«اقىلدى قالا» جوباسى ادامداردىڭ ومىرىنە قالاي اسەر ەتەدى
استانا. KAZINFORM - ەلىمىزدە سيفرلاندىرۋ قارقىنى ارتىپ كەلەدى. Smart City جوبالارى ەندى تەك مەگاپوليستەرمەن شەكتەلمەيدى. ولار بىرتىندەپ وبلىس ورتالىقتارىن دا قامتىپ جاتىر، دەپ حابارلايدى Kazinform اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى.
جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، استانا مەن ءىرى قالالاردا سيفرلىق جۇيەلەر كۇندەلىكتى ومىرگە كىرىكتىرىلگەن. قالىپتاسقان ينفراقۇرىلىم بىرنەشە ماڭىزدى سالانى بىرىكتىرەدى. ولاردىڭ قاتارىندا قاۋىپسىزدىك، كولىك، الەۋمەتتىك جانە تۇرعىن ءۇي- كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق قىزمەتتەرى بار.
قازىر ەلوردادا، رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردا جانە وبلىس ورتالىقتارىندا «اقىلدى قالاعا» ارنالعان ءبىرىڭعاي سيفرلىق ىرگەتاس قالىپتاسقان. نەگىزگى سيفرلىق قىزمەتتەر تولىق جۇمىس ىستەپ تۇر.
- بەينەمونيتورينگ جۇيەلەرى ىسكە قوسىلىپ، ءبىرىڭعاي بايلانىس ورتالىقتارى تۇرعىندارعا قىزمەت كورسەتىپ جاتىر. جولاقىنى ەلەكتروندى تولەۋ جانە قوعامدىق كولىكتى باقىلاۋ جۇيەلەرى ەنگىزىلگەن. مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەر دە كەڭىنەن قولدانىلادى. كوممۋنالدىق تولەمدەردى ونلاين تولەۋ مۇمكىندىگى بار. سونىمەن قاتار وڭىرلىك IT- حابتار جۇمىسىن جالعاستىرۋدا، - دەلىنگەن مينيسترلىكتىڭ جاۋابىندا.
مينيسترلىك وزگەرىستەردىڭ ناقتى ناتيجەسى بارىن اتاپ وتكەن. سەبەبى قابىلدانعان شەشىمدەر تۇرعىنداردىڭ ءومىر ساپاسىنا وڭ اسەرىن تيگىزىپ وتىر.
تاجىريبە وڭىرلەردە جۇزەگە اسادى
مەگاپوليستەردە شەشىم قابىلداۋ جۇيەسى ۇلكەن دەرەكتەر الگوريتمىنە نەگىزدەلەدى. سونىڭ ارقاسىندا قالانى باسقارۋ ۇدەرىسى ناقتى ءارى جەدەل بولا ءتۇستى.
ماسەلەن، استانادا Smart City جوباسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ونىڭ اياسىندا جاعداياتتىق ورتالىق پەن قالانى باسقارۋدىڭ ءبىرىڭعاي تسيفرلىق پلاتفورماسى قۇرىلۋدا. ول ءتۇرلى جۇيەلەردى ءبىر ارناعا بىرىكتىرەدى. مينيسترلىك مالىمەتىنشە، جۇيەگە 15-تەن استام قالالىق جانە رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ دەرەكتەرى ەنگىزىلگەن. سونىمەن قاتار داتچيكتەر مەن سەنسورلاردان مالىمەت جينالادى. ينتەللەكتۋالدى بەينەتالداۋى بار بەينەباقىلاۋ كامەرالارى دا وسى جۇيەگە قوسىلعان.
الماتىدا دا وسىنداي ورتالىق جۇمىس ىستەيدى. ول قالانى دامىتۋ ورتالىعىنىڭ بازاسىندا قۇرىلعان. ورتالىق دەرەكتەردى تالداۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرىن جانە ماشينالىق وقىتۋدى قولدانادى. سونىڭ ناتيجەسىندە قالالىق ينفراقۇرىلىمعا قاتىستى نەگىزگى مىندەتتەر ءتيىمدى شەشىلىپ وتىر.
وسى جۇيەنىڭ كومەگىمەن بىرنەشە باعىت قامتىلعان. اتاپ ايتقاندا، جولداردىڭ جاعدايى تالدانادى. ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرى اۆتوماتتى تۇردە وڭدەلەدى. قالانىڭ دامۋى بولجانادى ءارى ءقاۋىپتى ايماقتاردى انىقتاۋعا كۇش سالىنادى.
شەشىمدەردىڭ بارلىعى قالانى ءتيىمدى باسقارۋعا جول اشىپ وتىر. جيناقتالعان تاجىريبە ەندى وڭىرلەردى دامىتۋعا باعىتتالماق.
- مينيسترلىك بيىلدان باستاپ تۇجىرىمدامانى وڭىرلىك ورتالىقتار دەڭگەيىندە جالعاستىرۋدى ءجون دەپ تاپتى، - دەلىنگەن جاۋاپتى ۆەدومستۆونىڭ اقپاراتىندا.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ناقتى جوسپارعا كوشىپ، سيفرلىق دامۋ ستراتەگيالارىن بەكىتىپ تە ۇلگىرگەن. جول كارتالارى ءازىر. ەندىگى كەزەڭدە بارلىق جوبا كەزەڭ- كەزەڭىمەن ىسكە اسىرىلادى.
جول ساپاسىن جاساندى ينتەللەكت باقىلايدى
جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋدىڭ ءتيىمدى مىسالدارىنىڭ ءبىرى - قازاقستان جولدارىن دياگنوستيكالاۋ. بۇل باعىتتا كولىك مينيسترلىگى ارنايى جوبانى ىسكە اسىرعانىن ايتۋ كەرەك.
جوبا اياسىندا جاساندى ينتەللەكت جولداعى اقاۋلاردى اۆتوماتتى تۇردە انىقتايدى. جۇيەنىڭ دالدىگى - 95 پايىز. سونىڭ ناتيجەسىندە ۋاقىت تا ايتارلىقتاي ۇنەمدەلدى. بۇرىن 100 شاقىرىم جولدى تەكسەرۋگە ءتورت كۇن قاجەت بولسا، قازىر بۇل جۇمىس 4 ساعاتتا ورىندالادى.
- كولىك مينيسترلىگى جاساندى ينتەللەكتتى پايدالانۋ ارقىلى جول اقاۋلارىن 95 پايىزعا دەيىنگى دالدىكپەن اۆتوماتتى تۇردە انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جوبانى جۇزەگە اسىردى. ول جولداردىڭ دەرەكقورىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن موبيلدى زەرتحانا ارقىلى ىسكە اسىرىلادى، - دەلىنگەن مالىمەتتە.
اتالعان ءتاسىل بيۋدجەت قاراجاتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار جوندەۋ مەن قۇرىلىس جۇمىستارىن جوسپارلاۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋگە سەپ.
پويىزداردا ينتەرنەت قولجەتىمدى
ەلىمىزدەگى پويىزداردا جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتتى ەنگىزۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. جوبا سپۋتنيكتىك بايلانىس نەگىزىندە ىسكە اسىرىلۋدا جانە سيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى اياسىندا دامىپ كەلەدى.
قازىرگى ۋاقىتتا سپۋتنيكتىك ينتەرنەت استانا- الماتى جانە استانا- وسكەمەن باعىتتارىندا جۇرەتىن Talgo پويىزدارىندا جۇمىس ىستەپ تۇر. بۇل - جولاۋشىلارعا ساپار كەزىندە تۇراقتى بايلانىس الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن العاشقى تاجىريبەنىڭ ءبىرى.
- سپۋتنيكتىك سيگنال تەمىرجول بويىنداعى جەرۇستى مۇنارالارىنا تاۋەلدى ەمەس. تومەن وربيتالى سپۋتنيكتەر سيگنالدىڭ كىدىرىسىن ازايتىپ، پويىز جوعارى جىلدامدىقپەن قوزعالعاندا دا تۇراقتى بايلانىستى قامتاماسىز ەتەدى، - دەپ ءتۇسىندىردى مينيسترلىك وكىلدەرى.
جوبا اياسىندا جولاۋشىلارعا 100 مبيت/س دەيىنگى ينتەرنەت قولجەتىمدى. بۇل ساپار بارىسىندا مەسسەندجەرلەردى، بەينەسەرۆيستەردى جانە باسقا دا سيفرلىق قىزمەتتەردى ەركىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ول حالىقارالىق تەحنولوگيالىق كومپانيالار مەن قازاقستاندىق بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىر.
ايتا كەتەيىك، الداعى ۋاقىتتا Alatau City تولىق سيفرلانعان العاشقى قالاعا اينالادى.
اۆتور
ءمولدىر سنادين