تةسئتتةن قذلاعان شةنةؤنئكتةردئ قئزمةتتةن مذلدة شةتتةتؤ كةرةك پة؟
ونئمةن قوسا، «ساياسي» ساناتتاعئ مةملةكةتتئك قئزمةتكةرلةر بولادئ. ولاردئث قاتارئنا مينيسترلةر، أيسة-مينيسترلةر، اكئمدةر مةن اكئم ورئنباسارلارئ كئرةدئ.
ءبورئحان نذرمذحامةدوأ، ساياساتتانؤشئ:
- قازاقستاننئث ءار ازاماتئنئث مةملةكةتتئك قئزمةتكة تذرؤئنا كونستيتؤسيالئق قذقئعئ بار، ونئ شةكتةؤگة بولمايدئ. شةكتةلگةن جاعدايلار جةمقورلئقپةن ذستالعان، سوتتئث شةشئمئ شئققاندا عانا قاجةت. ةندئ «ا» كورپؤسئنا ةنة الماعاندار «ب» كورپؤسئنا قئزمةتكة تذرا الادئ. قازئر «ا-دان» ءذمئت ذزؤلةرئنة تؤرا كةلةتئنئ انئق. ةگةر الداعئ ؤاقئتتا قايتادان كونكؤرس جاريالاناتئن بولسا، وعان قاتئسؤعا قذقئسئ بار. بذل - بذرئنعئ ساياسي قئزمةتكةرلةردئث ءبئر بولئگئن اكئمشئلئك قئزمةتكة وتكئزؤدئث ءبئر جولئ.
قازئر ساياسي قئزمةتكةرلةردئث سانئ ازايدئ. مذنئث بارلئعئ مةملةكةتتئك قئزمةتتئ وثتايلاندئرؤ باعئتئندا اتقارئلئپ جاتقان شارؤالار. ال قئزمةت بابئنداعئ اؤدان-قالا اكئمدةرئ مئندةتتئ تذردة ةلئمئزدئث زاثدارئن ءبئلؤئ ءتيئس. سةبةبئ زاثدئ بئلگةننةن كةيئن، ادام تةك زاثمةن جذرؤگة تئرئسادئ. تةستةن قذلاعانداردئث كوپشئلئگئ ازاماتتاردئث ارئز-شاعئمئن قاراؤ ماسةلةسئندة سذرئنگةن. ال زاثدئ بئلمةسة، الدئنا كةلگةن ادامداردئث ماسةلةسئن قالاي شةشةدئ؟..
ناؤرئز ايئنا دةيئن وبلئس اكئمدةرئ قاي سالادا جذرگةنئنة قاراماستان «جذمئس جاسايدئ-اؤ» كةز كةلگةن ادامدئ قويا بةرةتئن ةدئ. ةندئگئ جةردة، تةست تاپسئرعان ادامداردئث بارلئعئ رةزةرأتة تذراتئن بولادئ. اكئمدةردئث جوعارئعا ةمةس، تومةنگة قاراپ ءجذرؤئ ءذشئن وسئنداي رةفورمالار قاجةت.
دوس كوشئم، «ذلت تاعدئرئ» قوزعالئسئنئث ءتوراعاسئ:
-بذل سذراقتئث جاؤابئ تةستئث اؤقئمئنا، قويئلعان ساؤالدارئنا بايلانئستئ. ةگةر تةست سذراقتارئ شةنةؤنئكتةردئث قئزمةتئن تولئق قامتيتئن بولسا، وندا بذل سئننان وتة الماعان ادام جذمئستان كةتؤئ كةرةك. ياعني ول جةردة وتئرا المايتئن ادام، بئلمةيتئن ادام قالاي جذمئس ئستةيدئ؟ دةگةنمةن تةك زاثدئ بئلمةدئ ةكةن دةپ، جذمئستان شئعارؤعا بولمايدئ.
ال «ا» كورپؤسئنا ةنگئسئ كةلگةن ادام ةث الدئمةن، مةملةكةتتئك ءتئلدئ تولئق مةثگةرؤئ كةرةك. ماسةلةن، فرانسيادا ءتئلدئ ءبئلؤدئث 4 دةثگةيئ بار ةكةن سونئث ءبئرئنشئ دةثگةيئن بئلمةسة، مةملةكةتتئك قئزمةت تذرماق، جوعارعئ وقؤ ورنئنا قابئلدامايدئ. ةث ءبئرئنشئ وسئ تالاپتئ قويعانئمئز ءجون ةدئ. وسئنداي تالاپ بولماسا، ءتئلدئث جئرئن جئرلاپ ءالئ 50-60 جئل ءجذرؤمئز مذمكئن.
داؤرةن بابامذراتوأ، «بولاشاق» رةسپؤبليكالئق قوزعالئسئنئث ءتوراعاسئ:
-تةستةن قذلاعان شةنةؤنئكتةردئ قئزمةتتةن شةتتةتؤ قاجةت ةمةس. ونئث قئزمةتئن تومةندةتؤگة، باسقا جذمئسقا اؤئستئرؤعا بولادئ. ةگةر ءبئر تةستئث قورئتئندئسئنا بولا، بارلئق شةنةؤنئكتةردئ جذمئستارئنان بوساتا بةرةتئن بولساق، ول مةملةكةتتئك قئزمةتتئ ذلكةن اپاتقا الئپ كةلؤئ مذمكئن. ماسةلةن، بذل تةستةن قئزمةت بابئنداعئ 54 اكئم سذرئنگةن. ةگةر جئل سايئن 54 اكئم اؤئسا بةرةتئن بولسا، 3-4 جئلدا بارلئق اكئمقارالار اؤئسئپ كةتؤئ مذمكئن.
تةست ناقتئ ءبئلئمنئث دةثگةيئن كورسةتؤئ مذمكئن، الايدا قئزمةتتة جذرگةن ادامنئث تاجئريبةسئنئث، ذيئمداستئرؤشئلئق قابئلةتئنئث، مورالدئق كوزقاراسئن، ةل مةن جةر جايئن ءبئلؤئنئث كورسةتكئشئ بولا المايدئ. ونئ ءبئز باسقا كريتةريلةرمةن انئقتايمئز. راسئندا زاث سالاسئنداعئ ءبئلئمئ شالا بولؤئ مذمكئن، ءبئراق اؤدانداعئ قالئپتاسقان جاعدايدئ، حالئقتئث الةؤةتئن جاقسئ بئلةتئن شئعار؟ تةك تةستئث قورئتئندئسئ بويئنشا قئزمةتتةن شةتتةتؤ، مةنئثشة، دذرئس ةمةس. بذل جاثادان قولعا الئپ جاتقان ءئس بولعاندئقتان، قاتئپ قالعان قاعيدا جوق، ءالئ تالاي وزگةرئس ةنةدئ.
ساؤالنامانئ جذرگئزگةن ءذمئتجان جاپار
«ايقئن»