بۇگىنگى جازبامدا ەسىمدەرى تانىمال ەمەس، ءبىراق، جۇزدەگەن-مىڭداعان ادام ومىرلەرىنىڭ ساقتالىپ قالۋىنا ىقپال ەتكەن جاندار تۋراسىندا ءسوز قوزعاماقپىن.
تۋريستتەردى سۋنامي تولقىنىنان قورعاپ قالعان بريتانيالىق مەكتەپ وقۋشىسى.
بۇل قىز بالانىڭ ەسىمى تيللي سميت. بريتانيالىق مەكتەپتەردىڭ بىرىندە وقيدى، وسى وقيعا ورىن العان كەزدە جاسى بار جوعى 10 دا عانا بولعان.
اتا-اناسىمەن بىرگە تايلاند جاعالاۋىندا دەمالىپ جاتقان كەزدەرىندە، تەڭىز بەتى قايناپ جاتقانداي كەيىپ تانىتادى، ونىسىمەن دە قويماي ءىسىنىپ كەتەدى. اتالمىش كورىنىسكە، تۋريستتەر تاڭ-تاماشا بولىپ، قىزىقتاپ تۇرعاندا، كىشكەنە قىزدىڭ ەسىنە گەوگرافيا ساباعىندا، اپايىنىڭ: «تەڭىز بەتى قايناعانداي كەيىپ تانىتىپ، ىسىنسە دەمەك بۇل سۋناميدىڭ كەلە جاتقاندىعى» دەگەن ءسوزى تۇسەدى. بىردەن ءوز ويىن ايتىپ، جىلاي باستاعان قىزدىڭ سوزىنە ەشكىم سەنبەي قايتا ءبارى مازاق ەتە باستاعان.
ۇلكەندەردىڭ وزدەرى بىلمەيتىن، ءبىراق ءبىلىپ تۇرعان كىشكەنتايلاردى ەلەمەيتىن ادەتى عوي. قىزدارىنىڭ جان ۇشىرا جىلاعاندارىنا شىداماعان، ءتيلليدىڭ اكەسى مەن شەشەسى، جاعالاۋدان كەتۋگە ءماجبۇر بولادى. جاي كەتپەي جاعاجاي قۇتقارۋ قىزمەتشىلەرىنە قىزدارىنىڭ قورقىنىشىن ايتا كەتكەن. كوپتى كورگەن جاعاجاي باسشىسى، بىردەن تۋريستتەردى قاۋىپسىز جەرگە كوشىرۋگە ءامىر بەرەدى.
سۋنامي سالدارىنان سول جىلى 250 مىڭ ادام زارداپ شەككەن. ءبىراق، جاعاجايدا دەم الۋشىلار كىشكەنە قىزدىڭ ارقاسىندا ءدىن امان قالادى. سەبەبى ولاردىڭ بارلىعى دەر كەزىندە قاۋىپسىز ايماققا كوشىرىلگەن بولاتىن.
حولوكوست ۋاقىتىندا مىڭداعان ەۆرەيدىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالعان بريتان ەلشىسى
وسكور شيندلەر ەسىمى كوپكە جاقسى تانىس بولار. گەرمان جەرىندە ەۆرەيلاردىڭ قۋعىندالۋى مەن جاپپاي جازالانۋى كەزىندە، وسى كىسىنىڭ ارالاسۋىنىڭ ارقاسىندا 1200 ەۆرەي گاز كامەرالارى، كونتسلاگەرلەردەن امان قالادى. ول بارلىعىنا پاناجاي تاۋىپ بەرگەن. ال مەن ءسوز قوزعاعالى وتىرعان ادام وسى كىسىدەي-اق ەڭبەك ەتسە دە اتاۋسىز قالعان جان. ول بريتان بارلاۋشىسى فرەنك فولي.
ءوزىنىڭ جۇمىس كۇشىن قولدانا وتىرىپ، كوپتەگەن يەۆرەيلەرگە جالعان ءتولقۇجات جاساپ بەرەدى. سونىڭ ارقاسىندا قۋعىندالعاندار گەرمان جەرىنەن باسقا جاققا قونىس اۋدارۋعا مۇمكىندىك العان.
ول مۇنىسىمەن دە قويماي كونتسلاگەردە جاتقانداردى بوساتىپ الۋعا دا تىرىسادى. بۇل جان، ءوزىنىڭ ەرلىكتەرى جايىندا ءتىرى جانعا اۋىز اشپاعان ەكەن. ونىڭ بۇلايشا ۇندەمەۋىنىڭ سەبەبى، قۇپيا اقپارتتاردى كوپ بىلەتىندىگىندە ەدى. ال بۇل ارەكەتى گەرمانيا مەن بريتانيانىڭ ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناسىنا ايتارلىتاي زاردابىن تيگىزۋى مۇمكىن بولاتىن. تەك 2004 - جىلى عانا بىرىككەن كورولدىككە فرەنكا فولي ەرلىكتەرى بەلگىلى بولدى، جانە ونىڭ حولوكوست قۇرباندارىنىڭ الدىنداعى ەڭبەگى مويىندالدى.
ونداعان ادامدى ءوزىن-ءوزى ولتىرۋدەن باس تارتۋعا كوندىرگەن پوليتسيا قىزمەتكەرى
سان-فرانسيسكونىڭ، تانىمال «التىن قاقپا» كوپىرى تۇرعان ايماقتا كيەۆين بريگگس ەسىمدى پوليتسيا قىزمەتكەرى جيرما جىلدان استام ۋاقىت بويىنا قىزمەت ەتىپ كەلە جاتىر. اتالمىش كوپىر تەك تۋريستتەردىڭ عانا ەمەس، سونىمەن قاتار، ءوز ءومىرىن قيعىسى كەلگەن جانداردىڭ دا ءجيى كەلەتىن ورنى.
كيەۆيننىڭ ەسەبىنشە ءبىر ايدا شامامەن ەكى ادامدى، سۋيتسيد جاساۋدان باس تارتۋعا كوندىرەدى ەكەن. ءوزى ءۇشىن بۇل باياعىدا ادەتكە اينالىپ كەتكەن ءىس ارەكەت ەكەندىگىن ايتادى. ۇزاق جىلعى قىزمەت ۋاقىتىندا ول تەك 22 جاسار بيۋىر جىگىتتى عانا رايىنان قايتارا الماعان. وسى ەڭبەگى ءۇشىن جەرگىلىكتى پوليتسەيلەر كيەۆينگە «التىن كوپىر ساقشىسى» دەگەن اتاۋ بەرگەن كورىنەدى.
تيتانيك كەمەسىنىڭ مەحانيكتەرى جولاۋشىلاردى قۇتقارۋ ءۇشىن ءوز ومىرلەرىن قۇربان ەتكەن
«تيتانيك» كەمەسىن جوبالاۋشىلار كەمە ەشقاشان سۋعا باتپايدى دەپ سەندىرگەن بولاتىن. ءتىپتى: «بۇل كەمەنى قۇدايدا باتىرا المايدى» - دەپ استامشىلىق جاسايدى. دەگەنمەن، كەمە سۋعا باتتى. بۇل تەڭىزدە ءجۇزۋ ءىسىنىڭ تاريحىنداعى ەڭ ءىرى اپاتتاردىڭ ءبىرى بولاتىن. كۋاگەرلەردىڭ سوزىنە سەنەر بولساق، كەمە سۋعا تولىق باتىپ كەتكەنشە، تەڭىز بەتىندەگى الىپ قالا ءتارىزدى جارىق شاشىپ تۇرعان ەكەن. ءبىراق، ەشكىمنىڭ ويىنا - «بۇل قالاي سوندا؟» - دەگەن سۇراق كەلمەگەن. ەلدىڭ ءبارى باس ساۋعالاپ جاتقاندا، كەمەدە ەلەكتر توعىنىڭ ىستەپ تۇرعاندىعىنىڭ سىرى نەدە؟
جاۋاپ، قاراپايىم. كەمە كوچەگارلارى مەن مەحانيكتەرى، سوڭعى ۋاقىتقا دەيىن جۇمىس ورىندارىن تاستاماي، كەمەنى جارىقپەن قامتاماسىز ەتىپ تۇرعان. ال ولىمنەن قورىققان كەمە جولاۋشىلارى، وسى ءبىر جانداردىڭ ەڭبەكتەرىنىڭ ارقاسىندا، قاراڭعىلىق قۇشاعىنا تۇمشالانباي، كەمەدە ەركىن قوزعالىپ، ومىرلەرىن ساقتاپ قالادى. كوچەگارلار مەن مەحنيكتەر كەمەنى 45 مينۋت بويىنا جارىقپەن قامتاماسىز ەتىپ تۇرىپ، سۋ استىنا كەتىپ قازا تاپقان. شىنايى ەرلىك كورىنىسى وسى ەمەسپە؟ ەگەر، ولاردا باس ساۋعالاپ كەتكەندە، كەمە جولاۋشىلارىنىڭ ءبىر بولىگىن بولسا دا امان ساقتاپ قالۋ مۇمكىن بولماس پا ەدى؟
blogtime