قئتايدا قازاق حاتكةرلئك ونةرئ حاقئندا كونفةرةنسيا ءوتتئ

فوتو: None
  استانا. 10- قاثتار. قازاقپارات. قذشتارمئن سذلؤ حاتقا جانئم تذنئپ،حاتكةرگة ءئشئم جئلئر، ءدئلئم ةرئپ.داريعا-اي، سودان ارتئق ءلاززات بار ما؟حوش حاتپةن جازساث سوزدةن گاؤهار تةرئپ،

- دةپ اسةت نايمانباي ذلئ جئرلاعانداي اسئل ءسوزدئ قئلقالاممةن قذبئلتئپ، جازؤدان ويؤلئ ورنةك سالا ءبئلؤ ةكئنئث ءبئرئنئث قولئنان كةلة بةرمةيدئ. جازؤدئ جاقذتشا جارقئراتاتئن ونةردئ جالعاستئرئپ جذرگةن قئتاي قازاقتارئ جاقئندا ءذرئمجئ شاهارئندا حاتكةرلئك كورمةسئن ذيئمداستئرئپ، حاتكةرلئك ونةرئ جايلئ عئلئمي كونفةرةنسيانئ وتكئزدئ.

بيئل احمةت بايتذرسئنوأ ءالئپبيئ مةن ونئث «وقؤ قذرالئ» اتتئ قازاقشا الئپپة وقؤلئعئنا 100 جئل. قئتاي قازاقتارئ 1925-1926- جئلدارئ «جاثا ءالئپبي»، «بايتذرسئنوأ ةملةسئ»، «احمةت بايتذرسئنوأ الئپپةسئ» دةگةن اتاؤمةن ةنگةن قازاق ءالئپبيئن قولدانا باستادئ. وسئ اراب جازؤئ نةگئزئندةگئ قازاق توتة جازؤئنئث قولدانئسقا تذسكةندئگئنئث ءبئر عاسئرلئعئ بايلانئسئمةن ءذرئمجئ قالاسئندا تذثعئش رةتكئ قئتاي قازاق حاتكةرلئك كورمةسئ مةن تذثعئش رةتكئ قئتاي قازاق حاتكةرلئگئ اتتئ عئلئمي كونفةرةنسيا ءوتتئ.

 ءتاثئرتاؤ اقپاراتتئق سايتئنئث حابارلاؤئنشا، قئتاي قازاق مادةنيةت قوعامئ جاستار ءبولئمئنئث ذيئمداستئرؤئمةن وتكةن حاتكةرلئك كورمةسئنة 9 جاسار وقؤشئ ةرحات اقئت ذلئ مةن 60 جاستئ ةثسةرگةن ءابدئماجيت ةرتؤعان ذلئ، سةرعازئ بايجذما ذلئنئث تؤئندئلارئن قامتئعان 300 گة جؤئق حذسنيحات ةثبةكتةرئ قويئلئپ، ونئ 3000-نان استام كورةرمةن تاماشالاپتئ.

15000 مةتر قاعازعا ءذش اي بويئ حذسنيحاتپةن قازاق ماقال-ماتةلئن جازعان تارباعاتاي ايماعئ تولئ اؤدانئنئث ازاماتئ قؤات ساعيت ذلئنئث، 3000 نان استام حذسنيحات تؤئندئسئن ءبئر كئتاپقا جيناقتاؤدئ جوسپارلاپ وتئرعان بةكةن ازئلبةك ذلئنئث جانة «اباي جولئ» ةپوپةياسئن، «قازاقتئث قئسقاشا تاريحئن»، «ةلجاؤ كذنبي»، «سانشورا كذنبي»، «وثعاي كذنبي» روماندارئن، «تاثجارئق شئعارمالارئنئث تولئق جيناعئن» حذسنيحاتتئث باسپا جازؤ ذلگئسئندة كوركةمدةپ جازئپ شئققان سانجئ قالالئق № 2 - ورتا مةكتةبئنئث وقئتؤشئسئ نذرلان ؤاهاپ ذلئنئث تؤئندئلارئ كورةرمةندةردئث كوزايئمئنا اينالدئ. حاتكةرلئك ونةرئن يگةرگةنئنة ةكئ جئل بولعان ءذرئمجئ قالالئق № 43- باستاؤئش مةكتةبئنئث 4-سئنئبئندا وقيتئن 9 جاسار ةرحات اقئت ذلئ ةث جاس حاتكةر رةتئندة ونةرئمةن جذرتتئ تامساندئردئ.

قئتاي قازاق مادةنيةت قوعامئ جاستار ءبولئمئنئث ذيئمداستئرؤشئلارئ ءذرئمجئ قالاسئ بالالار ذيئندةگئ 10 شاقتئ بالعئن جاستئث كورمةنئ تاماشالاؤئنا دا مذمكئندئك سئيلادئ. كورمة سوثئندا قئلقالام شةبةرلةرئنئث رذقساتئمةن كةيبئر تؤئندئلاردئ جذرت تالاسا ساتئپ الدئ. «سةن قازاق» سايتئنئث جاؤاپتئسئ اقئتبةك شةريزات ذلئ ءوزئ ساتئپ العان بئرنةشة حاتكةرلئك ةثبةكتةرئن ذرئمجئدةگئ كةيبئر ارالاس مةكتةپتةرگة تارتؤ ةتتئ.

2012 - جئلدئث 6 - تامئزئندا قئتاي قازاق مادةنيةت قوعامئ جانئنان قذرئلعان جاستار ءبولئمئنئنئث باستئعئ دؤمان جاقئپ ذلئنان ذعئسؤئمئزشا قئتاي قازاق حاتكةرلئگئنئث تاريحئ مةن دامؤئن وزةك ةتكةن عئلئمي كونفةرةنسيا دا قاتئسؤشئلاردئث كوثئلئنة شؤاق، بويئنا قؤات سئيلاعانئ داؤسئز.

«قئتاي قازاق حاتكةرلئگئنئث تاريحئ»، «قازاق حاتكةرلئگئ قاي دةثگةيدة»، «كومپيؤتةر حاتكةرلئكتئث ورنئن باسا المايدئ»، «حاتكةرلئك - كوركةمونةردئث ذلكةن جانرئ»، «ويؤلئ جازؤ جونئندة»، «حاتكةرلئك ونةرئمئزدةگئ ولقئلئقتار» تاقئرئبئندا وقئلعان باياندامالار كونفةرةنسيا بارئسئندا بةلگئلئ زةرتتةؤشئ عالئمدار مةن ونداعئ قازاق زيالئلارئ تاراپئنان تةرةثدةي تالقئلانئپتئ.

 «تالقئ بارئسئندا قازاق حاتكةرلئگئندةگئ اتاؤلاردئ بئرلئككة كةلتئرئپ، جازؤ نذسقالارئن تذراقتاندئردئق»،- دةيدئ ول. دؤمان جاقئپ ذلئ الداعئ ؤاقئتتا قئتاي قازاق مادةنيةت قوعامئ جاستار ءبولئمئ وسئ كورمةگة قاتئسقان حاتكةرلئك تؤئندئلارئن ءبئر كئتاپقا جيناقتاپ شئعارؤدئ كوزدةپ وتئرعانئن دا تئلگة تيةك ةتتئ.

 وقئرمانعا ولقئ بولماس ءذشئن حاتكةرلئك ونةرئنة دا از توقتالا كةتةيئك. ةجةلگئ ذلئس، تايپالار قولدانعان پيكتوگرافيالئق (سؤرةت جازؤ)، يدةوگرافيالئق (سؤرةت نةمةسة شارتتئ تاثبالار ارقئلئ بةلگئلةؤ) جازؤلار جازؤ تاريحئمئزدئث دا، ءبئز ايتئپ وتئرعان حاتكةرلئك ونةرئنئث دة ءتذپ توركئنئ بولئپ سانالماق. قازاق حالقئن قذراعان تايپالاردئث مةكةنئنةن تابئلعان جارتاس سؤرةتتةرئ مةن شارتتئ تاثبالاردان تارتئپ، مةتالعا، قئشقا، سذيةككة، تةرئگة، ءذي جيهازدارئنا، ئدئس-اياقتارعا ويئپ جازئلعان ويؤ-ورنةكتةردةن، سونداي-اق، تاس وبا، كذمبةزدةردةن، ةسكةرتكئشتةر مةن مةشئت-مةدئرةسةلةردئث قابئرعالارئنان، كونة ادةبي جازبالاردان، ءدئني شئعارمالاردان ايشئقتئ جازؤدئ ءجيئ بايقايمئز. دةمةك بذل حاتكةرلئك ونةرئنئث تئم ارئدان باساؤ العانئن دالةلدةي تذسةرئ انئق.

 قازاق جذرتئنئث ءتول ءتئلئن بذزئلماعان ساف قالپئندا ساقتاؤ ءذشئن قانداي تاثبانئ الؤ كةرةكتئگئنة وسئدان ءبئر عاسئر بذرئن احمةت بايتذرسئنوأ بابامئز ةرةكشة ءمان بةرگةن. ذزاق جئل اعارتؤشئلئق ةثبةك جولئن وتكةرگةن جانة يسلامدئ «ءدئن مةن ءدئلدئث لذعاتئ» دةپ زةردةلةيتئن عالئم 1913- جئلئ قازاق ءتئلئنئث تابيعئي دئبئس ةرةكشةلئكتةرئن بةرة الاتئن «بايتذرسئنوأ جازؤئن» «قازاق» گازةتئ ارقئلئ جالپئعا جاريا ةتكةنئ دة تاريحتان ءمالئم.

 قئتايداعئ قانداستارئمئز كذنئ بذگئنگة دةيئن وسئ ءالئپبيدئ قولدانئپ كةلةدئ. ونداعئ اعايئن حذسنيحات ذلگئلةرئن دة ارابتار مةن پارسئلار جاعئنان قابئلداپ وتئر. اراب جازؤئنئث حذسنيحات ذلگئسئ وتة كوپ. قئتاي قازاقتارئ سونئث ئشئندةگئ ديؤاني، شةكةستة، تالئق، ةركئن جازؤ ذلگئسئ سياقتئ 11 ءتذرئن قولدانؤدا. بذل كذندة قئتايدا قازاق حاتكةرلئگئن ارنايئ زةرتتةپ، زةردةلةپ وتئراتئن ورتالئق - حاتكةرلئك قوعامئ جذمئس جاسايدئ.

 1985- جئلئ ئلة قازاق اأتونوميالئ وبلئسئ ادةبيةت-كوركةمونةرشئلةر بئرلةستئگئ جانئنان قذرئلعان اتالمئش حاتكةرلئك قوعامئ قازئرگة دةيئن ارنايئ ماماندار جاعئنان قذراستئرئلعان كوپتةگةن حاتكةرلئك وقؤلئقتارئ مةن كئتاپتار باسپادان شئعاردئ. قازاق ءتئلدئ گازةت، جؤرنالداردا حذسنيحات تؤئندئلارئن جاريالايتئن تذراقتئ ايدارلار كذنئ بذگئنگة دةيئن ونداعئ حاتركةلةردئث ونةرئن جذرتقا جاريا ةتؤدة.

 مايگذل سذلتان

سؤرةت «ءتاثئرتاؤ» سايتئنان الئندئ.

baq.kz