ايتئس: كةشة، بذگئن، ةرتةث

فوتو: None
  استانا. 4- مامئر. قازاقپارات - سوثعئ كةزدة ايتئستئث توثئرةگئندة اثگئمة كوبةيئپ كةتتئ عوي. قازئر ميلليونداپ اقشا بةرئپ، كولئكتةن كولئك تئگئپ، اقئندارئمئزدئ «بذلدئردئك» دةيتئندةر بار.

 ايتئس ءا دةپ باستالعان سةكسةن-توقسانئنشئ جئلدارداعئ ايتئستئ اثسايتئندار دا جوق ةمةس. بذگئنگئ ايتئس پةن بذرئنعئ ايتئستئث اراسئنداعئ ايئرماشئلئق قانداي؟ قازئرگئ ايتئستئث ارتئقشئلئعئ نةدة، كةمشئلئگئ قايسئ؟ ءبئز وسئ ساؤالداردئ ايتئستئث ارداگةرلةرئنة قويئپ كورگةن ةدئك.

 قونئسباي ءابئل:قازرگئ ايتئس وتكئرلئگئن جوعالتتئ

ءبئزدئث كةزدةگئ ايتئس پةن قازئرگئ ايتئستئث اراسئندا ايئرماشئلئق بار. قازئرگئ جاستار كئمنةن نة ذيرةنةم دةسة، ءبارئ دايئن. ويتكةنئ، ولاردئث الدئندا ذلكةن شوعئردئث، مئنا بئزدةردئث ايتئستارئمئزدئث جازباسئ تذر. الدارئندا مةكتةپ بار. قازئرگئ ؤاقئت - ايتئستئث ةث ءبئر دامئعان كةزئ. ءارئ ايتئستئث كوركةمدئك دارةجةسئ دة جوعارئ. بذگئنگئلةردئث ايتئسئن يسا بايزاقوأتار كورسة، تاثقالار ةدئ. ءبئراق بذل قازئرگئ ايتئس كةمشئلئكسئز، ءمئنسئز دةگةن ءسوز ةمةس. قازئرگئ ايتئستئث ةث ذلكةن كةمشئلئگئ وتكئرلئگئن جوعالتئپ الدئ. ءبئزدئث كةزئمئزدة ايتئستا ايتئلماعان ماسةلة قالمايتئن. وبلئس-وبلئسپةن جارئسئپ، كوماندا بولئپ تا، ايتئساتئنبئز. ونئث ءبئر جاقسئ جةرئ ايتئستئث الدئندا قارسئلاسئمئزدئث وثئرئنة ارنايئ بارئپ، تذرمئس-تئرشئلئگئن بارلاپ، جةرگئلئكتئ حالئقتئث جاعدايئن زةرتتةپ قايتاتئنبئز. قازئرگئدةي سئرتتاي تذسپالداماي، كوزبةن كورئپ، ناقتئ جاعدايلاردئ مئنةيتئنبئز. بذگئنگئ ايتئستا وسئ ءداستذر جوق. بذگئنگئ كذنئ ايتئلئپ جذرگةن «اقئندارئمئز ذساقتالئپ بارادئ» دةگةن ءسوز نةگئزسئز ةمةس. ءبئزدئث كةزئمئزدةگئ ايتئستا ءئرئ-ءئرئ، تذيدةك-تذيدةك ماسةلةلةر كوتةرئلةتئن. ال قازئر جذلدة تاراتامئز دةپ تة اقئندارئمئزدئ «ءبذلدئرئپ» الدئق. «دذنية پةيئلدئ بذزادئ»، - دةيدئ. ءبئز كةزئندة دذنية ءذشئن ايتئسقان جوقپئز. ايتئستئث ماقتاؤ قاعازئن الساق تا ءماز بولاتئنبئز. رةسپؤبليكالئق ايتئستئث وزئندة ءبئرئنشئ ورئنعا ماگنيتوفون، ةكئنشئ ورئنعا ترانزيستور، ءذشئنشئ ورئنعا شاينةك تئگئلةتئن. سونئث ءوزئن مئسة تذتاتئنبئز. ال قازئر اأتوكولئك تئگئپ، ونئ ساحناعا شئعارئپ قويامئز. دذنية تذرعان جةردة سئيلاستئق تا، ساحنا مادةنيةتئ دة ةستةن شئعئپ كةتپةي مة؟ بذگئنگئ ايتئستا سونداي جاعدايلار دا ورئن الئپ جاتادئ.

ءاسيا بةركةنوأا: ايتئس شوؤعا اينالماسا، ةسئنةتةتئن ايتئسقا ةشكئم كةلمةيدئ

ءبئزدئث الدئمئزدا ماناپ كوكةنوأتةر XIX عاسئردئث ةكئنشئ جارتئسئنداعئ ايتئستئث ذلگئسئن كورسةتتئ. كةيئنگئ ءبئز دة ايتئستئث سول تابيعاتئن ساقتاي بئلدئك دةپ ويلايمئن. قازئرگئ اقئندار «بةس عاسئر جئرلايدئنئ» وقئپ الئپ، سونداعئ سذثعئلا ويلاردئث «كويلةگئن» وزگةرتئپ، قذددئ ءوزئ جانئنان شئعارعانداي ايتئپ وتئرا بةرةتئن بولدئ. ايتارئن ذيلةرئندة جازئپ الئپ، ونئسئن قذلاعئنا قئستئرئپ ءجذرئپ جاتتاپ، سونئسئن ساحنادان ايتاتئن لةك كةلدئ. باسپاسوزدة وسئ كةلئسئپ ايتئسؤ دةگةننئث بار ةكةنئ تؤرالئ اثگئمةنئث شةتئ شئقتئ عوي. مةن ولةثدئ تابان استئندا شئعارئپ، ءوزئنئث تذلعاسئن، ينتةللةكتؤالدئ دةثگةيئن كورسةتةتئن اقئنداردئ ذناتامئن. بذل جاعئنان ايبةك قاليةأ، رذستةم قايئرتاي ذلئ، جانداربةك بذلعاقوأتاردئث ايتئستارئ جاقسئ. قازئرگئ اقئنداردئ دذنيةگة قئزئعئپ كةتتئ دةپ كئنالايتئندار بار. كةز كةلگةن ونةر باعالانؤئ كةرةك. قازئرگئ نارئقتئق زاماندا اقئندارعا جذلدة بةرئپ، ماتةريالدئق جاعئنان دةمةؤ ابدةن دذرئس. اتالئ ءسوز ايتقانعا ات باسئنداي التئن بةرسةك، ونئث نةسئ ايئپ؟ مةنئ ايتئسقا تئگئلگةن جذلدة ةمةس، سونئ سارالايتئن قازئلار القاسئنئث قانشالئقتئ ادئلدئگئ الاثداتادئ. ايتئسكةرلةردئث اراسئندا دذنيةگة قذنئعئپ كةتكةندةر دة بار. بايگة ءذشئن قارسئلاسئنئث باسئنان اتتاپ كةتئپ جاتقانداردئ دا كورئپ جاتامئز. ءبئر كذندة بةس اقئنمةن ايتئسقان ورازالئ دوسبوسئنوأ ايتئستان ءبئر كولئك مئنبةي-اق كةتتئ عوي. ال قازئر ورازدئث تئرناعئنا دا تاتئمايتئن ءسوز ايتئپ جذرگةندةر ماشينا ءمئنئپ جاتئر. ءجذرسئننئث وتكئزئپ جذرگةن ايتئسئنا قئزعانئشپةن قاراپ، ايتئسقا يةلئك جاساعئسئ كةلگةن ادامداردئث بولعانئ جاسئرئن ةمةس. سوثعئ وتئز جئلدا ايتئستئث كةث تاراؤئنا، كةيئنگئ جاستاردئث تانئلؤئنا ءجذرسئن ةرماننئث ةثبةگئ زور. ونئ مويئنداؤئمئز كةرةك. ءجذرسئن عانا ةمةس، ءبئز دة ايتئس ذيئمداستئرا الامئز دةپ «جاستار جئرلايدئ» اتتئ ايتئس ةفيردةن بةرئلئپ جاتئر. سول دا ايتئس بولئپ پا؟ ماعان ول ايتئستئث فورماسئ مذلدة ذنامايدئ. قازاقتا «شئمشئق بولسا دا، قاساپشئ سويسئن» دةگةن ءسوز بار. بذل جذرسئننةن باسقانئث قولئنان ايتئس وتكئزؤ كةلمةيدئ دةگةن ءسوز ةمةس. اربئردةن سوث، ايتئس وتكئزؤ ءجذرسئننئث اكةسئنةن قالعان كاسئپ ةمةس. ءبئراق ايتئس ذيئمداستئرعئسئ كةلگةن ادام جذرسئننةن قئزئقتئ، تارتئمدئ ةتئپ ذيئمداستئرسئن. ءجذرسئندئ ايتئستئ شوؤعا اينالدئرئپ جئبةردئ دةيتئندةر بار. ايتئس نةگئزئندة شوؤ بولؤئ كةرةك. ايتئس شوؤعا اينالئپ، جذرتتئ قئزئقتئرماسا، ةسئنةتةتئن ايتئسقا ةشكئم كةلمةيدئ. بئزگة ايتئس وتكئزؤدئث فورماسئن جةتئلدئرؤ كةرةك.

اسةلحان قالئبةكوأا: دذنية تاراتئلعاندئقتان، ايتئس قادئرسئز بولئپ كةتتئ 

ايتئس نةگئزئندة ءوستئ عوي، جامان ةمةس. ءبئراق قازئرگئ ايتئستئث كورةرمةنئ جوق. تةلةديداردان كورسةتئلمةگةننةن كةيئن اقئندار اينالدئرعان 2000-3000 مئث ادامعا ايتادئ دا، كةتةدئ. ءبئزدئث كةزئمئزدة ايتئس مازمذندئ بولاتئن. ايتقاندارئمئزدان ذكئمةت قورئتئندئ شئعاراتئن. سوزدةرئ ؤئتتئ، ايتارئن قاداپ ايتاتئن، ولةثدةرئنئث كوركةمدئك دارةجةسئ جوعارئ بةكارئس، سارا، مذحتار، جانداربةك سئندئ جاقسئ اقئندار بار. ءبئراق ولار نة ايتئپ، نة قويئپ جاتئر تةلةديداردان بةرئلمةيدئ. اقئنداردئث ءسوزئ حالئققا جةتئپ جاتقان جوق. ءارئ قازئرگئ ايتئستا دايئندئق جوق قوي. اقئندار دايئندالماي ايتئسادئ. ءبئر ايتئستا ايتقانئن، ةكئنشئ ايتئس تا ايتئپ وتئرا بةرةتئندةر بار. كةلئسئپ ايتئسؤدئ شئعارئپتئ سوثعئ كةزدة. مذنئث الدئن الؤ ءذشئن وبلئسپةن وبلئستئث ايتئسئن جاسايمئز با، بئلمةيمئن، بئرنارسة ويلاستئرؤئمئز كةرةك. اقئندارعا ميلليونداپ اقشا بةرئپ، كولئك مئنگئزئپ، جامان ذيرةتئپ الدئق. ءبئر رةت جذلدة العان اقئن اننان دا مئننان دا جذلدة الادئ. سودان كةيئن ارينة ايتئستئث قادئرئ بولمايدئ. دذنية تاراتئلعاسئن قازئرگئ ايتئس قادئرسئز بولئپ كةتتئ. جذلدة بةرئلمةسئن ةمةس، ءبئراق بارئ ورئن-ورنئمةن بولؤئ كةرةك قوي. جاقئندا ءبئر توپ ايتئس اقئنئ وسئ ماسةلةر جونئندة كةثةستئك. ةندئ تاؤةلسئزدئك كذنئنة وراي ءار وبلئستا ايتئس وتكئزئپ، سوثعئ فينال استانادا وتةتئن بولدئ. بذدان بئلاي اقئندار «التئن دومبئرا» اتتئ جذلدةگة تالاساتئن بولادئ.

قارلئعا يبراگيموأا

دةرةككوز:«حالئق ءسوزئ» گازةتئ