اسئرةسة مةكتةپتةردة سوثعئ جئلدارئ ءتئلئ مذكئس وقؤشئلار تئم كوبةيئپ كةتكةن. مذنداي ءذردئس ءتئلئ ورئسشا شئعئپ، انا ءتئلئن كةيئن ذيرةنگةن قانداستارئمئزدئث اراسئندا ءجيئ كةزدةسةدئ، سوندئقتان ءسابيدئث الدئمةن انا سذتئمةن كةلةتئن انا ءتئلئن ذيرةنؤئ قاجةت ةكةنئ ةشبئر داؤ تؤعئزباؤئ ءتيئس.
سوثعئ جئلدارئ قئزئلجارداعئ جةرگئلئكتئ تةلةارنا ذجئمئ جاس ماماندارمةن تولئعؤدا. قؤانئشتئ جاعداي. ءبئراق كوگئلدئر ةكرانعا كةلبةتتةرئ كةلگةنئمةن، كةيبئرئنئث تئلدةرئندة كةمئستئك بار ةكةنئ بئردةن اثعارئلادئ. قاراپايئم «وث» مةن «ون» سوزدةرئن ايئرا الماي جاتادئ. ودان قالدئ، ئلئك سةپتئگئنئث جالعاؤئن جةپ قويادئ. «تةلةارنا - قوعامنئث ايناسئ» دةگةن تئركةستئ ءجيئ قولدانامئز. شئنئندا دا سولاي ةكةنئنة كوز جةتكئزگةندةيمئز. سةبةبئ «تةلةارنانئث «ث» دئبئسئنا ءتئلئ كةلمةيتئن جاستاردئ عانا ارنايئ ئرئكتةپ المايتئنئ بةلگئلئ، دةمةك، قوعامدا ءتئلئ مذكئس جانداردئث قاتارئ كوبةيگةن، ال تةلةارنا سونئث كورئنئسئ» دةگةن ءسوز. جاس جؤرناليستةر اراسئنداعئ بذل كةمئستئك وبلئستئق تذگئل، رةسپؤبليكالئق ب ا ق-تاردا دا بايقالئپ قالئپ ءجذر.
ماناش قوزئبايةأ اتئنداعئ سولتذستئك قازاقستان مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئنئث وقئتؤشئسئ فيلولوگيا عئلئمئنئث كانديداتئ، دوسةنت ماقشاي عابدؤللينا «ث» دئبئسئن ايتا الماؤ تؤا بئتكةن نةمةسة تذقئم قؤالايتئن تئلدئك كةمئستئك ةمةس ةكةنئنة سةنئمدئ. ونئث ايتؤئنشا، بذل كوبئنة ةركةلئككة باسئپ، ءتئلئن بذراپ سويلةيتئن جانة ورئس پةن قازاق سوزدةرئن ارالاستئرئپ سويلةيتئن بالالاردئ دةر كةزئندة تذزةتپةگةن اتا-انانئث كةمشئلئگئ ةكةن.
ماقشاي عابدؤللينا، فيلولوگيا عئلئمئنئث كانديداتئ، دوسةنت:
- «ث» دئبئسئ - كةيبئر شةت تئلدةردة دة كةزدةسكةنئمةن، نةگئزئنةن قازاق تئلئنة ءتان دئبئس. ونئ ايتا الماؤدئث بئرنةشة سةبةبئ بار دةپ ويلايمئن. بئرئنشئدةن، بالانئث ءتئلئ شئعا باستاعاننان وعان ةرةكشة نازار اؤدارؤ كةرةك. كةمئستئك بولسا، بالاباقشا مةن مةكتةپتة تذزةتؤ قاجةت. وكئنئشكة قاراي، ءتئلئ مذكئس جاستار ؤنيأةرسيتةتكة كةلئپ تذرادئ. سذراساث، بذعان دةيئن وعان ةشكئم ةسكةرتؤ دة جاساماعانئ انئقتالادئ. ةكئنشئدةن، «ث» دئبئسئن ايتا المايتئنداردئث دةنئ - انا ءتئلئن كةيئن ذيرةنگةن قازاق ازاماتتارئ. ورئس تئلئندة ونداي دئبئس بولماعاندئقتان، ولار ايتا الماي جاتادئ. ذشئنشئدةن، قازاقشا ذيرةنگةن وزگة ذلت وكئلدةرئندة دة «ث»-دئ ايتا المايتئندار كوپ.
ئلئك سةپتئگئنئث جالعاؤئن جاقتئرا قويمايتئندار مةكتةپ جاسئنداعئ بالالاردئث اراسئندا تئم كوپ. قئزئلجارداعئ قازاق كلاسسيكالئق گيمنازياسئنئث لوگوپةد مامانئ عازيزا مئرزاحمةتوأا وسئنداي كةمئس بالالاردئ جازعان ديكتانت جذمئستارئنا قاراپ تا انئقتاؤعا بولاتئنئن ايتادئ. «ث» دئبئسئنا ءتئلئ كةلمةيتئندةردئث فونةتيكالئق ةستؤ قابئلةتئندة كةمئستئك بار، ياعني ولار «ث» دئبئسئن «ن» دةپ ةستيدئ. سوندئقتان قاي جةردة قايسئسئن جازارئن بئلمةي جاتادئ ةكةن. كوپ جئلدئق تاجئريبةسئ بار لوگوپةدتئث ايتؤئنشا، ءسابي ءذش جاسقا كةلگةنگة دةيئن تةك ءبئر تئلدة عانا سويلةؤئ قاجةت، ال ةكئ نةمةسة ءذش ءتئلدئ قاتار ذيرةتؤدئث كةسئرئنةن ءارتذرلئ تئلدئك كةمئستئكتةر پايدا بولاتئن كورئنةدئ.
عازيزا مئرزاحمةتوأا، لوگوپةد:
- ءسابي العاشقئ سوزدةرئن ءوز انا تئلئندة ايتؤئ قاجةت. ايتپةگةن جاعدايدا تئلدئك كةمئستئكتةر پايدا بولادئ. لوگوپةد بولئپ جذمئس ئستةگةنئمة كوپ بولدئ، ءبئراق «ث» دئبئسئنا ءتئلئ كةلمةيتئندةردئث قاراسئ قالئث بولعانئمةن، الدئما كةلة قويمايدئ. سةبةبئ ولار مذنئ تئلدئك كةمئستئك دةپ ويلامايتئن سياقتئ. ال دةر كةزئندة مامانعا قارالسا، تئلدئك جاتتئعؤلار جاساؤ ارقئلئ تذزةتؤگة بولادئ. مئسالئ، جاثئلتپاشتاردئ كوپ ايتقئزؤ ارقئلئ داعدئلاندئرؤعا بولادئ. باسقا دا ةمدةؤ جولدارئ بار.
«ايؤ وتئر پارتادا،
ةكئ قولئ قالتادا.
«ا» دةدئ، «ب» دةدئ،
«ر»-عا ءتئلئ كةلمةدئ». بذل ءتورت جول تاقپاقتئ بئلمةيتئن بالا كةمدة-كةم شئعار. ذستازدار دا، اتا-انالار دا «ر» دئبئسئنا ءتئلئ كةلمةيتئن بالالاردئ ذيالتؤ ءذشئن وسئنئ جاتتاتادئ. سةبةبئ «ر»-عا ءتئلئ كةلمةگةن بالا جذرتقا مازاق بولادئ. ال بذگئندة «ر»-عا «ث» كةلئپ قوسئلدئ. ءبئراق جاستار مذنئ كةمئستئك دةپ سانامايتئن سياقتئ. ءتئپتئ اؤئلدان كةلئپ، قالانئث جاستارئنا ةلئكتةگةن كةيبئر ءئنئ-قارئنداستارئمئز ورئسشا بئلةتئنئن كورسةتكئسئ كةلئپ، ادةيئ ءتئلئن بذراپ سويلةيتئن جاعدايلار دا بار.
قازاق ءتئلئ - ةرةكشة باي ءتئل. الفاأيتتةگئ 42 ءارئپ پةن 40 دئبئس - سوعان دالةل. جانة ءوز تئلئمئزگة عانا ءتان دئبئستاردئث بار ةكةنئ ايان. قازاق ءتئلئن وزگةلةردةن ةرةكشةلةپ تذراتئن دا - مئنة، وسئ دئبئستار. وكئنئشكة قاراي، بذگئندة «ث»-عا ءتئلئ كةلمةي جذرگةن جانة بذعان ارلانبايتئن جاستارئمئز ةرتةث «ا» مةن «ئ»-نئ، «ذ» مةن «ذ»-نئ، «ق» مةن «ع»، «و» مةن «ه»-نئ قاجةتسئنبةي، قولدانئستان الئپ تاستاپ جذرمةسئنة كئم كةپئل؟!
اأتور: ةرباقئت امانتاي ذلئ، قئزئلجار
دةرةككوز:«الاش ايناسئ» گازةتئ