؟ ! ولار ۋاقىت وتە كەلە حالىقتىڭ نازارىنان تىس قالىپ قويىپ جاتادى.

ال جىگەرىن تاسقا جانىپ، العان بەتىنەن قايتپاي، ءبىر ەمەس، بىرنەشە وليمپيادانىڭ كورىگىن قىزدىرعان قىز-جىگىتتەرىمىز ساۋساقپەن سانارلىق. مىنە، وسىنداي ازاماتتاردىڭ ءبىرى - تاۋەلسىزدىك تاڭى اتقالى بەرى ءتورت بىردەي وليمپيادادا ونەر كورسەتكەن قازاقتىڭ قايسار ۇلى قايسار نۇرماعامبەتوۆ.

ول - بايداركا مەن كانوەدا ەسكەك ەسۋ سپورتىنان حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى. 1996 -جىلعى اتلانتا (ا ق ش)، 2000 -جىلعى سيدنەي (اۆستراليا)، 2004 - جىلعى افينى (گرەكيا)، 2008 - جىلعى بەيجىڭ (قىتاي) وليمپيادا ويىندارىنا قاتىسقان. دوحا جانە بانگكوك قالالارىنداعى جازعى ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى. بىرنەشە دۇركىن قازاقستان چەمپيونى.

بۇگىندە ول اتالمىش سپورت تۇرىنەن مەملەكەتتىك جاتتىقتىرۋشى قىزمەتىن اتقارىپ ءجۇر. جاقىندا «قازاقپاراتتىڭ» رەداكتورى قايسار ەلۋباي ۇلىمەن اڭگىمەلەسىپ قايتقان ەدى.

-  قايسار ەلۋباي ۇلى، سىزدەي ءتورت وليمپياداعا قاتىسقان قازاق ازاماتى بار ەكەنىن كوپشىلىك بىلە بەرمەيتىن كورىنەدى. ءوزىڭىزدى وقىرمانعا قايتا تانىستىرىپ وتسەڭىز...

-  مەن 1977 - جىلى قويناۋى كەنگە تولعان جەزقازعان قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەنمىن. بايداركا مەن كانوەدا ەسكەك ەسۋ سپورتىنان ۇلتتىق قۇراماعا 1995 - جىلى قابىلداندىم. ۇلتتىق قۇراماعا ىلىككەننەن كەيىن كوپتەگەن جارىستاردا ونەر كورسەتە باستادىم. ەڭ باستىسى، ءتورتجىلدىق دودالاردان 3 جازعى ازيا ويىندارىنا، 4 جازعى وليمپيادا ويىندارىنا قاتىستىم. ءبىرىنشى جازعى ازيا ويىندارىنا توقتالسام. 1998 - جىلى تايلاندتا وتكەن XIII جازعى ازيا ويىندارىندا 1 التىن، 1 كۇمىس مەدال، 2002 - جىلى بۋساندا 1 كۇمىس، 1 قولا مەدال، 2006 - جىلى دوحادا وتكەن ازيا ويىندارىندا 1 التىن ولجالاپ قايتتىم. كوپتەگەن حالىقارالىق دودالاردان جۇلدەگەر اتاندىم. ال وليمپيادا ويىندارىنا كەلسەك، قاتىسقاندارىم -  1996 - جىلى اتلانتادا (ا ق ش)، 2000 - جىلى سيدنەيدە (اۆستراليا)، 2004 - جىلى افينىدا (گرەكيا) جانە 2008 - جىلى بەيجىڭدە (قىتاي) وتكەن الامان دودالار. وكىنىشكە قاراي، وليمپيادا ويىندارىندا جولىم بولمادى. جۇلدە بۇيىرمادى.

-  وسى ءتورت وليمپياداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىشىڭىزدى ەسىڭىزگە تۇسىرە كەتسەڭىز؟

-  وكىنىشكە قاراي، اۋىز تولتىرىپ ايتاتىنداي جەتىستىككە قول جەتكىزە المادىم. بار بيىكتەن كورىنگەنىم -  سيدنەي وليمپياداسىندا 11- ورىنعا تۇراقتاعانىم.

 -  سپورتتىڭ بۇل تۇرىنە قاشان، قالاي كەلدىڭىز؟

 -  بۇل سپورتتىڭ تابالدىرىعىن 11 جاسىمدا، مەكتەپ قابىرعاسىندا جۇرگەنىمدە اتتاعانمىن. مەكتەبىمىزگە بايداركا مەن كانوەدا ەسكەك ەسۋ سپورتىنان ءبىر باپكەر كەلىپ، «سپورتتىڭ وسى تۇرىمەن اينالىسامىن دەگەندەرىڭ ماعان تىركەلىڭدەر» دەدى. ول كەزدە كوڭىلىمىز الىپ ۇشىپ تۇرعان جاس بالا ەدىك. بىردەن كەلىسىم بەرىپ، العاشقى جاتتىعۋعا كىرىسىپ كەتتىم. سول كەزدە ۇلكەن سپورتشى بولامىن دەپ ويلاعان جوقپىن. سۋدىڭ بەتىندە، كۇننىڭ استىندا ويناعانعا ءماز بولىپ جۇردىك. ءبىراق، ول باپكەرمەن 2 جىلداي عانا ۋاقىت جۇمىس ىستەپ، ءبىر سەبەپتەرگە بايلانىستى ارادا ءبىراز ۋاقىت جاتتىعۋدان قول ءۇزىپ كەتتىم. سول كەزدە ءوزىمنىڭ الدىمداعى الماس دەگەن اعام باسقا مەكتەپتە ەسكەك ەسۋ سپورتىنا بارىپ جۇرەتىن. وسى اعام مەنى قايتا سپورتقا جەتەلەپ الىپ باردى. اعام ەكەۋمىز ءبىر-بىرىمىزگە سەرىك بولا ءجۇرىپ، ءبىراز جەتىستىكتەرگە جەتە باستادىق. ارى قاراي سپورت ءوزى جەتەلەپ اكەتتى.

-  ول اعاڭىزدىڭ قانداي جەتىستىكتەرى بار؟

-  الماس ينستيتۋتقا تۇسكەننەن كەيىن سپورتپەن قوش ايتىستى. سوندىقتان ول اۋىز تولتىرارلىقتاي جەتىستىككە جەتكەن جوق.

-  ءوزىڭىز سپورتتى تاستاپ، جاتتىقتىرۋشىلىقپەن اينالىسقانىڭىزعا قانشا ۋاقىت بولدى؟

-  2009 - جىلى سپورتتىق كارەرامدى اياقتادىم. بەيجىڭ وليمپياداسىنان كەيىن دە كوپتەگەن جوسپارلارىم بولدى. گۋانجوۋ قالاسىندا وتكەن ازيا ويىندارىنا قاتىسپاقشى بولعانمىن. الايدا جولىم بولمادى. سوسىن، ارتىمىزدان ەرىپ كەلە جاتقان ىنىلەرىمىزگە جول بەردىم. سودان بەرى باپكەرلىكپەن اينالىسىپ ءجۇرمىن. قازىر مەملەكەتتىك جاتتىقتىرۋشىمىن.

 -  ءتورت بىردەي وليمپياداعا قاتىسۋىڭىزدىڭ ءوزى - ءبىر ەرلىك. وسى ءتورت وليمپيادادان نە ۇتتىڭىز، نەدەن ۇتىلدىڭىز؟

-  ۇتقانىم - ءتورت جىلدىق دوداعا ءتورت رەت قاتىسۋىم. ءيسى قازاق بالاسىنان ءتورت وليمپياداعا قاتىسقان باسقا قازاقتى كورگەن جوقپىن. ۇتىلعانىم -  وسى ءتورت وليمپيادادان بىردە- ءبىر رەت جۇلدەگە ىلىگە الماعانىم.

 -  مۇمكىن باعىڭىز كەلىسكەنىمەن، بابىڭىز كەلىسپەگەن بولار. ءوزىڭىز قانداي سەبەپتەرمەن بايلانىستىراسىز؟

-  ونىڭ سەبەبى وتە كوپ. مەن ەڭ باستى دەگەن ەكى سەبەبىن ايتايىن. ءبىرىنشى سەبەبى -  ەلىمىزدە ءالى كۇنگە دەيىن بىردە-ءبىر جاتتىعۋ جاسايتىن كانال جوق. جاتتىعاتىن ورتاڭ بولماسا، قالاي ناتيجە بولادى؟ ! ەكىنشى سەبەبى - ول مەنىڭ دايىندىعىم. سپورتتا جۇرگەندە جانىمدى قاتتى قيناپ جاتتىعىپ كورمەپپىن. ۇلكەن دودالاردا سول دايىندىقتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى سەزىلەتىن. ول كەزدە بالا بولدىق تا، كوپ نارسەگە ءمان بەرمەپپىن. وسى كەزدە، اسىرەسە جاتتىقتىرۋشى بولعاننان كەيىن بارلىعى كورىنىپ، ءبىلىنىپ جاتىر. ويلاسام، وكىنەتىن كەزدەرىم وتە كوپ. كىشكەنە جانىمدى قيناپ، شەبەرلىگىمدى شىڭداي تۇسكەندە، وليمپيادانىڭ ءبىر مەدالىن الۋعا بولار ەدى...

-  ءالى كۇنگە دەيىن ەسكەك ەسەتىن بىردە-ءبىر كانال جوق دەپ ايتىپ ءوتتىڭىز. قازىرگى بالالار وقۋ-جاتتىعۋىن جيىنىن قايدا وتكىزەدى؟

-  راس ايتاسىز، ەلىمىزدە كۇنى بۇگىنگە دەيىن، ەسكەك ەسەتىن بىردە-ءبىر كانال جوق. ءبىزدىڭ ەلدىڭ سپورتشىلارى نەگىزىنەن شەتەلدە جاتتىعادى. سوڭعى جىلدارى كوبىندە تاشكەنتكە بارىپ ءجۇرمىز.

-  قازىر ەلىمىزدە سالىنىپ جاتقان كانالدار بار ما؟

-  وسى سۇراعىڭىزعا بايلانىستى ماسەلەلەردىڭ استانادا كوتەرىلگەنىنە 2-3 جىلداي ۋاقىت بولىپ قالدى. ءبىراق، ءالى ناتيجە جوق. قازىرگى زامان تالابىنا ساي ونداي كانال سالۋ وڭاي شارۋا ەمەس. كانالدىڭ ۇزىندىعى كەمىندە 2-3 مىڭ مەتر، ەنى 500 مەتردەي بولادى. سونداي-اق، ول كانالدىڭ قاسىندا قوسىمشا تاعى ءبىر كانال ورنالاسۋى كەرەك. ال، مۇنداي ءىرى كەشەندى سالۋ كوپ قارجىنى تالاپ ەتەدى.

-  ەگەر مەن قاتەلەسپەسەم، شىمكەنتتە وسىنداي ءبىر كانال سالىنعالى جاتىر دەپ ەستىگەن ەدىم...

-  ءيا، سالىنادى دەگەن بولاتىن. ونى شىمكەنتتىڭ اكىمدىگى دە قولداعان. الايدا كانال تۇسەدى دەپ جوسپارلانعان جەردە قورعاسىن زاۋىتى تۇرعاندىقتان ول ماسەلە دە ارى قاراي شەشىمىن تاپپاي قالدى.

-  وسى بايداركا مەن كانوەدا ەسكەك ەسۋ سپورتىنىڭ باستى قيىندىعى مەن قىزىقتى ەرەكشەلىكتەرىنە ءسال توقتالىپ وتسەڭىز؟

-  كەز كەلگەن سپورت ءتۇرىنىڭ وزىندىك قيىندىعى بولادى. سول قيىندىقتى جەڭە بىلگەندە عانا ونىڭ قىزىقتىراتىن قىرلارى مەن سىرلارى اشىلا باستايدى. بۇگىنگى تاڭدا بىزگە قيىندىق تۋدىرىپ وتىرعانى - ءوز ەلىمىزدە كانالدىڭ جوقتىعى. بالالار شەتەلگە بارعاندا، كەيدە سۋ بەتىنە شىعا الماي، اپتالاپ جاتىپ قالاتىن ساتتەرى بولادى. سوسىن قايتەدى؟ بەتتەرى قايتىپ قالعان بالالار ارى قاراي ۇمتىلعىسى كەلمەيدى. سوندىقتان، ەلىمىزگە ءبىر ەمەس، بىرنەشە كانال سالۋ كەرەك. ەگەر سپورتشىلارىمىزعا ارنالعان جاتتىعۋ ورنى بولسا، بۇل سپورتتى دامىتۋعا ابدەن بولادى.

-  الدا، كورەيادا ازيا ويىندارىنىڭ ۋاقىتى جاقىنداپ قالدى. بۇگىنگى تاڭدا سول دوداعا سپورتشىلاردى دايىنداۋ جۇمىستارىڭىز قالاي؟

-  جامان ەمەس، بۇيىرتسا، جوعارى جەتىستىككە قول جەتكىزەمىز دەگەن ويدامىز.

-  سۇحباتىڭىزعا راحمەت!

  سۇحباتتاسقان كۇنسۇلتان وتارباي