كذيةؤئنئث ايئبئن جاسئرعان ايةل تؤرالئ حيكايا

استانا. 9 -ءساؤئر.قازاقپارات - اؤةلدة جاراتئلعان ادام اتاعا حاؤا انانئ جذپ ةتئپ بةرگةن اللا تاعالا مةيئرئمدئ دة حيكمةت يةسئ. جاراتؤشئ يةمئز ادام اتاعا حاؤا انانئ ادام بالاسئنئث كوبةيئپ، ذرپاق تاراپ، ولاردئث وزئنة يمان كةلتئرئپ، قذلشئلئق ةتؤئ ءذشئن بةرگةن. دةمةك، ذيلةنئپ، وتباسئن قذرئپ، يماندئ پةرزةنتتةر تاربيةلةؤ، ولاردئ جةتئلدئرؤ - ادام اتامئزدئث ؤاقئتئنان باستاپ ؤازيپامئزعا اينالعان.

اللانئث سوثعئ پايعامبارئ، ةلشئسئ مذحاممةد (س.ع.س.) تة ءوز ذمبةتئنة وسئ تذرعئدا ذلگئ كورسةتئپ، وتباسئن قذرؤداعئ ءتارتئپ قاعيدالارئن ذيرةتئپ كةتتئ. ةگةر دة وتباسئ بذزئلسا، ذلكةن قاسئرةت، كذنانئث مول بولاتئندئعئن ايتتئ. ءبئز، مذسئلماندار، اللانئث قاهارئنان قورقئپ، مةيئرئمئ مةن رازئلئعئن قالايتئن قاؤئمبئز. سول راببئمئزدئث ةلشئسئ ءارئ سذيئكتئ دوسئ بولعان پايعامبارئمئزدئث (س.ع.س.) اللاعا اپارار جولئن ذستانعان جاماعاتپئز. ءبئراق تا، وكئنئشكة وراي، مذسئلمانبئز دةگةنئمئزبةن، ءدئنئمئزدئ جةتة تذسئنة الماي جاتقان جاعدايئمئزدئث بارئ دا اقيقات. وسئعان اپارار سةبةپتةردئث بارئنة ةمةس، بئرئنة توقتالايئن.

بذل قاراكوز قازاعئمئزدئث اراسئنداعئ اجئراسؤلاردئث كوبةيئپ بارا جاتقاندئعئ، جاس وتباسئلار شاثئراعئنئث شايقالؤئ. ءار ءئستئث ناتيجةسئ - ونئث باستالؤئنا بايلانئستئ. «ءبيسميللا» دةپ باستالعان ئسكة اللا ءوزئ بةرةكةتئن بةرةدئ. اللاسئز، حارام ارالاسئپ باستالعان ءئستئث قايئرئ بولمايتئنئ راس. سول سيياقتئ جاس جذبايلاردئث اجئراسؤ سةبةبئن دة ولاردئث ذيلةنةر الدئنداعئ ارةكةتئنةن ئزدةگةن ءجون سةكئلدئ.

 جاستارئمئزدئث وتاؤ تئگةردةگئ جولئنا نازار سالئپ كورسةثئز. ذيلةنةردة تةك قئزداردئث عانا ةمةس، جاس جئگئتتةردئث دة كوپشئلئگئ بولاشاق جارئن يماندئ، اق پةيئلدئ، ادةپتئلةر قاتارئنان ةمةس، سئرتقئ مذسئنئنة عانا قاراپ، جاعدايئ جارامدئسئن ئزدةستئرئپ جاتادئ. ول نة ءذشئن وتباسئ قذرعانئن ءوزئ دة تذسئنة بةرمةيدئ. حالئقتئث ءبارئ وسئلاي ئستةپ جاتئر دةپ ويلاپ، وتباسئن قذرادئ. بذلاي قوسئلعان جذپتاردئث دذرئس وتباسئن قالئپتاستئرؤ جايئندا ماقساتئ ايقئن بولماؤئ مذمكئن. ءبئر-بئرئمئزگة بئرگة ءومئر سذرؤ ذناسا، تذرا بةرةرمئز، بولماسا كةيئن كورة جاتارمئز دةگةن جةثئل ويعا بةرئلةدئ. ةگةر كةيبئر جاعدايلار كوثئلئنةن شئقپاسا، اجئراسا سالؤ ولار ءذشئن تذك ةمةس. وتباسئن قذرؤ - اللانئث بذيرئعئ، پايعامبارئمئزدئث (س.ع.س.) سذننةتئ ةكةنئن، اللا ةلشئسئنئث (س.ع.س.) قيامةتتة ذممةتئمةن ماقتاناتئنئن ويئنا دا المايدئ. كوپ جاعدايلاردا وسئنداي ويئ تاياز جذپتارعا دئنئمئزدة حارام ةتئلگةن ئشكئلئك، ماس ةتةتئن ءارتذرلئ زاتتاردئ قولدانؤ دا جئعئلعانعا جذدئرئق بولئپ جاتادئ. جذبايلاردئث ءارقايسئسئ وداقتاسئپ ةمةس، جةكة قالاؤلارئمةن عذمئر كةشكئلةرئ كةلةدئ. كةيبئر جاعدايلاردا ةرلئ-زايئپتئلاردئث اراسئنا اتا-انا، اعايئن-تؤئس كئرئسئپ، كئمدئكئ دذرئس، كئمدئكئ قاتة ةكةنئن انئقتاؤعا تئرئسئپ جاتادئ.

اعايئن-تؤئس پةن اتا-انانئث مئندةتئ - جانجالداسئپ قالعان بالالارئنئث اراسئن تاتؤلاستئرئپ، باسؤ ايتئپ، وتباسئنئث بذزئلؤئنا جول بةرمةي، اقئل-كةثةس بةرؤ بولئپ تابئلادئ. بئردة پايعامبارئمئز (س.ع.س.) حازرةتئ ءاليدئث (ر.ا.) ذيئنة بارعاندا، فاتيما انامئز (ر.ا.) حازرةتئ ءاليدئث (ر.ا.) وزئمةن كةلئسة الماي، اشؤلانئپ كةتئپ قالعانئن ايتتئ. سوندا پايعامبارئمئز (س.ع.س.) ونئث قايدا بارؤئ مذمكئن ةكةنئن ءبئلئپ، مةشئتكة ئزدةپ بارادئ. سويتسة ءالي (ر.ا.) مةشئتتة قذمنئث ذستئندة ذيئقتاپ جاتئر ةكةن (سةبةبئ ول كةزدة مةشئتتةردة كئلةم بولماعان). پايعامبارئمئز (س.ع.س.): «ةي، ءالي تذر»، - دةپ ونئ تذرعئزئپ الئپ، ذيئنة ةرتئپ كةلةدئ دة، قوشتاسئپ ذيئنة قايتادئ. مئنة، پايعامبارئمئز (س.ع.س.) ولاردئث ارالارئندا نة بولعانئن، قالاي بولعانئن سذراپ، ايئپتئنئ ايقئنداعان جوق. سةبةبئ ول ءالي مةن فاتيما انامئزدئث (ر.ا.) ءوز ارالارئنداعئ ماسةلة بولاتئن. اللانئث ةلشئسئ (س.ع.س.) وسئ ئسئمةن ةرلئ-زايئپتئلاردئث اراسئندا بولعان كةلةثسئز جاعدايلاردا كئنالئنئ ئزدةمةؤ كةرةكتئگئن كورسةتكةن.

شاريعات قاعيدالارئمةن تاربية كورگةن، سوعان ساي ءومئر سذرةتئن ادامدار ذيلةنؤدةگئ ماقساتئن - اللانئث بذيرئعئ، پايعامبارئمئزدئث (س.ع.س.) سذننةتئ، ذرپاق كوبةيتئپ، ونئ يماندئ دا يبالئ ةتئپ ءوسئرؤ، زينادان قاشئپ، اللانئث حالال ةتكةن نةكةسئنة وتئرئپ، ادال جذبايئمةن باس قوسؤ دةپ بئلةدئ. ذيلةنگةننةن كةيئنگئ امالئ شاريعاتتئث وتباسئنا بايلانئستئ تالاپتارئنا ساي عذمئر كةشؤ بولادئ. مئنة، وسئنداي اسئل ماقساتتاردئ الدئنا قويئپ ذيلةنگةن جانذيانئث بذزئلؤئ ةكئتالاي. سةبةبئ، يسلامدئ نئق ذستاپ، نيةتئ دذرئس بولئپ، قاشان دا اللاعا دذعا ةتؤشئ ةرلئ-زايئپتئلارعا جاراتؤشئ بةيبئتشئلئك پةن بةرةكةت بةرةدئ. اللا تاعالا قذراندا: «ولارمةن جاقسئ، بايئپتئ تذردة مامئلة جاساثدار» («نيسا» سذرةسئ، 19-ايات)، - دةيدئ. ال پايعامبارئمئز (س.ع.س.) ءوز حاديسئندة: «سئزدةردئث ةث جاقسئلارئثئز - ايةلدةرئثئزگة جاقسئ قاراعاندارئثئز»، - دةگةن. ةگةر وسئناؤ وسيةت سوزدةرگة امال ةتئپ، زايئبئ ةرئنئث تئلةؤئن تئلةپ قذرمةتتةسة، سئرئن سئرتقا شاشپاي، ابئرويئن بيئكتةتسة، ءار ئستة سابئر ةتسة، ةكةؤئ بئرگة ساجدةگة باس قويسا، پةرزةنتتةرئنة مذسئلماندئق ءتالئم-تاربية بةرسة، وتباسئندا ئنتئماق پةن تئنئشتئق بولسا، مئنة، بذل ناعئز ئيسلامي ذلگئلئ وتباسئ بولعانئ. مذنداي جانذيانئث ئدئراؤئ استة مذمكئن ةمةس.

ايةل ادام - وتباسئنئث ذيئتقئسئ. شاثئراقتئث شايقالماؤئندا، ذلتتئث ذلت بولؤئندا ايةلدةردئث رولئ وراسان زور. ايةلئ بذزئلعان قاؤئمنان جاقسئ ةل شئقپايدئ، ول قذريدئ. سوندئقتان، وتباسئنداعئ ايةلدئث ورنئنا قاتئستئ كةيبئر ماسةلةلةردئ از-كةم اثگئمةلةي كةتسةك. جوعارئدا وتباسئلئق تاتؤلئق تذرعئسئنان ءسوز قوزعادئق. سوعان قاتئستئ تاعئ ءبئر ماسةلة، ياعني ايةلدئث ةث ماثئزدئ مئندةتتةرئنئث ءبئرئ - ذيدةگئ بولعان سئردئ سئرتقا شاشپاؤ، سئر ساقتاؤ. بذل ساليقالئ دا پاك ايةلگة ءتان سيپات. ةرلئ-زايئپتئلاردئث سئرئ سئرتقا شئقسا، وتاعاسئنئث ابئرويئنا نذقسان كةلةدئ. وسئ ورايدا ءبئر وقيعانئ ايتا كةتسةك.

ةرتةرةك زاماندا قذدايعا قذلشئلئق قئلعان، تاقؤا ءبئر جئگئت ءومئر ءسذرئپتئ. جئگئت ةر جةتكةندة اكةسئ ذيلةنؤ تؤرالئ ءسوز كوتةرسة، ول قاشقالاقتاي بةرةدئ ةكةن. سةبةبئ ول ةركةكتئك قؤاتتان ماقذرئم بولاتئن. بذل جاعدايدان مذلدة حابارئ جوق اكةسئ بالاسئنئث قارسئلئعئنا كونبةي، ءبئر قئزدئ تاؤئپ، نةكةلةستئرئپ، ذيلةندئرئپ قويادئ. توي ءوتئپ، ةكئ جاس جةكة قالعان شاعئندا الگئ جئگئت قالئثدئعئنا: «سةن مةنئ كةشئر، سةنئ باقئتتئ ةتة المايمئن، ساعان تةث جار ةمةسپئن»، - دةپ اعئنان جارئلئپ، ايئبئن ايتادئ. قالاسا، ةرتةث-اق كةتؤئنة رذقسات بةرةدئ. اتا-اناسئنا سةبةبئن ءوزئ تذسئندئرةتئنئن بئلدئرةدئ. سوندا الگئ جاس كةلئن: «ورتامئزدا نةكة وقئلدئ، مةن ءسئزدئث شاريعي ايةلئثئز بولدئم، ةندئ ارامئزدا ءبئر-بئرئمئزدةن ةشقانداي سئر بولماؤئ ءتيئس. ءسئزدئث سئرئثئز - مةنئث سئرئم، كذيةؤئنئث سئرئن اشكةرة ةتكةن ايةلدئث ةكئ دذنيةسئ دة قاراث بولادئ، ول ءارتذرلئ ازاپ-قيئنشئلئقتارعا دؤشار بولادئ. مةن ونداي ايةلدةردةن ةمةسپئن، ءسئزدئث سئرئثئزدئ اشئپ، ةش پةندةنئث الدئندا ماسقارا ةتپةيمئن»، - دةپ سول ذيدة قئزمةتئن ئستةپ قالا بةرةدئ.

ارادان جةتئ جئل ءوتئپ، «بةدةؤ» دةگةن جامان اتقا قالسا دا، كذيةؤئنئث سئرئن اشپايدئ. بارلئق قيئنشئلئقتارعا سابئر ةتئپ، كذيةؤئمةن ءومئر سذرة بةرةدئ. ءبئر كذنئ نةمةرة سذيگئسئ كةلگةن جئگئتتئث اكةسئ، بالاسئن شاقئرئپ الئپ: «قاشانعئ بذل تؤماس كةلئنمةن ءومئر ءسذرئپ، جاستئق شاعئثدئ وتكئزة بةرةسئث؟ سةن اكة، مةن اتا بولؤئم كةرةك ةمةس پة؟ جةتةر ةندئ، بذل كةلئننئث رذقساتئن بةرئپ جئبةر، مةن ساعان باسقا كةلئن الئپ بةرةمئن»، - دةيدئ. جئگئت وتة قيئن جاعدايعا تذسةدئ. ءوزئن جانئنان جاقسئ كورگةن، كةمشئلئگئنة كوز جذما قاراعان ايةلئنة قالايشا كةت دةپ ايتپاق؟ مئنة، سونداي ءارئ-سارئ كذندةرئنئث بئرئندة ايةلئ: «بةكزادام، سوثعئ كذندةرئ ءجذرئس-تذرئسئثئز وزگةرئپ، قينالئپ ءجذرسئز، مةنةن بئردةثةنئ جاسئراتئن سياقتئسئز. ايتئثئز، ءسئزدئ قيناپ جذرگةن ماسةلةنئ بئرگة شةشةرمئز»، - دةپ ايتپاسئنا قويماپتئ. سوثئندا جئگئت اكةسئنئث سوزدةرئن ايةلئنة ايتؤعا ءماجبذر بولادئ.

وزئنة قاتئستئ قانشالئقتئ اششئ سوزدةردئ ةسئتكةندة كوزدةرئنة جاس تولئپ تذرئپ، كذيةؤئنة اشؤلانباي نازئك داؤئسپةن: «جارايدئ، مةن رازئمئن! ءبئراق، ءبئر ءوتئنئشئم بار: مةن كةتكةن كذننةن باستاپ قئرئق كذن وتكئزئپ بارئپ ذيلةنئثئز»، - دةيدئ دة، اتا-اناسئنئث ذيئنة جول تارتادئ. ءوز اكة-شةشةسئنئث ذيئنة كةلگةن سوث ولارعا: «مةن قئرئق كذن بويئ ءوز بولمةمدة وتئرئپ، اللاعا عيبادات-قذلشئلئق جاسايمئن، ماعان ةشكئم كةدةرگئ جاساماسئن»، - دةيدئ. ول قئرئق كذن بويئ اللاعا جالئنئپ-جالبارئنئپ، كذيةؤئنئث اقئسئنا دذعا ةتئپ، ونئ ايئبئ اشئلؤئنان، ماسقارا بولؤئنان ساقتاؤئن سذرايدئ. بذل ارادا جئگئت ذيلةنئپ، باسقا ايةلئمةن نةكةسئ قيئلئپتئ. ةكئ وت اراسئندا قالعان جئگئت قاتتئ قايعئرادئ. ءبئر جاعئنان ءبئرئنشئ حالال پاك بولعان ايةلئن ويلاسا، ةكئنشئ جاعئنان ايئبئنئث بارشاعا ايان بولاتئنئن ويلاپ كذيئنةدئ. سوندا ول ءوزئ ءذشئن سوثعئ شارا ءولئمدئ ابزال كورئپ، ؤ ءئشئپ جانئنا قاستاندئق جاسايدئ. جاثادان كةلگةن جاس كةلئن بولمةسئنة كئرگةندة، جئگئت ةسئنةن تانئپ قالادئ. سوندا اللانئث كةرةمةتئمةن قئرئق كذننةن بةرئ كذيةؤئنئث تئلةؤئن تئلةگةن ءبئرئنشئ جذبايئنئث دذعاسئ قابئل بولئپ، جئگئت ئشكةن ؤ شيپاعا اينالادئ. كوپ جئلدان بةرئ ةركةكتئك قؤاتسئز بولعان جئگئتكة اللا تاعالا ةركةكتئك قؤات بةرئپ، ماسقارالئقتان ساقتايدئ. ةرتةثگئ كذنئ جاثا كةلئن كذيةؤئنئث ءبئر توپ ايةل تؤئستارئمةن توركئنئنة بارا جاتئپ، جولدا كةنةتتةن دذنية سالادئ. مارقذم بولعان كةلئننئث جانازاسئ شئعارئلئپ، جةرلةنگةننةن ةكئ-ءذش كذن وتكةن سوث، جئگئتتئ اكةسئ شاقئرئپ الئپ: «بالام، بذل دا ماثدايئثا جازئلعان ةكةن، كوپ قايعئرما، ءبئراز ؤاقئت ءوتسئن، تاعئ دا ذيلةندئرةمئز»، - دةيدئ. سوندا جئگئت اكةسئنة كوپتةن بةرئ جاسئرئپ جذرگةن دةرتئ بولعانئن ايتئپ، ودان قالاي ايئققانئ تؤرالئ بايانداپ جاتقانئندا، اكةسئ ءسوزئن سوثئنا دةيئن تئثداؤعا شئداماي بذرئنعئ كةلئنئنئث ذيئنة بةتتةيدئ. ذيئنة كئرگةندة الدئنان كةلئنئ شئعئپ قارسئ الادئ. سوندا جئگئتتئث اكةسئ كةلئنئنئث ماثدايئنان ءسذيئپ، كوزئنة جاس الئپ، ذيئنة ةرتئپ كةلگةن ةكةن.

 سول ايةل سذيگةن كذيةؤئمةن يماندئ ذرپاق تاربيةلةپ، باقئتتئ دا باياندئ عذمئر كةشكةنئ ايتئلادئ. بذل وقيعادان سابئرلئ دا ساليقالئ، مذسئلمان ايةلئنة ءتان كذيةؤئنة باعئنعان، سئرئن سئرتقا شاشپاعان، ءار ئسئندة اللاعا دذعا ةتؤشئ تاقؤا ايةلدئ كورةمئز. مئنة، مذنداي ايةلئ بار وتباسئنئث ةرئ باقئتتئ، ذرپاعئ اتا-اناعا ادال، يماندئ بولارئ انئق.

اللا تاعالا ةلئمئزگة تئنئشتئق، مذسئلماندارعا بئرلئك، ايرانداي ذيئعان وتباسئلارعا بةرةكةت بةرسئن.

 

دەرەككوز:«نامئس» سايتئ