ارحيمەد قولجازباسىنىڭ جوعالعان پاراعى تابىلدى
استانا. KAZINFORM - فرانسيادا انتيكالىق ءداۋىردىڭ ەڭ جۇمباق قۇجاتتارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن Archimedes Palimpsest قولجازباسىنىڭ بۇرىن جوعالدى دەپ ەسەپتەلگەن ءبىر بەتى تابىلدى.
بۇل تۋرالى Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik جۋرنالىندا جاريالاندى.
جوعالعان بەتتى French National Centre for Scientific Research عالىمى انىقتاعان. ول تابىلعان پاراقتى XX عاسىردىڭ باسىندا تۇسىرىلگەن تاريحي فوتوسۋرەتتەرمەن سالىستىرىپ، بۇل اتاقتى قولجازبانىڭ 123-بەتى ەكەنىن دالەلدەگەن. اتالعان فوتوسۋرەتتەردى 1906 -جىلى دات فيلولوگى Johan Ludvig Heiberg تۇسىرگەن جانە ولار قازىر Royal Danish Library قورىندا ساقتاۋلى.
پاليمپسەست - X عاسىردا جازىلعان گرەك قولجازباسى. ورتا عاسىرلاردا پەرگامەنت وتە قىمبات بولعاندىقتان، كونە ماتىندەردى قىرىپ تاستاپ، ونىڭ ۇستىنە جاڭا ءماتىن جازۋ ءجيى كەزدەسەتىن. وسىنداي كوپ قاباتتى قولجازبالار پاليمپسەست دەپ اتالادى، ال ولاردىڭ تومەنگى قاباتىندا بۇرىنعى ماتىندەر ساقتالىپ قالۋى مۇمكىن.
تابىلعان بەتتە دە وسى ەرەكشەلىك انىق بايقالادى. قولجازبانىڭ ۇستىڭگى قاباتىندا دۇعالار جازىلعانىمەن، ولاردىڭ استىنان ەجەلگى ماتەماتيكالىق سىزبالار مەن On the Sphere and Cylinder تراكتاتىنىڭ ۇزىندىلەرى كورىنەدى. بۇل ەڭبەكتە عالىم شار مەن سيليندردىڭ گەومەتريالىق قاسيەتتەرىن زەرتتەگەن.
بەتتىڭ ەكىنشى جاعىندا تاعى ءبىر قىزىق دەرەك بار. XX عاسىردا پەرگامەنتتىڭ ۇستىنە ەكى ارىستاننىڭ اراسىندا تۇرعان پايعامبار دانيل بەينەلەنگەن مينياتيۋرا سالىنعان. بوياۋ ەجەلگى ءماتىندى دەرلىك تولىق جاۋىپ قالعاندىقتان، ونى قاراپايىم تاسىلدەرمەن وقۋ ازىرگە مۇمكىن بولماي وتىر.
قولجازبانىڭ تاريحى بىرنەشە عاسىردى قامتيدى: ول العاشىندا يەرۋساليمدە ساقتالىپ، كەيىن كونستانتينوپولگە جەتكىزىلگەن، ودان سوڭ فرانسياعا ءوتىپ، اقىرى اۋكسيوندا ساتىلعان. بۇگىندە پاليمپسەستىڭ نەگىزگى بولىگى Walters Art Museum قورىندا ساقتاۋلى.
عالىمدار ەندى تابىلعان پاراقتى جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن زەرتتەمەك. اتاپ ايتقاندا، مۋلتيسپەكترلىك ءتۇسىرىلىم مەن سينحروتروندىق رەنتگەن-فلۋورەستسەنتتىك تالداۋ ادىستەرىن قولدانۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل تاسىلدەر بوياۋ نەمەسە كەيىنگى جازۋلاردىڭ استىندا قالعان كونە ءماتىندى دە وقۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.