ساراپشىلاردىڭ بولجاۋىنشا، بيىل الەمدە استىق بۇرىنعىدان از وندىرىلەدى. ياعني %2- عا قىسقارىپ، شامامەن 3 ميلليارد توننا دەڭگەيىندە بولادى. بۇعان سەبەپ نە؟ بيىل جانە كەلەر جىلى الەمدىك استىققا سۇرانىس، ، ءوندىرىس كولەمىنەن اسىپ تۇسەدى. سونىڭ سالدارىنان قور سارقىلۋى مۇمكىن. ا ق ش اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ بولجامى وسىلاي.
الەمدىك بيداي ءوندىرىسى 819,1 ميلليون تونناعا ازايادى. كورسەتكىش وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 24,8 ميلليون تونناعا از. ءوندىرىستىڭ تومەندەۋى نەگىزگى ەكسپورتتاۋشى ەلدەردە بايقالادى. ماسەلەن، ا ق ش- تا ءونىم 11,5 ميلليون توننا، ەۋروپالىق وداقتا 9,1, ارگەنتينادا 6,9, اۆستراليادا 6, كانادادا 5, قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ءارقايسىندا 4,3 ميلليون تونناعا تومەندەۋى مۇمكىن. الەمدىك ازىق-تۇلىك نارىعى سىرتقى كۇيزەلىستەرگە بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە توتەپ بەرگەنىمەن، استىق باعاسىنىڭ قىمباتتاۋى بۇل سەكتوردىڭ اۋا رايى قۇبىلىستارى مەن ەنەرگيا نارىعىنداعى وزگەرىستەرگە ءالى دە تاۋەلدى ەكەنىن كورسەتەدى.
ورمۋز بۇعازى سەكىلدى ماڭىزدى ساۋدا جولدارىنداعى كەدەرگىلەر تىڭايتقىش قولدانۋ كولەمىنىڭ ازايۋىنا سەبەپ بولۋى مۇمكىن. ال بۇل ازىق-تۇلىك ءوندىرىسىنىڭ قىسقارىپ، باعانىڭ ودان ءارى ءوسۋ قاۋپىن كۇشەيتەدى. كۇننىڭ قولايسىزدىعى - استىققا قاۋىپ ەل-نينو بيىل دا كۇشەيەدى. ونىڭ سالدارى كەيىنگى 70 جىلدا بولماعان شىعىنعا اكەلۋى مۇمكىن.
مەتەرولوگتاردىڭ بولجامىنا سەنسەك، امەريكا قۇرلىعىندا شامادان تىس جاۋىن-شاشىن جاۋىپ، ازيانى اپتاپ ىستىق پەن قۇرعاقشىلىق جايلاۋى مۇمكىن. زەرتتەۋلەرگە قاراعاندا، تەڭىز بەتىنىڭ تەمپەراتۋراسى ەل-نينوعا ءتان شەكتى دەڭگەيدەن اسىپ كەتكەن. سونىڭ سالدارىنان، بيداي ءونىمىن ەكسپورتتاۋدان الەمدە جەتەكشى ەل سانالاتىن اۆستراليادا ەگىن بىتىك شىقپاي تۇر. ەلدىڭ نەگىزگى اگرارلىق ايماقتارىنا جاۋىن-شاشىن از تۇسكەندىكتەن، بيىل فەرمەرلەر كەيىنگى جىلدارداعى ورتاشا كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا شامامەن 10 ميلليون تونناعا از بيداي جيناۋى مۇمكىن.
تاعى ءبىر سەبەپ، جانارماي مەن تىڭايتقىش باعاسى شارىقتاپ تۇر. يرانداعى سوعىس سياقتى گەوساياسي وقيعالاردىڭ اسەرىنەن، شيكىزات باعاسى قىمباتتادى. سايكەسىنشە ءوندىرىس شىعىندارى ارتىپ، فەرمەرلەر رەسۋرستاردى ۇنەمدەۋگە ءماجبۇر. بۇل ءونىم كولەمىنىڭ ازايۋىنا ىقپال ەتەدى. اسىرەسە ازىق- تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن يمپورتتىق استىققا تاۋەلدى مەملەكەتتەر قيىندىقتارعا تاپ بولۋى مۇمكىن.
اۆستراليا - نەگىزگى ەكسپورتتاۋشى ەلدەردىڭ ىشىندە ەگىس ناۋقانىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ باستايدى. الايدا 2026 -جىلى فەرمەرلەر تەك اۋا رايىنا عانا ەمەس، ەكونوميكالىق فاكتورلارعا دا بەيىمدەلۋگە ءماجبۇر بولادى. الداعى بىرنەشە اي اۆستراليانىڭ استىق ءتۇسىمى مەن ەكسپورتتىق الەۋەتىنىڭ قانداي بولاتىنىن انىقتايتىن شەشۋشى كەزەڭ بولماق. ەگەر قۇرعاقشىلىق ساقتالىپ، ءوندىرىس شىعىندارى جوعارى دەڭگەيدە قالسا، بۇل الەمدىك بيداي نارىعىنداعى ۇسىنىستى ازايتىپ، باعانىڭ ودان ءارى وسۋىنە سەبەپ بولۋى مۇمكىن.
24.kz