مةملةكةتتئك باعدارلاماعا سايكةس كاسئپتئك ءبئلئم سالاسئندا تئث مئندةتتةردئ جذزةگة اسئرؤدئث ماثئزئ زور - ش.قذرمانالينا

فوتو: None
ارات /ةلجان ةرالئ/ - قازاقستان رةسپؤبليكاسئنداعئ ءبئلئم بةرؤدئ دامئتؤدئث

2011-2020- جئلدارعا ارنالعان مةملةكةتتئك باعدارلاماسئ ق ر پرةزيدةنتئنئث 2010-جئلعئ 7- جةلتوقسانداعئ №1118 جارلئعئمةن بةكئتئلگةنئ بةلگئلئ. ةل ةكونوميكاسئنئث ورنئقتئ دامؤئ ءذشئن ساپالئ ءبئلئمنئث قولجةتئمدئلئگئن قامتاماسئز ةتؤ ارقئلئ ادامي كاپيتالدئ دامئتؤ، ءبئلئمنئث باسةكةگة قابئلةتتئلئگئن ارتتئرؤ - باعدارلامانئث نةگئزگئ ماقساتئ.

ورئندالؤعا ءتيئستئ باعدارلامالئق ماقساتتار دا ايقئندالعان. باعدارلامالئق ماقساتتاردئث ئشئندة وزةكتئ بولئپ سانالاتئن تةحنيكالئق جانة كاسئپتئك ءبئلئم بةرؤ (ت ج ك ب) جذيةسئن جاثعئرتؤعا قول جةتكئزؤ، پةداگوگ ماماندئعئنئث بةدةلئن كوتةرؤ، «E-learning» ةلةكتروندئق وقئتؤدئ ةنگئزؤ ماسةلةلةرئ جونئندة ورال قالاسئنداعئ ج. دوسمذحامةدوأ اتئنداعئ پةدكوللةدجدئث ديرةكتورئ، پةداگوگيكا عئلئمدارئنئث دوكتورئ، باتئس قازاقستان وبلئسئ بويئنشا تةحنيكالئق جانة كاسئپتئك ءبئلئم بةرؤ وقؤ ورئندارئ ديرةكتورلارئ كةثةسئنئث ءتورايئمئ شالقئما قذرمانالينا قازاقپارات تئلشئسئنة ءوز وي-تولعامئن بئلايشا جةتكئزدئ.

ونئث ايتؤئنشا، وثئردة 39 تةحنيكالئق جانة كاسئپتئك ءبئلئم بةرةتئن ورنئ بار، ونئث 22-سئ - كاسئپتئك ليسةي، 17 كوللةدج. بذلاردئث 11-ئ مةملةكةتتئك ةمةس. جالپئ، بذل سالادا 26016 وقؤشئ ءبئلئم الادئ.

جئل سايئن ت ج ك ب ذيئمدارئ سةگئز مئثنان استام مامان دايارلاپ شئعارادئ، ءبئراق بذل نارئق ةثبةگئنئث قاجةتتئلئگئن 30-40 پايئز عانا قاناعاتتاندئرادئ. ورتا بؤئندئ ماماندار مةن جذمئسشئلار دايارلاؤ 100-دةن استام ماماندئق پةن بئلئكتئلئك بويئنشا جذرگئزئلئپ كةلةدئ. 2009-2010- وقؤ جئلئ ءتورت جاثا ماماندئق بويئنشا

120 جذمئسشئ (3-ةؤئ تةحنيكالئق باعئتتا) دايئندالدئ. 2010- جئلئ «جول كارتاسئ» باعدارلاماسئ بويئنشا كادرلاردئ دايارلاؤ جانة قايتا دايارلاؤ كؤرستارئ ءذش باعئتتا جذرگئزئلدئ. 1317 مامان قايتا دايارلاؤ ستراتةگياسئ اياسئندا بوس ورئنداردئ جاپسا (3 ايلئق دايارلاؤ كؤرسئ)، 2485 ادام يننوأاسيالئق-يندؤستريالئق اؤقئمدئ جوبانئ ئسكة اسئرؤعا ارنالعان ماماندئقتار بويئنشا ازئرلةندئ.

2010- جئلئ التئ تةحنيكالئق جانة كاسئپتئك ءبئلئم بةرؤ ذيئمدارئندا جالپئ سوماسئ 241 ميلليون تةثگةگة كذردةلئ جوثدةؤ جذرگئزئلدئ. ءبئلئم بةرؤ ذيئمدارئنئث اعئمداعئ جوثدةؤئنة جةرگئلئكتئ بيؤدجةتتةن 30،8 ميلليون تةثگة قارجئ جذمسالدئ.

ت ج ك ب ذيئمدارئ بئتئرؤشئلةرئنئث باسةكةگة قابئلةتتئلئگئن قامتاماسئز ةتؤدئث باستئ فاكتورئ تذلةكتةردئث كاسئپتئك دايارلئعئ ساپاسئن باعالاؤ بولئپ تابئلادئ. ت ج ك ب جانة بئلئكتئلئكتئ بةرؤ جونئندةگئ رةسپؤبليكالئق عئلئمي-ادئستةمةلئك دامئتؤ ورتالئعئنئث باتئس قازاقستان فيليالئ 33 ماماندئق بويئنشا 3711 تذلةكتئث دايارلئعئن تاؤةلسئز باعالاؤدان وتكئزدئ.

تةوريالئق بئلئمدةرئن تةستئلئك باقئلاؤ مةن پراكتيكالئق جذمئستاردئ ورئنداؤدئث ناتيجةسئندة 3220 ادام نةمةسة قاتئسقانداردئث 86 پايئزئ (2009 ج. 79،3 پايئز) سايكةستئك سةرتيفيكاتئنا ية بولدئ.

عئلئم دوكتورئنئث پئكئرئنشة، اتالعان مةملةكةتتئك باعدارلاما تالاپتارئ ةكئ كةزةثدة ئسكة اسئرئلادئ: ءبئرئنشئ كةزةث 2011 - 2015- جئلداردئ، ةكئنشئ كةزةث 2016 - 2020- جئلداردئ قامتيدئ، سوندئقتان دا العا قويئلعان ماقساتتارعا جةتؤ ءذشئن ءبئلئم بةرؤ جذيةسئن جوعارئ بئلئكتئ كادرلارمةن قامتاماسئز ةتؤدةن باستاؤ كةرةك. ت ج ك ب ساپاسئ، ءبئرئنشئ كةزةكتة، ساپالئ دايارلئعئ بار وقئتؤشئلارمةن ايقئندالادئ. باعدارلامادا 2011- جئلدان باستاپ «بولاشاق» حالئقارالئق ستيپةندياسئنئث شةثبةرئندة ورتا، تةحنيكالئق جانة كاسئپتئك، جوعارئ ءبئلئم بةرؤ سالالارئ ءذشئن اعئلشئن ءتئلدئ پةداگوگ كادرلاردئ دايارلاؤ، ةلئمئزدئث جوعارئ وقؤ ورئندارئندا كوپءتئلدئ ءبئلئمدئ پةداگوگ كادرلاردئ دايارلاؤ، بازالئق پاندةر سيكلئندة شةت ءتئلئ بويئنشا نةسيةلةردئث كولةمئن ذلعايتؤ جوسپارلانعان. ج.دوسمذحامةدوأ اتئنداعئ پةداگوگيكالئق كوللةدجدة بذل باعئتتا جذرگئزئلئپ جاتقان باستامالار بارشئلئق. اتاپ ايتقاندا، اعئلشئن ءتئلئ مذعالئمئن دايارلاؤ باعدارلاماسئنا قازاق ءتئلئ نةمةسة ورئس تئلئنةن قوسا جذرگئزةتئن مذعالئمدةر دايارلاؤ، بولاشاق مذعالئمدةرگة قويئلاتئن تالاپتاردئ كذشةيتؤ شارالارئ قاراستئرئلؤدا. سينگاپؤردة مذعالئمدةر دايارلايتئن ءبئلئم بةرؤ ينستيتؤتئ بار جانة دة وعان ينستيتؤت نةمةسة كوللةدج بئتئرگةندةر، پةداگوگيكالئق تةحنولوگيالاردئ مةثگةرؤ ءذشئن، ارنايئ ورتا نةمةسة جوعارئ ءبئلئمئ بار ماماندار الئنادئ. قازاقستاندا وسئ تاجئريبةنئ ارنايئ تالداؤ ارقئلئ مذعالئمدةردئ دايارلاؤ تالاپتارئن كذشةيتؤدئث ءبئر ءتذرئ رةتئندة قابئلداؤ كةرةك سياقتئ. جوعارئ وقؤ ورئندارئنا وقؤعا ءتذسؤ كةزئندة كوللةدج بئتئرگةندةرگة پةداگوگيكا، پسيحولوگيا، ماماندئقتارئ بويئنشا ارنايئ ءپان جانة ونئ وقئتؤ ادئستةمةسئنةن (مئسالئ، ماتةماتيكا نةمةسة قازاق ءتئلئ، اعئلشئن ءتئلئ) تةستئلةؤ ةنگئزئلسة، دذرئس بولار ةدئ. ءبئلئم بةرؤ ذيئمدارئنا جذمئسقا كئرؤ قاعيدالارئن وزگةرتؤ كةرةك. ءبئراق باعدارلامادا كورسةتئلگةنئندةي، تةستئلةؤدةن ءوتؤدئث ورنئنا، وزدئگئنةن ءبئلئم الؤ جانة ءوزئن-ءوزئ جةتئلدئرؤدة جةتكةن جةتئستئكتةر پورتفوليوسئنئث مازمذنئ بويئنشا قابئلداؤ ءتيئمدئ.

وكئنئشكة قاراي، باعدارلامادا كاسئبي مةكتةپ، كوللةدجدةر ءذشئن مذعالئمدةردئ دايارلاؤعا كوثئل بولئنبةگةن. ؤنيأةرسيتةتتةردئث ماماندئق جئكتةؤئشئنة وسئ باعئتتاعئ بئلئكتئلئكتةر ةنگئزئلؤئ كةرةك. پةداگوگتةردئ اتتةستاتتاؤ ةرةجةسئنةن مذعالئم ءبئلئمئن تةستئلةؤدئ الئپ تاستاپ، وقؤ-ادئستةمةلئك قئزمةتئندة جةتكةن جةتئستئكتةرئن تئكةلةي كورسةتةتئن پورتفوليوسئن تالداپ، مذددةلئ ادامداردئث (وقؤشئلاردئث اتا-انالارئ، وقؤشئلار، ارئپتةستةر، وقؤ ورنئنئث مئنةزدةمةسئ) پئكئرلةرئ ةسكةرئلسة، ونلاين رةجيمئندة ةلةكتروندئق وقئتؤ ساباقتار سيكلدةرئ بةرئلسة، وقؤشئلارعا دا مةكتةپتةرگة دة، مذعالئمنئث وزئنة دة بئلئكتئلئك دةثگةيئنئث وسكةنئن كورسةتةر ةدئ.

ءبئلئم بةرؤدةگئ مةنةدجمةنتتئ جةتئلدئرؤ، ونئث ئشئندة كورپوراتيأتئك باسقارؤ پرينسيپتةرئن ةنگئزؤ، ءبئلئم بةرؤدئ دامئتؤدئث مونيتورينگ جذيةسئن جةتئلدئرؤ، «E-learning» ةلةكتروندئق وقئتؤدئ ةنگئزؤ - قازئرگئ كةزدةگئ ءبئلئم وشاقتارئنئث ءالسئز جاعدايلارئنئث ءبئرئ. ءبئلئم بةرؤ ذيئمدارئندا ةلةكتروندئق وقئتؤ جذيةسئ قولدانئلمايدئ دةپ ايتؤ قيئن. سةبةبئ قازاقستاننئث ءبئلئم جذيةسئ ت م د ةلدةرئنئث ئشئندة ءبئرئنشئ بولئپ 2002- جئلئ 100 پايئز كومپيؤتةرلةندئرئلدئ. ول كةزدة العا قويعان ماقسات - ينفورماتيكا مذعالئمدةرئن دايارلاؤ، باسقا پاندةردةن ساباق بةرةتئن مذعالئمدةردئث كومپيؤتةرلئك ساؤاتئن اشؤ ةدئ. قازئرگئ كةزدة ةلةكتروندئق وقئتؤدئ ةنگئزؤ ماقساتئ قويئلئپ وتئر. ةلةكتروندئق وقئتؤ جذيةسئندة قولدانئلاتئن ةلةكتروندئق وقؤلئقتاردئ جانة وقؤ-ادئستةمةلئك كةشةندةردئ (بذدان ءارئ - واك) جاساؤعا ارنالعان تالاپتاردئ ةسكةرئپ، سالادا جاثا واك دايئنداؤعا بةتبذرئس جاسالدئ. كوللةدجدةردة اقپاراتتئق-كوممؤنيكاسيالئق تةحنولوگييلار (بذدان ءارئ - اكت) ورتالئعئ اشئلدئ. سالا بويئنشا وثئردةگئ بارلئق وقؤ ورنئ كومپيؤتةرمةن قامتاماسئز ةتئلگةن (1 كومپيؤتةرگة 10 ادام، رةسپؤبليكالئق كورسةتكئشتة 15 ادام)، ينتةرنةت جذيةسئنة 99 پايئزئ قوسؤلئ. 39 وقؤ ورنئنئث 30-ئ ينتةراكتيأتئ تاقتامةن جابدئقتالعان.

وبلئستا (ج.دوسمذحامةدوأ اتئنداعئ پةداگوگيكالئق كوللةدجدة) ةلةكتروندئ وقئتؤ ورتالئعئ، اقپاراتتئق ءبئلئم بةرؤ ورتاسئ (ا ب و)، ةلةكتروندئ وقؤ زالئ، كومپيؤتةرلئك تةحنيكالئق قذرالدار پاركئ، تةلةديدار ارقئلئ وقئتؤ بةلسةندئ قولدانئس تابؤدا.

ينتةگراسيالانعان اقپاراتتئق ءبئلئم بةرؤ ورتانئ دامئتؤ، جاثا اقپاراتتئق كوممؤنيكاسيالئق تةحنيكانئ وقؤ پروسةسئنة ةنگئزؤ ةلةكتروندئ وقؤ ورنئن قذرؤ باعئتئنا بةت بذرؤ بولئپ تابئلادئ. بذل جاثا تالاپقا ساي باسةكةلةستئكتئ كوتةرؤ ماقساتئندا ءار دةثگةيدةگئ مامانداردئ دايارلاؤ ذردئسئندة ءبئلئم بةرؤ مئنا ذعئمدارعا سذيةنةدئ: ءوزئن-ءوزئ وقئتؤ، وقي ءبئلؤ، ءوز ةركئمةن ءبئلئمدئ مةثگةرؤ جانة دة پةداگوگتاردئث رولئ مةن جاؤاپكةرشئلئگئن كوتةرؤ، ادامي رةسؤرستاردئ دامئتؤ، قازاقستاندئق ديپلوم مةن بئلئكتئلئكتئ الةم دةثگةيئندة مويئنداتؤ مئندةتتةرئ كاسئپتئك ءبئلئم بةرؤ ساپاسئن انئقتايتئن بولادئ. تةحنيكالئق جانة كاسئپتئك ءبئلئم مةن ةثبةك نارئعئ بئرلةستئگئ ءبئلئم بةرؤدئث ناتيجةسئ بولئپ تابئلادئ. ءبئلئم بةرؤ ناتيجةسئ نةگئزئندة بئلئكتئلئك، كاسئپتئك جانة ءبئلئم بةرؤ ستاندارتئ، باعدارلامالارئ، قذزئرةتتئلئك قالئپتاسادئ. قذزئرةتتئلئك - بذل ءبئلئم، تذسئنئك، ئسكةرلئك پةن قابئلةتتئث ينتةگراسياسئ. قذزئرةتتئلئكتئ قالئپتاستئرؤ ءبئلئم بةرؤ باعدارلامالارئنئث ماقساتئ.

ءبئلئم بةرؤ ناتيجةلةرئ قاي قذجاتتا كورئنئس تابادئ؟ ارينة، كاسئبي ستاندارتتاردا. باعدارلامادا كورسةتئلگةنئندةي، وكئنئشكة قاراي، كوپتةگةن ماماندئق بويئنشا كاسئبي ستاندارتتار جاساقتالماعان، سةبةبئ كاسئبي ستاندارتتاردئ جذمئس بةرؤشئلةر مةن الةؤمةتتئك سةرئكتةستةر دايئنداؤئ كةرةك. ءبئلئم جانة عئلئم مينيسترلئگئنئث ت ج ك ب دةپارتامةنتئ جانئندا ذيئمداستئرئلعان وقؤ-ادئستةمةلئك بئرلةستئكتةر ماماندئقتار بويئنشا جذمئس بةرؤشئلةرمةن بئرئگئپ قذزئرةتتئلئكتةردئ قالئپتاستئرؤعا باعئتتالعان ءبئلئم بةرؤ ستاندارتتارئن، باعدارلامالارئن قذراستئرؤدا. مئسالئ، ج.دوسمذحامةدوأ اتئنداعئ پةداگوگيكالئق كوللةدج جانئندا پةداگوگيكالئق ماماندئقتار بويئنشا بازالئق وقؤ-ادئستةمةلئك بئرلةستئك اشئلدئ. بذل بئرلةستئك ون جئلدان بةرئ توعئز ماماندئق بويئنشا مةملةكةتتئك ستاندارتتار، 86 ءبئلئم بةرؤ باعدارلاماسئن، الپئس ارنايئ واك وقؤلئق، التئ ةلةكتروندئق وقؤلئق، ةلةكتروندئق ادئستةمةلئك جذية جاساقتاؤدا. 2010- جئلئ «باستاؤئش ءبئلئم بةرؤ»، «دةنة تاربيةسئ جانة سپورت» ماماندئقتارئ بويئنشا قالاداعئ №17 مةكتةپتئث ديرةكتورئ تامارا رؤديچ، №11 مةكتةپتئث ديرةكتورئ ةرسايئن ساپاروأ، وبلئستئق تؤريزم، دةنة شئنئقتئرؤ جانة سپورت باسقارماسئنئث باستئعئ ءمذسئلئم وثداعانوأ ت.ب. جذمئس بةرؤشئلةرمةن بئرئگئپ جاسالعان ستاندارتتار مةن باعدارلامالار - قذزئرةتتئلئكتةردئ قالئپتاستئرؤعا باعئتتالعان جاثا جوبالاردئث ءبئرئ.

دةگةنمةن دة باعدارلامادا كورسةتئلگةنئندةي، ت ج ك ب وقؤ ورئندارئندا ءبئلئم بةرؤدئ قارجئلاندئرؤدئث جةتكئلئكسئزدئگئ، پةداگوگتئث كاسئبي مارتةبةسئنئث تومةندئگئ، پةداگوگ كادرلاردئ دايارلاؤ ساپاسئنئث جةتكئلئكسئزدئگئ، جوعارئ بئلئكتئ پةداگوگ كادرلاردئث تاپشئلئعئ، ءبئلئم بةرؤدةگئ مةنةدجمةنتتئث، اقپاراتتاندئرؤدئث ناشار دامؤئ بذگئندة باستئ ماسةلة بولئپ وتئر. سونداي-اق ارنايئ ورتا جانة جوعارئ ءبئلئم مازمذنئنئث بئرئگؤئنئث جوقتئعئ، ءبئلئم بةرؤ ذيئمدارئنئث ماتةريالدئق-تةحنيكالئق بازاسئنئث ناشارلئعئ، كوللةدجدةر مةن ج و و بئتئرؤشئلةرئنئث بئلئكتئلئگئنة ءبئلئم بةرؤ جذيةسئنئث ذسئنئسئ مةن جذمئس بةرؤشئلةردئث سذرانئسئنئث اراسئنداعئ تةثدئكتئث جوقتئعئ دا جاسئرئن ةمةس. وسئعان وراي باعدارلاما مئندةتتةرئن جذزةگة اسئرؤ شارالارئن جوسپارلاپ، ت ج ك ب وقؤ ورئندارئندا ءبئلئم الؤدئث بةدةلئن ارتتئرؤ باعئتئندا شئعارماشئلئقپةن جذمئستانؤدئ ءارئ قاراي جةتئلدئرؤ قولعا الئنؤدا.