كةزئندة «اسا قذپيا» دةگةن تاثبامةن كةلئپ، «رةسپؤبليكا بويئنشا ... ةركةك، ... ايةل ادام اتئپ تاستالسئن» دةگةن حاتتار بولعان ... قازاق حالقئنئث قايماعئن قالقئپ العان ميرزويان-ستالين تاندةمئنئث قذپياسئن مئنا قذجات دالةلدةيدئ.
1937- جئل، «مئرزاجاننئث» ستالينگة جازعان قذپيا حاتئ...
مذنداي تاپسئرمانئث، مذنداي جوسپاردئث بولعانئن بارلئعئمئز ءبئلئپ، سةزدئك. ال قذجات كذيئندة العاش دالةلدةنئپ وتئر. بذل - ساياسي قؤعئنداؤ ةمةس، جوسپارلئ جذزةگة اسئرئلعان اتؤ-اسؤ شارالارئ ةكةنئن تذسئنةمئز. جالپئ سانئ 17600 قازاق دةيتئن بولساق، ميرزويان قازاقستاندئ باسقارعان 5 جئلدان استام ؤاقئتتا ءاربئر كذن سايئن ءبئر قازاقتئ قذرباندئققا شالئپ وتئرعان دةؤگة كةلةدئ. ال اقتابان-شذبئرئندئ، القا كول سذلاما زامانئنئث زارداپتارئنئث دا وسئلاي جوسپارلانعانئنا ةشقانداي كذمان جوق. ول كةزدة كومؤسئز قالعان قازاقتئث سانئ ءبئر قذدايعا عانا ايان. يماندئ بولعئرلار ... مذراعاتتاردان وسئنداي قذجاتتاردئث جويئلئپ كةتپةي، بذگئنگة دةيئن جةتؤئنة، ذلتتئق مذددةنئ قورعاي الاتئن عالئمنئث قولئنا تذسؤئنة تئلةؤلةس بولعان شئعار...
ويتكةنئ اشتئقتان ازئپ، جوقتئقتان توزئپ كةتكةن قازاق ةلئن باسقارؤعا كةلگةن ( قازاقستان ورتالئق پارتيا كوميتةتئنئث ءبئرئنشئ حاتشئسئ 1933-1938 جئلدار) لةأون يسايةأيچ ميرزوياندئ اثعال قازاق ةرةكشة مةيئرئممةن «مئرزاجان» دةپ قادئرلةدئ. تاريح بةتتةرئندة سول كةزةث تؤرالئ:
«ل.ي.ميرزويان قازاقستاندا قوعامدئق، الةؤمةتتئك، ساياسي-ةكونوميكالئق جاعدايدئث ابدةن تيتئقتاپ، تذرالاپ تذرعان شاقتا كةلگةن. ل.ي.ميرزويان تاماشا ئسكةر، قايراتتئ، شةبةر ذيئمداستئرؤشئ، كوپتةگةن ئرگةلئ، كذردةلئ ئستةردئث باستاؤشئسئ، قازاق حالقئنئث شئن جاناشئرئ بولعان ةدئ. اؤئر شاقتا باسشئلئققا كةلگةن ميرزويان اشتئقتئ جةثئپ، قؤعئن-سذرگئندئ توقتاتؤ ءذشئن قولدان كةلگةننئث ءبارئن جاسادئ» دةپ كةلتئرئلةدئ.
مئنة، كوزئ اشئق، كوكئرةگئ وياؤ ازاماتتاردئ قئرئپ تاستاپ، قالعانئنئث رؤحئن سئندئرئپ، ودان كةيئنگئ جالپاقشةشةي-جاعئمپازدارعا وسئنداي ناسيحات جذرگئزئپ، ساناسئنا ءسئثئردئ. سول ماثگذرتتئكتئث، سول جالپاقشةشةيلئكتئث، سول رؤحسئزدئقتئث ءالئ كذنگة دةيئن جالعاسئپ كةلة جاتقانئ جانئما باتادئ...
ول كةزدة دة مئرزاجانداردئث شذلعاؤئنا وراتئلئپ جذرگةن جئرباقايلار قازئرگئدةن كةم بولماعانئ انئق.
جاؤئزدار حالقئمئزدئث ارئستارئن سول ءوز حالقئمئزدئث ئشئنةن شئققان شولاق بةلسةندئلةردئث قولئمةن جازالادئ. ءبئر سوزبةن ايتقاندا، ءوز قذدئعئمئزدئ لايلاعانداردئث داؤرةنئ ءجذردئ. مئنة، ءبئز وسئ قاسئرةتكة ذرئندئرعان كئسئلةردئ كوبئرةك قذرمةتتةپ، الاشتئث ازاتتئعئ ءذشئن قذربان بولعان ارئستارئمئزدئث قادئرئنة ءالئ كذنگة تولئق جةتة الماي كةلةمئز.
قازئر ةلئمئزدئث ءئرئ-ئرئ قالالارئنئث وزئندة ميرزويان اتئنداعئ كوشةلةر سامساپ ءجذر. «مئرزاجان-مئرزاجان» دةپ مايموثكةلةپ، سول زاماننئث شولاق بةلسةندئلةرئنئث قاتارئندا بولعانداردئث اتئندا كوشة، مةكتةپ، ت.ب. بار ةكةنئن جاسئرا المايمئز. وسئ ماسةلةنئ تاريحي تذرعئدان دا، ساياسي تذرعئدان دا، الةؤمةتتئك تذرعئدان دا دذرئس تارازئلاپ، ءادئل شةشئم قابئلداؤ كةرةك.
مئسالئ، حالقئمئزدئ تاريح ساحناسئنان جويئپ جئبةرؤگة ذمتئلعان ل.ميرزويان اتئن الاستاتؤعا مئندةتتئمئز.
ةلورداداعئ 2853 مةترلئك كوشةگة ميرزوياننئث ةسئمئ بةرئلگةنئن كورگةن سايئن قورلانامئن.
نامئسئمئز بولسا، جاس ذرپاقتئث ساناسئ ؤلانباسئن دةسةك، بابالار ءارؤاعئ ريزا بولسئن دةسةك، ءوزئمئز كومؤسئز، ةسكةرؤسئز، ةلسئز قالمايئق دةسةك، حالقئمئزدئث تاعدئرئمةن ويناعانداردئ تاريحئمئزدئث بةتتةرئندة جاعئمدئ تذلعا رةتئندة تانئتپاؤئمئز كةرةك.
ميرزويان اتئنداعئ كوشةلةردئ جويؤ كةرةك!
راأيل نذرجانوأ
«ايقئن»