امانگةلدئ مومئشةأ: وزبةكستانداعئ قازاق وتباسئنئث ولئمئنة قاتئستئ تةرگةؤ جذرگئزؤگة ارنايئ كوميسسيا قذرؤ كةرةك

فوتو: None
سان. قازاقپارات - سارسةنبئ كذنئ تومةنگئ پالاتانئث القالئ جيئنئندا ءماجئلئسشئ امانگةلدئ مومئشةأ وزبةكستانداعئ قازاق وتباسئنئث ولئمئنة قاتئستئ تةرگةؤ جذرگئزؤگة ارنايئ كوميسسيا قذرؤدئ تالاپ ةتتئ. وسئعان وراي، ول مةملةكةتتئك حاتشئ - سئرتقئ ئستةر ءمينيسترئ قانات ساؤدابايةأ پةن قازاقستان حالقئ اسسامبلةياسئ ءتوراعاسئنئث ورئنباسارئ ةرالئ توعجانوأقا وتكئر دةپؤتاتتئق ساؤال جولدادئ. ءبئز ماسةلةنئث انئق-قانئعئنا جةتؤ ءذشئن امانگةلدئ مومئشةأتئث وزئمةن تئلدةستئك

جاس قازاق: امانگةلدئ اعا، بذل جانتذرشئگةرلئك وقيعا قالاي بولعان؟

امانگةلدئ مومئشةأ: بذل قاندئ وقيعا تؤرا تاشكةنتتئث تذبئندةگئ قئبئراي اؤدانئنداعئ چيناباد دةگةن اؤئلدا بولعان. وكتيابر ماحاللاسئ دةگةن جةردة تذرعان ءبئر قازاق وتباسئن (وتاعاسئن، ايةلئن، بالدئزئن، ةكئ بالاسئن) تذگةلدةي بئرةؤلةر باؤئزداپ كةتئپتئ. تؤرا قذربان ايت كذنئ... مةنئث ويئمشا، بذل ناعئز ارانداتؤشئلئق! بذل ناعئز ايؤاندئق! شةتكةرئ تذرعان ءذي بولعان سوث، قايعئلئ قازانئ ةشكئم كورمةگةن. 4 كذن بويئ مايئتتةر ذيدة جاتقان. تةك، 22- قاراشادا سول اؤئلدئث تذرعئنئ عافؤر دةگةن اقساقال «ازاتتئق» راديوسئنا سؤئت حاباردئ جةتكئزئپتئ. كةيئننةن بةلگئلئ بولعانئ - قازا بولعان جئگئت تاكسي جذرگئزؤشئسئ ةكةن. جارايدئ، اكةسئمةن ءبئر تئرلئكتةرئ كةلئسپةي قالعان شئعار؟!. وعان وشئگئپ، وزئمةن قوسا ايةلئن، بالدئزئن، بالالارئن (1،5 جاسار ءسابيدئ) دا باؤئزداعانئ نةسئ؟.. بالانئث ةش جازئعئ جوق قوي؟!. ءوز باسئم بالاعا تيئسكةنگة قاتتئ قارسئمئن. وتكةندة رةسةيدة دة ءبئر وتباسئنداعئ 12 اداممةن قوسئپ، باؤئزداپ كةتتئ. ءبئراق ول وقيعا جةرگة دةگةن تالاستان تؤعان كورئنةدئ. وندا دا تاقئرباستارعا باؤئزداتقان. ال ادام تاسئپ، ءناپاقاسئن ايئرئپ جذرگةن قازاق جئگئتئ كئمگة قارسئ كةلئپ قالدئ؟..

جاس قازاق: وزبةك جاعئ قانداي قارةكةت جاساؤدا؟

امانگةلدئ مومئشةأ: توقةتةرئنة كةلگةندة، وزبةكتةر بولعان وقيعانئ مويئنداپ وتئر. ءبئراق مايئتتةردئ تئنئش قانا كومئپ تاستاپ، جابؤلئ قازاندئ، جابؤلئ كذيئندة قالدئرعئسئ كةلدئ. ويتكةنئ قازاق وتباسئنئث قايعئسئنا ةشكئمنئث باسئ اؤئرئپ، بالتئرئ سئزداعان جوق. ءاي، تالعات ماماشةأ باسشئلئق ةتةتئن دذنيةءجذزئ قازاقتارئ قاؤئمداستئعئ، ةرالئ توعجانوأ باسئندا وتئرعان قازاقستان حالقئ اسسامبلةياسئ قايدا قاراپ وتئر؟.. ولاردئث ءبئرئنشئ مئندةتئ جات جذرتتاعئ قانداستارئمئزدئث مذددةسئن، قذقئقتارئن قورعاؤ ةمةس پة؟!. ءاي، سولارئث جايشئلئقتا «ءويتئپ جاتئرمئز! ءبذيتئپ جاتئرمئز!» دةپ اؤئزدارئن كوپئرتئپ سويلةگةندة قانداي؟!.

ولار انا جاققا بارئپ: «ويباي، نة بولدئ؟ بذلارئث نة؟» دةسة، وزبةكتةر دة: «ءاي، مئنا قئلمئستئ جاساعان ادامداردئ ذستايئق، سوتتايئق، ةلگة كورسةتةيئك» دةمةي مة؟! ياعني قازاقتاردئ جوقتايتئن، ئزدةيتئن ارتئندا ةلئ بار ةكةنئن كورسةتپةي مة؟.. بذگئنگئ زاماندا كذللئ الةمگة قادئرئ بار ةل بولا وتئرئپ، ءوز قانداستارئمئزدئ نةگة ويلامايمئز؟.. سول ماماشةأتةر مةن توعجانوأتاردئث جارتئ ءومئرئ نةگة جات جذرتتا وتپةيدئ؟.. 20 مئث كأوتانئ ورئنداماي وتئرعان كوشئ-قون كوميتةتئ ءوز كذشتةرئمةن بارئپ، سول جاقتاعئ حالئ ناشار قازاقتاردئ نةگة كوشئرئپ اكةلمةيدئ؟.. بار قازاقتئث جاعدايئن جاسايتئنداي كةز كةلدئ عوي.

وعان قوسا، وزبةك ةلئندة ءبئزدئث ةلشئلئك بار. ةكئ جاقتا دا دياسپورالار بار. ويتكةنئ قازاقستاندا وزبةكتةر (اسئرةسة، وثتذستئكتة)، وزبةكستاندا قازاقتار كوپ تذرادئ. سولاردئث بارلئعئ قايعئلئ وقيعادان حابارسئز، ءذنسئز وتئرعانئنا جذرةگئم اؤئرادئ. مذنداي جاعدايدا ءبئزدئث قذزئرلئ مةكةمةلةر تئكةلةي ارالاسؤئ كةرةك. ونئمةن قوسا، وزبةكتةردئث شةكارادا قازاقتارعا قئسئم جاسايتئنئ بةلگئلئ. سارئ اعاشقا دةمالؤعا بارعاننئث وزئندة كةدةننةن وتةردة قئسئم جاساپ، ارتئق اقشاسئن الئپ قالاتئنئن بئزگة وتانداستارئمئز جازئپ جاتادئ.

جاس قازاق: ءسئز شةتةلدةرگة ءجيئ باراسئز. سوندا قاي مةملةكةت قازاقتارعا جاعداي جاساپ وتئرعانئن كوردئثئز؟

امانگةلدئ مومئشةأ: ئرگةمئزدةگئ وزبةكستاندا 2 ميلليونعا جؤئق قازاق تذرادئ. مذثعئلداعئسئ - 150 مئثداي. ءبئراق باس كةسپةك بولسا ايتايئن، مذثعئلداعئ قازاقتارعا دا قول ذشئمئزدئ بةرئپ جاتقانئمئز شامالئ. بذعان جؤئردا سول ةلگة بارعانئمدا كوزئم جةتتئ. مةن وزبةكستاندا دا، قئتايدا دا، تذركيادا دا، يراندا دا بولدئم. سونداعئ كورگةنئم، اناؤ-مئناؤ دةسةك تة، قئتاي ةلئ قازاقتارعا ءبئراز جاعداي جاساپ جاتئر. تةلةديدارئن دا، راديوسئن دا اشئپ بةرگةن. قازاقشا باعدارلامالارئ دا جةتةدئ. سودان سوث، مذثعول ةلئ دة قانداستارئمئزعا دذرئس كوثئل بولةدئ ةكةن. مئسالئ، قازاقتاردئث ناؤرئزئنا سول مةملةكةتتئث پرةزيدةنتئ مةن پرةمةر-ءمينيسترئ ءوزئ كةلئپ قاتئسادئ. بذل - ءبئزدئث الةمدئك ساياساتتان ورنئمئزدئ ويئپ الئپ، ئرگةلئ ةل بولعانئمئزدئث ايعاعئ. ةلباسئمئز نذرسذلتان نازاربايةأتئث ذلكةن بةدةلئ دة وسئ ةلدةرگة قازاقتارمةن دذرئس قارئم-قاتئناس جاسايئق دةگئزئپ وتئر.

ال وزبةكتئ «ءوز اعام» دةؤشئ ةدئك. ولار قازاقتئ باؤئزداپ جاتئر. مةنئث ويئمشا، بذل جةردة قاراپايئم حالئقتئ كئنالاپ كةرةگئ جوق. بار بالة وزبةك باسشئسئنئث قازاققا تةرئس قاراپ وتئرعاندئعئنان دةيمئن. ماسةلةن، يسلام كاريموأتئث استاناداعئ سامميتكة كةلمةگةنئنئث وزئنةن، ءبئزدئث وركةندةگةنئمئزدئ كورة الماي وتئرعانئ بايقالادئ. وزبةكتةر ءوز پرةزيدةنتئن جامانداؤعا قورئققانئمةن، ءبئزدئث پرةزيدةنتئمئزدئ جاقتاپ وتئرادئ. وزبةك باسشئلئعئنئث ءبئزدئ كورةالمايتئنئ انئقتان-انئق بولئپ وتئر.

جاس قازاق: قازاقستاننئث سئرتقئ ئستةر مينيسترلئگئ: «قازا بولعاندار وزبةكستان ازاماتتارئ بولعاندئقتان، بذل قئلمئستئ تةرگةؤ وزبةكتةردئث ئشكئ شارؤاسئ» دةپ مالئمدةگةن جوق پا؟ بذعان نة دةيسئز؟

امانگةلدئ مومئشةأ: ءيا. ءبئزدئث قذزئرلئ مينيسترلئگئمئز ات-تونئن الا قاشقانئمةن، ول جاقتا ةلشئلئگئمئز بار عوي. سولار مالئمدةمة جاساماي ما؟.. قازا بولعانداردئث ذلتئ قازاق قوي. ذكئمةتتةر اراسئندا شؤ شئعارماي-اق، قازاقستان حالقئ اسسامبلةياسئ ارنايئ كوميسسيا قذرئپ، ادامدار جئبةرؤئ كةرةك. سولار قازاق وتباسئنئث نةلئكتةن وسئنداي جاعدايعا دؤشار بولعانئن انئقتاپ، مارقذمدارعا قذران باعئشتاؤئ ءتيئس. سودان كةيئن، مارقذمداردئث باسئنا قورعان ورناتئپ، اتئ-جوندةرئن جازئپ قويسئن. ال وزبةكستان جاعئ قئلمئسكةردئ ذستاپ، قانداي جازاعا تارتاتئنئن ايتئپ، مالئمدةمة جاساؤئ كةرةك. سوندا مذنئث بارلئعئن ةل كورةدئ. «قازاقتارعا تيئسپةؤ كةرةك ةكةن. بذلاردئث ارتئندا ئزدةؤشئ، جوقتاؤشئ ةلئ بار ةكةن» دةپ تذسئنةدئ. ياعني مذنداي ايؤاندئق جاعداي ةكئنشئ رةت قايتالانبايدئ.

استانا

اأتور: سذحباتتاسقان تولةن تئلةؤباي

(«جاس قازاق» گازةتئ، 10- جةلتوقسان، 2010 - جئل)