قاراتال وزةنئننئث سؤئن بذرئپ ةگئن سالدئرعان، ديئرمةن ورناتقان، مالاي، قوسشئلار ذستايتئن باي بولئپتئ. قازاقتار سياقتئ جئلقئ ءوسئرئپتئ. كئلةث قارا كوك بئرنةشة ءذيئر جئلقئسئ بار، قئستا كئل قئلاث ءتذستئ بؤئرئل ات جةگئپ شانامةن كئرة جذرگئزگةن، داؤلةتتئ مئرزالار ساناتئندا قادئرئ اسئپتئ.
1900 - جئلئ قاتئنئ اي ماثدايلئ قئز تاؤئپ، توي جاساپ ةليزاأةتا دةپ اتئن قويئپتئ. تولئق اتئ-ءجونئ - كؤدرياكوأا ةليزاأةتا ميحايلوأنا. وسئ قئز ةرجةتكةن سوث كورشئ قازاق اؤئلئنداعئ قئلئباي دةگةن جئگئتكة كوثئلئ قذلايدئ. سةبةبئ، قئلئباي ات قذلاعئندا ويناعان، اسئرة شاباندوز، انئنة ءسانئ جاراسقان ناعئز دالانئث كوكجالئ ةكةن. بئردة كوكپار تارتئپ ارپالئسقان توپقا ءبئر بذيئردةن قوسئلعان قئلئباي جيئرما شاقتئ كوكپارشئنئ جالعئز ءوزئ ات-ماتئمةن اؤدارئپ تاستاپ قاراگةرئن كوسئلتئپ سئتئلئپ شئعا بةرئپتئ. وسئ وقيعانئ توپ قئزبةن بئرگة تالدئث ئشئندة تذرئپ تاماشالاعان ةليزاأةتا سذلؤ، «شئركئن، مةنئث جارئم بولسا عوي!»-دةپ، تامسانئپتئ.
اقئرئ قئلئباي سةرئگة عاشئق قئز جارئنا قوسئلئپ قاشئپ كةتةدئ. وقيعادان قذلاقتانعان كؤدرياكوأ اقئرئپ اشؤئنا ءمئنئپ كئل قارا كوك ات مئنگةن جاساعئن اياعئنا تئك تذرعئزئپ، بةردةنكةدةن كذرسئلدةتئپ وق اتئپ جةتةدئ. «قئز قايدا؟»- دةپ، قاهارلانادئ. كذجئرةيگةن بوجبان ورئستاردئث الدئنا قئلئباي ةر ءوزئ كةلئپ، كولدةنةث تذرادئ. «سةندةرگة كةرةك ادام مةن»- دةيدئ. قوقيلانعان كؤدرياكوأ قاسقايئپ تذرعان ناعئز جئگئتتئ كورئپ، «قئزئم تةثئن تاپقان ةكةن»-دةپ، اتئنئث باسئن بذرئپ جذرة بةرئپتئ. كةلئن بولئپ تذسكةن ورئس قئزئنا ةنةسئ جاثادان «لاتيپا مذحامةد قئزئ» دةپ ات قويئپ، قولئنا قذران ذستاتئپ مذسئلمان ءدئنئن قابئلداتئپ، ناماز ذيرةتةدئ.
سودان زامان وزگةرئپ، اق پاتشانئث تئرناعئ قازاققا باتا باستاعاندا، قئلئباي اؤئلئن باستاپ 1932 - جئلئ موثعول جةرئنة اؤئپ كةلةدئ. مذندا دا تئنئش بولماي 1938 - جئلئ ءوزئن «حالئق جاؤئ» رةتئندة ذستاپ اتادئ. ايةلئ لاتيپا (ةليزاأةتا) شذبةرلةگةن توعئز بالاسئمةن جةسئر قالادئ. قذداي ءساتئن سالئپ سال كةزدةردة باي-ولكة ايماعئ ورناپ (1940 - جئلئ) جاثا اكئمشئلئك ءئسئن جولعا قويؤ ءذشئن كةثةس وداعئنان ماماندار شاقئرئلادئ. وسئلارعا لاتيپا اپامئز اؤدارماشئلئق جاساپ بةرئپ كذنئن كورةدئ.
1968- جئلئ لاتيپا اپامئز زايساندا قالعان تؤئستارئن ئزدةپ حات جولدايدئ. زايسان اؤداندئق ميليسيا بولئمئنةن حات كةلةدئ. وندا: «كؤدرياكوأتئث ءوزئ ةرتة ولگةن ءتورت ذلئ (لاتيپانئث ئنئلةرئ) وتان سوعئسئنا اتتانئپ ءبارئ قازا تاپقان» دةلئنگةن. وسئلاي قازاق شاثئراعئنئث ءتذتئنئن تذتةتئپ ارتئنا ءبئر قورا ذرپاق قالدئرعان لاتيپا اپامئز 1975 - جئلئ دذنيةدةن وزدئ. ولة-ولگةنشة باسئنان كيمةشةك-شئلاؤئشئن تاستاماي، نامازئن وقئپ ءوتئپتئ.
بةكةن قايرات ذلئ
دەرەككوز:baq.kz