ا ق ش- تاعى ۆيسكونسين-مەديسون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى 300 دەن استام زەرتتەۋدى تالداپ، اقۋىزدى شامادان تىس تۇتىنۋدى ازايتۋ اعزانىڭ زات الماسۋىن جاقسارتىپ، جاس ۇلعايۋىنا بايلانىستى كەيبىر اۋرۋلاردىڭ ءقاۋپىن تومەندەتۋگە كومەكتەسۋى مۇمكىن ەكەنىن انىقتاعان، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.
كەيىنگى كەزدە اقۋىزعا باي ونىمدەر، پروتەين ۇنتاقتارى مەن ارنايى باتونچيكتەر سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستاناتىن ادامدار اراسىندا كەڭ تارالدى. الايدا جاڭا عىلىمي دەرەكتەر اعزاعا قاجەتتى مولشەردەن ارتىق اقۋىز تۇتىنۋ ءاردايىم پايدالى بولا بەرمەيتىنىن كورسەتەدى.
زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ ايتۋىنشا، اقۋىز بۇلشىقەتتىڭ ءوسۋى مەن دەنە جاتتىعۋلارىنان كەيىن قالپىنا كەلۋ ءۇشىن ماڭىزدى. ءبىراق فيزيكالىق بەلسەندىلىگى تومەن ادامداردىڭ كوبى اقۋىزدى ءوز اعزاسىنا قاجەتتى مولشەردەن ارتىق تۇتىنۋى مۇمكىن. بۇل ۇزاق مەرزىمدى دەنساۋلىققا كەرى اسەر ەتۋى ىقتيمال.
عالىمدار اقۋىز مولشەرى تومەن ديەتانىڭ زات الماسۋعا بىرنەشە جاعىنان ىقپال ەتەتىنىن انىقتاعان. مۇنداي تاماقتانۋ ۇلگىسى ماي ءتىنىنىڭ ازايۋىنا، ەنەرگيا شىعىنىنىڭ ارتۋىنا جانە قانداعى قانت دەڭگەيىنىڭ تۇراقتانۋىنا كومەكتەسۋى مۇمكىن. ادامدار مەن جانۋارلارعا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەردە اقۋىزدى از تۇتىنۋ جالپى كالوريا مولشەرى جوعارى بولعاننىڭ وزىندە دەنەدەگى مايدىڭ ازايۋىمەن جانە قانداعى قانتتى باقىلاۋدىڭ جاقسارۋىمەن بايلانىستى بولعان.
بۇل ۇدەرىستە FGF21 دەپ اتالاتىن گورموننىڭ ءرولى بولۋى مۇمكىن. اقۋىز مولشەرى ازايعاندا ونىڭ دەڭگەيى جوعارىلاپ، اعزانىڭ ەنەرگيانى ءتيىمدى پايدالانۋىنا ىقپال ەتەدى. سونىمەن قاتار زەرتتەۋشىلەر اقۋىزدى شەكتەۋ اۋتوفاگيا دەپ اتالاتىن جاسۋشالاردىڭ وزىندىك تازالانۋ ۇدەرىسىن بەلسەندىرۋى مۇمكىن ەكەنىن اتاپ وتەدى. اۋتوفاگيا كەزىندە جاسۋشالار زاقىمدانعان بولىكتەر مەن جارامسىز اقۋىزداردان ارىلۋعا مۇمكىندىك الادى.
دەگەنمەن عالىمدار اقۋىزدى از تۇتىنۋدى بارلىعىنا بىردەي ۇسىنبايدى. جۇكتى ايەلدەرگە، ءوسىپ كەلە جاتقان بالالارعا، اۋىر جاراقاتتان كەيىن قالپىنا كەلىپ جۇرگەن ادامدارعا اقۋىز جەتكىلىكتى مولشەردە قاجەت. ەگدە جاستاعى ادامدار ءۇشىن دە اقۋىزدى شەكتەۋ ماسەلەسىنە ساقتىقپەن قاراعان ءجون، ويتكەنى ول بۇلشىقەت ماسساسىن ساقتاۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
ەۋروپالىق ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگى باسقارماسى (EFSA) ەرەسەكتەرگە ارنالعان اقۋىزدىڭ تاۋلىكتىك انىقتامالىق مولشەرىن دەنە سالماعىنىڭ ءار كيلوگرامىنا 0,83 گرام دەپ بەلگىلەگەن. مىسالى، سالماعى 70 كەلى ادام ءۇشىن بۇل تاۋلىگىنە شامامەن 58 گرامم اقۋىزعا تەڭ. EFSA مەن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا، وسى مولشەردەن ەكى ەسە كوپ اقۋىز تۇتىنۋ قاۋىپسىز دەپ ەسەپتەلەدى، ال وتە جوعارى مولشەردىڭ ۇزاق مەرزىمدى اسەرى جونىندەگى عىلىمي دالەلدەر ءالى دە تالقىلانىپ جاتىر.
زەرتتەۋ اۆتورى دادلي لەممينگتىڭ پىكىرىنشە، اقۋىزدى تۇتىنۋ جونىندەگى ۇسىنىستار ادامنىڭ جاسىنا عانا ەمەس، فيزيكالىق بەلسەندىلىگىنە جانە دەنساۋلىق جاعدايىنا دا بايلانىستى بولۋى كەرەك. عالىمدار اقۋىز مولشەرىن ازايتۋدىڭ ىقتيمال پايداسىن مويىنداي وتىرىپ، ءار ادامعا لايىقتى تاماقتانۋ ۇلگىسىن انىقتاۋ ءۇشىن قوسىمشا كلينيكالىق زەرتتەۋلەر قاجەت ەكەنىن اتاپ وتەدى.
وسىلايشا، زەرتتەۋ اقۋىزدان باس تارتۋعا ەمەس، ونى اعزانىڭ ناقتى قاجەتتىلىگىنە ساي تۇتىنۋعا نازار اۋدارۋعا شاقىرادى. اقۋىز مولشەرىن كۇرت ازايتپاس بۇرىن ادامنىڭ دەنساۋلىق جاعدايى مەن كۇندەلىكتى بەلسەندىلىگىن ەسكەرگەن ءجون.