دياسپورا مينيسترلئگئ قذرئلؤئ كةرةك

فوتو: None
استانا. 28- مامئر. قازاقپارات- ابدؤاقاپ قارا، تذركياداعئ ميمار سينان ؤنيأةرسيتةتتئث پروفةسسورئ، ءمذستاپا شوقاي (ءمذستاپا شوقاي) تانؤشئ:

- كةشةگئ قذرئلتايدئث الدئثعئ جيئنداردان ايئرماسئ قانداي؟

- قذرئلتايعا ذلكةن ذمئتپةن كةلدئك. ويتكةنئ، بذعان دةيئنگئ قذرئلتاي قازاقستان اياعئنان قاز-قاز تذرئپ كةلة جاتقان جئلدارئندا ءوتتئ. بذگئنگئ تاثدا، قذدايعا شذكئر، ةلئمئز بةدةلدئ مةملةكةتكة اينالدئ. بذل ءبئز ءذشئن ذلكةن قؤانئش. قذرئلتاي قازاقستان تاؤةلسئزدئگئنئث جيئرما جئلدئق مةرةيتويئنا تذسپا-تذس كةلدئ. شةتةلدةگئ قازاقتار قازاقستانمةن ماقتانامئز، قازاقستاننئث بةدةلئ - ءبئزدئث دة بةدةلئمئز دةپ بئلةمئز. قذرئلتايدان كوپ ءذمئت كذتئپ كةلدئك. ايتارئمئزدئ كوثئلئمئزگة ءتذيئپ كةلدئك.

- كوثئلگة تذيگةن ويلارئثئزدئ ايتا الدئثئز با؟

- ايتا المادئق. قذرئلتايدئث اشئلؤ سالتاناتئندا ون شاقتئ كئسئ سويلةدئ، تاعئ ون شاقتئ كئسئ ؤاقئتتئث جوقتئعئنان سويلةي المادئ. قذرئلتاي ءذش كذنگة سوزئلدئ عوي. ةندئ اثگئمة باسپاءسوز ارقئلئ جالعاسادئ دةپ ويلايمئن. قذرئلتايدئث اشئلؤ سالتاناتئ وتة جاقسئ ءوتتئ. اسئرةسة، پرةزيدةنت نذرسذلتان ءابئش ذلئ نازاربايةأتئث قاتئسؤئ ءبئز ءذشئن ذلكةن ابئروي بولدئ. پرةزيدةنتتئث ءوزئ «قذرئلتاي تويلاسؤ ءذشئن ةمةس، ويلاسؤ ءذشئن شاقئرئلادئ» دةپ ايتتئ. ارينة، توي دا بولؤ كةرةك، وي دا بولؤ كةرةك. الئستان ات تةرلةتئپ كةلگةندة كوثئل كوتةرئپ، استانانئث كورئكتئ جةرلةرئن كورگةن دذرئس. قذرئلتايدئث ءبئرئنشئ كذنئ قازاقستاننئث ونةر جذلدئزدارئن تاماشالادئق. بذل دا كةرةك.

- ويلاسؤ جاعئنا ايتار ذسئنئسئثئز بار ما؟

- قازاقستان تاؤةلسئزدئك العاننان كةيئن تذركيادا تذركئ دذنيةسئنة ارنالعان ءتذرلئ قذرئلتايلار ءوتتئ. وعان مئثنان استام ادام قاتئستئ. سول قذرئلتايدئث اشئلؤ سالتاناتئنان كةيئن پرةزيدةنت پةن مينيسترلةر ءوز جذمئستارئنا كةتةدئ. ال عالئمدار، جازؤشئلار مةن ويشئلدار وقؤ-اعارتؤ كوميسسياسئ، ةكونوميكا كوميسسياسئ، مادةني كوميسسيا سئندئ 5 كوميسسيا بويئنشا جذمئس ئستةدئ. وسئ كوميسسيالارعا ءبولئنئپ، وزدةرئن تولعانتقان ماسةلةلةردئ ايتتئ. وندا ايتئلعان ءاربئر ذسئنئس جةردة قالماؤ ءذشئن كئتاپ ةتئپ شئعاردئ. ول كئتاپتئ پرةزيدةنت قاراپ، جارايتئنئن الادئ. سةبةبئ پرةزيدةنت قذرئلتايداعئلاردئث ءبارئن تئثداي المايدئ، كئتاپ ةتئپ شئعارئلسا، تانئسئپ شئعؤئنا مذمكئندئگئ بولادئ. بذل كئتاپتئث تاعئ ءبئر پايداسئ - ذلكةن زةرتتةؤ ماتةريالئ بولادئ. ةگةر ءبئز - 35 ةلدةن كةلگةن دةلةگات قازاق دياسپورالارئنئث ماسةلةلةرئن قاعازعا ءتذسئرئپ كةتسةك، ةرتةث دياسپورولوگيا زةرتتةؤشئلةرئنة قاجةتتئ ماتةريال بولادئ. ةندئ 5- قذرئلتايدا وسئ جاعئن ويلاستئرؤئمئز كةرةك.

- ءوزئثئز قازاق دياسپوراسئنئث قاي ماسةلةسئن باسا ايتار ةدئثئز؟

- بئرئنشئدةن، قازئر كوش نةگة توقتاپ قالدئ دةگةن ماسةلة بار، ونئث باستئ سةبةبئ، شةتتةگئ قازاق تاريحي وتانئنا كةلگةن سوث ءوزئ تئركةلئپ، ءوزئ قذجات جينايدئ. ءذيدئ دة ءوزئ ئزدةيدئ. بذل ماسةلةدة ءتذرلئ قيئندئقتارعا كةزئگةدئ. شةتتةن كةلگةن قازاق وسئ ةلدئث زاثئنان حابارسئز، كةيبئرئ ءتئلدئ دة بئلمةيدئ، سودان قاجئپ كةتةدئ دة كةلگئسئ كةلمةيدئ. مةنئث ويئمشا، شةتتةگئ قازاقتئ كوشئرئپ اكةلمةس بذرئن ولاردئث كاسئبئن زةرتتةؤ كةرةك، ءتيئستئ قذجاتتارئن ازئرلةپ قولئنا بةرؤ كةرةك. قازاق دياسپوراسئنا قازاقستاننئث قاي ءوثئرئ قولايلئ ةكةنئن انئقتاؤ كةرةك. مونعوليا مةن قئتاي قازاقتارئ مال شارؤاشئلئعئنا مئعئم. ولاردئ جةزقازعان سةكئلدئ مال باعؤعا يكةمدئ جةرلةرگة ورنالاستئرئپ، مال بةرسة، ءبارئن نةسيةمةن راسئمدةسة، ولاردئث دا قازاقستانعا پايداسئ تيةدئ. ةكئنشئدةن، شةتةل قازاقتارئنئث زةينةتاقئسئ، بانكئدةگئ ةسةپشوتئندا قارجئلارئ بار. قازاقستان سول مةملةكةتتةرمةن كةلئسئم جاساپ، قازاق ازاماتئ تاريحي وتانئنا كةلگةندة زةينةتاقئسئن الؤ قذقئنا ية بولؤئ كةرةك. ماسةلةن، قئتاي دا زةينةتكةرلئككة شئققان قازاق قازاقستانعا وتكةن ؤاقئتتا زةينةتاقئسئن توقتاتئپ تاستايدئ ةكةن. بذل - دذرئس ةمةس. قازاقستان مةن قئتاي دوس ةل دةيمئز، ولاي بولسا، ةكئ ةل اراسئندا وسئنداي كةلئسئم بولؤئ كةرةك. پرةزيدةنت دياسپورانئث ءبارئن ءبئر كذندة كوشئرئپ الا المايمئز دةدئ. ويتكةنئ، جئلدئق كأوتا 20 مئث وتباسئ. ال شةتةلدة 5 ميلليون قازاق بار، سول 5 ميلليون قازاقتئ 20 مئث كأوتامةن كوشئرئپ الؤ ءذشئن شامامةن 50 جئل كةرةك بولادئ ةكةن. ال ةلؤ جئلدا شةتةلدةگئ قازاعئمئز اسسيميليياسياعا ذشئراپ كةتةدئ. سوندئقتان دياسپورا ساياساتئنئث ءبئر بولئگئ كوشئ-قون بولسا، ةكئنشئ بولئگئ دياسپورانئ ءوز ورنئندا ساقتاپ قالؤ بولؤئ كةرةك. ءبئراق، بذل ماسةلة ءالئ قولعا الئنباي جاتئر. دياسپورا قازاعئ تذركيادا تذرئكتةنئپ، گةرمانيادا نةمئستةنئپ جاتئر، ال قئتايدا قازاق تئلئندةگئ مةكتةپتةر جابئلئپ جاتئر دةلئنةدئ. ول ءذشئن دياسپورا مينيسترلئگئ قذرئلؤئ كةرةك، ونسئز قازاقستاننئث دياسپورا ساياساتئن بةلگئلةؤ مذمكئن ةمةس.

سوندئقتان پرةزيدةنتكة تئكةلةي باعئناتئن قذزئرلئ مةكةمةنئث بولعانئن قالايمئز. سةبةبئ، شةتةلدةردة قازاقتئث ذشتةن ءبئر بولئگئ - 5 ميلليون حالقئ جاتئر. قازاقستان شةتةلدةگئ قازاقتئث قازاقستان ءذشئن قئزمةت ةتؤئنة جاعداي جاساؤئ كةرةك، بذل دياسپورا ساياساتئمةن جذزةگة اسادئ. بذگئنگئ جاهاندانؤ داؤئرئندة شةتةلدةگئ قازاق قازاقستانعا قئزمةت ةتة الادئ، مذنئ قازاقستان ذتئمدئ پايدالانسا... انا ءتئلئن بئلمةيتئن قازاقتان قازاقستانعا پايدا جوق، قازاقستاندئ جاقسئ بئلمةيتئن ادامنان دا قازاقستانعا پايدا جوق. سوندئقتان شةتةلدةگئ قازاقتارعا وتانئن كورسةتئپ، ارالاتئپ، تؤريزمئث مئناؤ دةسة، مةيلئ ول فرانسيادا تذرسئن، باسقا جةردة تذرسئن قازاقستاننئث تؤريزمئ ءذشئن جذمئس ئستةيتئن بولادئ. سوندئقتان شةتةلدةگئ قازاقتاردئ ةلمةن ارالاستئرؤئمئز كةرةك. ةلئن تانئماعان، ءتئلئن بئلمةگةن قازاق قازاعئنا قئزمةت ةتة المايدئ. دياسپورا ساياساتئنئث ءبئر بولئگئ دياسپورانئ قازاقستانعا تانئستئرؤ بولسا دةگةنئم سودان.

- شةت ةلدةگئ قازاق پةن قازاق جةرئندةگئ قازاقتئث اراسئندا ءبئر الشاقتئق سةزئلةدئ دة تذرادئ... باس سالئپ قاؤقئلداسا كةتةتئندةر كوپ ةمةس. نةگة؟

- كةثةس وداعئنئث قازاقتئ قازاققا جامانداپ كورسةتكةن سذرقيا ساياساتئ بولدئ. شةتةل قازاعئنا ك س ر و-داعئ قازاقتئ اتةيست دةپ جةتكئزدئ. ال ك س ر و-داعئ قازاقتارعا شةتتةگئ قازاقتئ ساتقئن، باي تذقئمئ دةپ كورسةتتئ. قازاقتئث - قازاقتان ايئرماسئ جوق. سوندئقتان جةر بةتئندةگئ قازاقتئث ئنتئماق-بئرلئگئن نئعايتؤئمئز كةرةك.

- ول ءذشئن قانداي امال دذرئس دةپ ويلايسئز؟

- بذل جةردة الفاأيت ماسةلةسئن شةشئپ، لاتئن قارپئنة كوشؤئمئز كةرةك. شئنجاث قازاقتارئ لاتئنعا كوشؤگة دايئن. ولار قازاقستاندئ عانا كذتئپ وتئر، لاتئنعا كوشسة، الفاأيت بئرلئگئ بولادئ. ودان كةيئن ءتئل بئرلئگئ كةلةدئ، ءتئل بئرلئگئ كةلسة، يدةيا دا، ماقسات تا ءبئر بولادئ. ال ءبئزدئث تذپكئ ماقساتئمئز، قازاقتئث ماقساتئ - قازاقستاننئث تاؤةلسئزدئگئن باياندئ ةتؤ. بئزدة ودان باسقا ماقسات بولماؤئ كةرةك. بذكئل قازاق - اتامةكةندةگئسئ بار، شةتةلدةگئسئ بار قازاقستان تاؤةلسئزدئگئن ساقتاپ قالؤ ءذشئن قئزمةت ةتؤئ كةرةك. سةبةبئ، قازاقستاننئث بولاشاعئ زور. سول بولاشاققا سةنبةيتئندةر دة بار. ويتكةنئ ولار سانا تاؤةلسئزدئگئنة جةتة الماي ءجذر. ول تاؤةلسئزدئك ءبئر كذندة كةلمةيدئ، وعان ؤاقئت، جئلدار كةرةك. ساناسئ تاؤةلدئ ازاماتتار بالالارئن اعئلشئن، ورئس مةكتةبئنة بةرةدئ، ويتكةنئ، ءوز حالقئنا، مةملةكةتئنئث بولاشاعئنا سةنبةيدئ، ءبئز سونداي تاؤةلدئ سانادان ارئلؤئمئز كةرةك. قذدايعا شذكئر، نذرسذلتان نازاربايةأ سئندئ پرةزيدةنتئنئث ارقاسئندا قازاقستان الةمنئث الدئثعئ قاتارئنداعئ 50 ةلدئث قاتارئنا ةندئ، ةندئگئ ماقسات 25 ةلگة كئرؤ بولسا، بارلئعئمئز سول جولدا جذمئس ئستةسةك، جةتةمئز دةپ سةنةمئن.

سذحباتتاسقان حاليما بذقارقئزئ، استانا

دةرةككوز:«ايقئن» گازةتئ