حالال استئ قالاي باقئلايمئز؟

استانا. 22 - ماؤسئم. قازاقپارات - قازئر قاي دذكةنگة باس سذقپاثئز، وندا «حالال» دةگةن بةلگئمةن ساتئلئپ جاتقان ءونئمنئث سامساپ تذرعانئنا كوز جةتكئزةسئز.

 الايدا قاراپايئم ادامنئث سول ونئمدةردئث حالال ستاندارتتارئنا ساي نةمةسة ساي ةمةس ةكةندئگئن اجئراتؤئ مذمكئن ةمةس. ءتئپتئ سول ونئمدةردئث سايكةستئگئن تالاپ ةتئپ جاتقان تذتئنؤشئ دا جوق. ةث باستئسئ، تاؤارلاردئث «حالال» ستاندارتئنا سايكةستئگئن ناقتئ كئم تةكسةرؤ كةرةكتئگئ دة بةلگئسئز. «زامانئث تذلكئ بولسا، تازئ بوپ شال» دةگةن قاعيدانئ ذستانعان كاسئپكةرلةر بذل جاعدايدئ وزدةرئنئث ساؤدا ساياساتئندا وثتايلئ پايدالانئپ وتئر.

بذگئنگئ تاثدا ءبئزدئث ةلدة حالال ءونئم شئعارؤشئلاردئث باسئم بولئگئ حالقئمئزدئث كوپشئلئگئ مذسئلمان ةكةندئگئن ةسكةرئپ، شئنئمةن-اق مذسئلمان قاعيداتتارئنا ساي ادال ءونئم شئعارؤدئ ةمةس، حالئقتئث يسلامعا بةت بذرئپ، حالال ونئمگة دةگةن سذرانئسئنئث ارتقانئن اقشا تابؤ ماقساتئندا پايدالانئپ وتئرعانئ كوپشئلئككة ايان. الايدا ولارعا توسقاؤئل قويؤ قازئرشة مذمكئن بولماي وتئر. ءتئپتئ كةيبئر شةكتةن شئققانداردئث شوشقا ةتئنةن جاسالعان شذجئقتئث دا سئرتئنا «حالال» دةگةن بةلگئ سوعئپ، ساؤدالاپ جذرگةندةرئ انئقتالئپ جاتئر. دالئرةك ايتساق، مذنداي تاپقئرلئققا شذجئق شئعارؤمةن اينالئساتئن سولتذستئك قازاقستاندئق كاسئپكةرلةر قول جةتكئزئپتئ. مذنئ كاسئپورئنداردئث شئعارئپ وتئرعان ءونئمئن تةكسةرگةن ماماندار انئقتاعان.

قابئكةن زاكاريانوأ، «ادئلةت» قوعامدئق بئرلةستئگئنئث ءتوراعاسئ:

- جاقئندا ءبئز «حالال» دةگةن بةلگئمةن شذجئق شئعارئپ ساتئپ، جارنامالاعان 11 سولتذستئك قازاقستاندئق كاسئپورئندئ تةكسةردئك. ول ءونئم ذلكةن سذرانئسقا ية. الايدا تةكسةرؤ بارئسئندا ونئث ئشئندة شوشقا ةتئ بار ةكةندئگئ انئقتالدئ. شذجئق قذرامئندا شوشقا ةتئنئث بولؤئ مذسئلماندئققا دا، حالال ستاندارتئنئث تالاپتارئنا دا ساي ةمةس. شوشقا ةتئ مةن «حالال» بةلگئسئنئث سايكةسپةيتئنئن بئلة تذرا، كاسئپكةرلةردئث مذنداي قادامعا بارعانئن قالاي تذسئنؤگة بولادئ؟ مذنداي جاعداي قالاي ورئن العان؟ بذل ءونئمنئث ساؤدا ورئندارئندا ساتئلؤئنا كئم رذقسات بةردئ؟ جاؤاپ بئرةؤ عانا، ماقسات - پايدا تابؤ. پايدا تابؤدئ ويلاعاندار تالاپتار مةن ةرةجةلةردئ ةسكةرمةي وتئر.

ءتوراعانئث ايتؤئنشا، ءتئپتئ بذل جاعداي سولتذستئك قازاقستاندئق كاسئپكةرلةردئ ساستئرماپتئ. كةرئسئنشة، ولار «شوشقا ةتئنسئز ساپالئ شذجئق بولمايدئ» دةپ ءمئز باقپاي، ءوز ءئسئنئث دذرئس ةكةندئگئن دالةلدةپ باققان كورئنةدئ.

وكئنئشكة قاراي، وسئلاي ويلايتئن تةك كاسئپكةرلةر عانا ةمةس ةكةن. حالال ونئمدةرئنة قاتئستئ وتكةن دوثگةلةك ذستةل بارئسئندا يندؤستريا جانة جاثا تةحنولوگيالار مينيسترلئگئنئث تةحنيكالئق رةتتةؤ جانة مةترولوگيا كوميتةتئنئث ءتوراعاسئ رئسكةلدئ ساتبايةأ «شذجئق شوشقا ةتئنسئز بولمايدئ» دةپ بةلدةن ءبئر-اق باسئپتئ. «حالال» جالپئ مويئندالئپ، رذقسات ةتئلگةنئمةن، كوپشئلئك شوشقا ةتئنسئز شذجئق بولمايتئنئن بئلةدئ»، - دةپ مينيسترلئك مامانئ ءوز ءسوزئن ناقتئلاعان كورئنةدئ.

مامانداردئث ايتؤئنا قاراعاندا، بذگئنگئ تاثدا حالال ونئمدةرئنئث سايكةستئگئن تةكسةرئپ، ونئ باقئلاپ وتئرعان دا ناقتئ ءبئر قذزئرلئ ورگان جوق ةكةن.

اينا قذسايئنوأا، اؤئل شارؤاشئلئعئ مينيسترلئگئنئث قايتا وثدةؤ ونةركاسئبئ مةن اگرارلئق ازئق-تذلئك نارئعئن دامئتؤ دةپارتامةنتئنئث ديرةكتورئ:

- قازئرگئ ؤاقئتتا دذكةن سورةلةرئندة «حالال» بةلگئسئ باسئلعان تاؤارلاردئث كوپتةپ تذرعانئن كوزئمئز كورئپ ءجذر.وسئنداي ونئمدةردئث سايكةستئگئن قؤاتتايتئن ورگاندارعا قوياتئن ءبئر-ةكئ سذراعئم بار. شئعارئلئپ جاتقان ونئمدةردئث «حالال» تالاپتارئنا سايكةستئگئن كئم تةكسةرؤئ ءتيئس؟ تاؤارلارعا باسئلئپ جاتقان «ةكو» بةلگئسئنئث سايكةستئگئن تةكسةرئپ جاتقان كئم بار؟ مئسالئ، تذتئنؤشئلار مذنئث تةرةثئنة ذثئلمةيدئ. مذقيات قاراسا دا ونئث سايكةستئگئن انئقتاي المايدئ. ول مذمكئن دة ةمةس. سوندئقتان دا ولار تاؤار سئرتئنا باسئلعان بةلگئگة سةنةدئ. بازبئرةؤلةر وسئنئ ءوز مذددةسئنة پايدالانئپ وتئر. حالئقتئ سولاي الداپ وتئر. وسئلاي كةتةر بولسا، ةرتةث-اق حالئقتئث حالال ونئمگة دةگةن سةنئمئ ازايادئ.

حالقئمئزدئث باسئم بولئگئ يسلام دئنئن ذستانؤشئلار بولعاندئقتان، حالال ءونئمنئث كوپ بولعانئ دا دذرئس-اق. الايدا ولاردئث حالال ستاندارتتارئنا سايكةس بولؤئن قاداعالاپ، كةز كةلگةن تاؤارعا «حالال» دةپ بةلگئ سوعئپ، پايداعا كةنةلؤدئ ماقسات ةتكةندةرگة توسقاؤئل قويؤئمئز كةرةك. ول ءذشئن قذقئقتئق قذزئرةتتئ بةلگئلئ ءبئر ورگانعا جذكتةپ، قاتاث باقئلاؤعا الؤ قاجةت سياقتئ. ولاي ةتپةسةك، قازاننان قاقپاق كةتئپ، بازبئرةؤلةردةن ذيات كةتئپ، حالئقتئث حالالعا دةگةن سةنئمئن سةلدئرةتئپ الؤئمئز مذمكئن.

دةرةك

دذنيةجذزئندة حالال ونئمدةرئن تذتئناتئن 122 مةملةكةت بار. ول ةلدةردة ءومئر سذرةتئن مذسئلماندار سانئ - 1،5 ميلليارد. حالئق اراسئندا حالال ونئمگة دةگةن سذرانئس كذن ساناپ ارتئپ كةلةدئ. مئسالئ، 2005 - جئلئ حالال ءونئمنئث جئلدئق اينالئمئ 5 ميلليارد دوللاردئ قذراعان بولسا، 2009 - جئلئ بذل كورسةتكئش 3 تريلليون دوللارعا جةتكةن. حالال ستاندارتئ بويئنشا دذنيةجذزئلئك ساؤدا ذيئمئنا كئرةتئن Total Global Halal industries اتتئ قذرئلئم بار. بذل قذرئلئمنئث جذمئسئن مالايزيا ةلئ جذرگئزئپ وتئر. مالايزيادا ءونئمنئث 95 پايئزئ حالال ستاندارتتارئنا سايكةستةندئرئپ شئعارئلادئ.

اأتور: قالدار بةك

دةرةككوز:«الاش ايناسئ» گازةتئ