- جاساندى ينتەللەكت ءبىلىم بەرۋ سالاسى مەن ۋنيۆەرسيتەتتەرگە ءتۇسۋ پروتسەسىن قارقىندى تۇردە وزگەرتىپ جاتىر. Crimson Education كومپانياسىندا ۇلكەن كولەمدەگى دەرەكتەردى تالداۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتىنى قولداناسىزدار جانە ونىڭ مۇمكىندىكتەرىن مامانداردىڭ جۇمىسىمەن ۇشتاستىراسىزدار. قانداي مىندەتتەردى جاساندى ينتەللەكتىگە سەنىپ تاپسىرۋعا بولادى، ال قاي تۇستا ول ادامنىڭ ورنىن باسا المايدى؟
- ادامنىڭ ەڭ ۇلكەن كۇشى - جاستاردى شابىتتاندىرىپ، ولاردى العا جەتەلەيتىن ىنتا- جىگەرىن وياتا الۋ قابىلەتى. ال شابىتتانا ءبىلۋ - ادامعا عانا ءتان ەرەكشە قاسيەت. كوبىنەسە شابىت كوزى - ءوزىڭىزدى تەڭەي الاتىن جانە ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزگەن تالىمگەرىڭىز نەمەسە ۇستازىڭىز. مەنىڭ جاعدايىمدا يەل ۋنيۆەرسيتەتىنە وقۋعا تۇسكەن بەن كورنفەلد ەسىمدى ستۋدەنتتىڭ اسەرى ىقپال ەتتى.
مەن وقىعان مەكتەپتەن شىققان تالاپكەر الەمدىك دەڭگەيدەگى ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسە العانىن ەستىگەندە، مەن دە سونداي جەتىستىككە جەتە الاتىنىما سەنىمدى بولدىم. جالپى العاندا، جاساندى ينتەللەكت پەن تەحنولوگيالار ازىرگە ستۋدەنتتەردى ءىس-ارەكەتكە ىنتالاندىرۋ نەمەسە شابىتتاندىرۋ جاعىنان ايتارلىقتاي ناتيجە كورسەتىپ وتىرعان جوق. جاستاردى كەرەمەت ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە جەتەلەيتىن باستى كۇش - ءدال سول شابىت.
جاساندى ينتەللەكت وقۋ ماتەريالدارىن ۇسىنۋ جانە وقۋشىلاردىڭ ساباق پەن ەمتيحاندارعا دايىندالۋ تاسىلدەرىنىڭ كوپتەگەن اسپەكتىسىن وزگەرتۋگە قابىلەتتى. مىسالى، ول ءار وقۋشىنىڭ ءبىلىم دەڭگەيى مەن دايىندىق كەزەڭىنە بەيىمدەلگەن جاتتىعۋلاردى جاساپ شىعارا الادى، ءسويتىپ وقۋعا بولىنگەن ءار ساعاتتىڭ بارىنشا ءتيىمدى پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ءبىر قىزىعى، بۇگىنگى تاڭدا تەحنولوگيالاردىڭ مول مۇمكىندىكتەرىنە قاراماستان، قازىرگى وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى وسىدان جيىرما جىل بۇرىنعى قۇرداستارىنىڭ دەڭگەيىنەن شامامەن ءبىر جىلعا ارتتا قالىپ وتىر.
باستى قاۋىپ - جاساندى ينتەللەكت ادامداردىڭ وقۋعا زەيىن قويۋىن ودان سايىن قيىنداتۋى مۇمكىن. الەۋمەتتىك جەلىلەر، ويىن-ساۋىق كونتەنتى جانە جەلىدەگى ءتۇرلى ۇسىنىم الگوريتمدەرى وقۋداعى جوعارى ناتيجەلەرگە جەتۋ ءۇشىن قاجەتتى ماڭىزدى جۇمىستان ۇنەمى نازاردى باسقا جاققا اۋدارىپ وتىرادى.
- قازاقستاندا الەمنىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە ءتۇسۋدى ماقسات ەتكەن وقۋشىلار بۋىنى ءوسىپ كەلەدى. قازاقستان مەن ورتالىق ازيادان كەلگەن تالاپكەرلەر شەتەلدىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە ءتۇسۋ كەزىندە قانداي نەگىزگى قيىندىقتارعا تاپ بولادى؟
- قازاقستان مەن ورتالىق ازيادان كەلگەن ۇمىتكەرلەر ءبىرقاتار قيىندىققا تاپ بولادى. ولارعا كوبىنەسە اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ، سونداي-اق پىكىرتالاس پەن بۇۇ مودەلى سياقتى باعىتتاردا تاجىريبە جيناقتاۋ قاجەت. شەتەلدە ءبىلىم الۋ كەڭىنەن تارالعان سينگاپۋر مەن وڭتۇستىك كورەياداعى قۇرداستارىمەن سالىستىرعاندا، ولار پورتفوليوسىن نىعايتاتىن حالىقارالىق وليمپيادالار، جازعى باعدارلامالار جانە باسقا دا ساباقتان تىس ءىس-شارالار تۋرالى ازىراق حاباردار بولادى.
سونىمەن قاتار، ولاردا كوبىنەسە جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرگە ءتۇسۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى، ياعني وقۋعا ءتۇسۋدىڭ جەكە ستراتەگياسىن ازىرلەۋ كەزىندە ەسكەرىلۋى ءتيىس مالىمەتتەر جەتىسپەي جاتادى.
دەگەنمەن، بۇل تالاپكەرلەردىڭ اكادەميالىق دايىندىعى مىقتى جانە ولار وقۋعا ءتۇسۋ پروتسەسىندە مامانداردىڭ كومەگىنە سۇيەنە وتىرىپ، جوعارىدا اتالعان بارلىق قيىندىقتى ەڭسەرە الادى.
- ەگەر جاساندى ينتەللەكت بارلىق تالاپكەرگە قولجەتىمدى بولسا، وندا جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرگە تۇسۋدە قانداي جاعدايلار ارتىقشىلىق بەرەدى؟ مىقتى ۇمىتكەر وزگەلەردەن قالاي ەرەكشەلەنە الادى جانە جاساندى ينتەللەكت وسى قاسيەتتەردى تاني الا ما؟
- جاساندى ينتەللەكت بۇگىندە ءىس جۇزىندە ءاربىر تالاپكەرگە قولجەتىمدى بولعانىمەن، كوپشىلىك ءۇشىن وقۋعا ءتۇسۋ پروتسەسىن تۇبەگەيلى وزگەرتكەن جوق. شىن مانىندە، ءبارى ءالى دە ادامنىڭ جەكە كۇش-جىگەرى مەن بىلىمىنە بايلانىستى. SAT ەمتيحانىنا دايىندالۋ قاجەت ەكەنىن ءبارى بىلەدى، ءبىراق ەڭ جوعارى ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن 150 ساعات ۋاقىت بولۋگە كىمنىڭ شىدامى جەتەدى؟ زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن اينالىسۋدىڭ پايدالى ەكەنىن ءبارى تۇسىنەدى، الايدا مەكتەپتەگى ۇزاق كۇننەن كەيىن وعان تاعى دا بىرنەشە ساعات ۋاقىت جۇمساۋعا كىمنىڭ ىنتاسى بار؟
تۇپتەپ كەلگەندە، ۋنيۆەرسيتەتكە ءتۇسۋ پروتسەسى ادامنىڭ ەرىك- جىگەرى مەن دەربەستىك دەڭگەيىن، سونداي-اق كۇردەلىرەك ماقساتتار قويىپ، ولارعا قول جەتكىزۋ قابىلەتىن كورسەتەدى. مىقتى ۇمىتكەرلەر جوعارى اكادەميالىق كورسەتكىشتەرىمەن، بايقاۋلارداعى جەتىستىكتەرىمەن، كوشباسشىلىق باستامالارىمەن جانە قۇرداستارىنىڭ مويىنداۋىمەن ەرەكشەلەنەدى، سونىمەن قاتار ولار تىڭ ءارى مازمۇندى، شىنايى ادامدىق سيپاتقا يە ەسسەلەرى ارقىلى دا دارالانادى.
الگوريتمدەر ەڭ مىقتى ۇمىتكەرلەردى انىقتاۋعا كومەكتەسە الاتىنى تۇسىنىكتى، ماسەلەن، جاساندى ينتەللەكت ۇمىتكەردىڭ تاپسىرعان قۇجاتتارىن باعالاي الادى. دەگەنمەن، ۋنيۆەرسيتەتتەر ءالى ۇزاق ۋاقىت بويى وتىنىمدەردى ادامدار قاراستىراتىن ءداستۇرلى ىرىكتەۋ جۇيەسىن ۇستاناتىن شىعار.
- سوڭعى ءۇش جارىم جىل ىشىندە قازاقستاندا جەتەكشى شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ 40 فيليالى اشىلدى، سونداي-اق ءبىرقاتار وقۋ ورنى ءوز كامپۋستارىن سالۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. ولاردىڭ قاتارىندا Coventry University ،Cardiff University ،Queen’s University Belfast ،City University of Hong Kong, ،Université de Lorraine جانە Woosong University بار. وسىنداي دەڭگەيدەگى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ كەلۋى قازاقستانعا شەتەلدىك ستۋدەنتتەردى، زەرتتەۋشىلەر مەن كاسىپكەرلەردى كوبىرەك تارتۋعا سەپتىگىن تيگىزە الا ما؟
- ءيا، قازاقستاندا شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ اشىلۋى ەلدىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتى مەن ودان ءارى دامۋ پەرسپەكتيۆالارىنا دەگەن جوعارى باعانى كورسەتەدى. تاياۋ شىعىستاعى New York University Abu Dhabi
جوبالارى شەتەلدىك ستۋدەنتتەردى جاڭا ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارىنا شىنىمەن دە تارتا الدى.
ءبىلىم الۋ ادام ومىرىندە ماڭىزدى ءرول اتقارادى جانە كوبىنەسە بەرىك الەۋمەتتىك بايلانىستاردىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى. مىسالى، مەنىڭ ۇيلەنۋ تويىما كەلگەن دوستارىمنىڭ كوبى - گارۆاردتاعى ستۋدەنتتىك كەزەڭدە تانىسقان ادامدار. مۇنداي الەۋمەتتىك بايلانىستار شەتەلدىك ستۋدەنتتەردىڭ قازاقستاندا تۇرۋدى جالعاستىرۋ نەمەسە ەلمەن تىعىز قارىم-قاتىناستى ساقتاپ، وسىندا ءجيى ورالۋ ىقتيمالدىعىن ارتتىرادى. سونداي-اق، عىلىمي جانە كاسىپكەرلىك قاۋىمداستىقتار دا جەرگىلىكتى الەۋمەتتىك بايلانىستارعا نەگىزدەلەدى جانە ولار كوبىنەسە مىقتى ۋنيۆەرسيتەت توڭىرەگىندە شوعىرلانادى.
- ءسىز Crimson Education كومپانياسىن جاس كەزىڭىزدە قۇرىپ، ونى جاھاندىق دەڭگەيدەگى كومپانياعا اينالدىردىڭىز. پەرسپەكتيۆالى يدەيانى ءبىر ەلدىڭ شەكاراسىنان اسىرىپ، اۋقىمىن كەڭەيتە الاتىن بيزنەسكە اينالدىرۋ ءۇشىن نە قاجەت؟ سونداي-اق، حالىقارالىق نارىققا شىعۋدى كوزدەگەن قازاقستاندىق جاس كاسىپكەرلەرگە قانداي كەڭەس بەرەر ەدىڭىز؟
- جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە يدەيالاردىڭ ءوزى ەشقانداي قۇندىلىققا يە ەمەس، ويتكەنى بۇگىندە كوپتەگەن الەۋەتتى بيزنەس-تۇجىرىمدامالاردى ويلاپ تابۋ وتە وڭاي. شىن مانىندە، ءبارىن ىسكە اسىرۋ پروتسەسى شەشەدى. سوندىقتان باستى نازاردى يدەيالاردى جۇزەگە اسىرۋ جىلدامدىعىنا اۋدارۋ قاجەت.
العاشقى ءۇش جىل ىشىندە ءبىز Crimson قىزمەتىن 15 تەن استام نارىققا شىعاردىق. جاڭا زەلانديالىق كاسىپكەرلەر رەتىندە ءوز ايماعىمىز ءۇشىن ەرەكشە سانالاتىن تايلاند پەن رەسەي سياقتى نارىقتارعا شىقتىق. حالىقارالىق دەڭگەيدە كەڭەيۋ ماڭىزدى بولعانىمەن، كەيبىر ءىرى كومپانيالاردىڭ تەك بىرنەشە نەگىزگى نارىققا نازار اۋدارىپ، سول جەرلەردە كوشباسشىلىق پوزيتسياعا يە بولۋ ارقىلى تابىسقا جەتەتىنىن دە ەسكەرگەن ءجون. مۇنىڭ ايقىن مىسالى - Uber- مەن باسەكەلەستىككە توتەپ بەرىپ، جەرگىلىكتى جولاۋشى تاسىمالداۋ نارىعىنداعى كوشباسشىلىعىن ساقتاپ قالعان سينگاپۋرلىق Grab كومپانياسى.
قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر ءۇشىن ءبىر ارتىقشىلىق - كوپتەگەن امەريكالىق كومپانيالاردىڭ تمد نارىعىنا شىعۋعا اسا بەلسەندىلىك تانىتپاۋىندا. ناتيجەسىندە، وسى وڭىردە بەرىك ورىن الۋعا قابىلەتتى مىقتى وتاندىق كومپانيالاردى قۇرۋ ءۇشىن مول مۇمكىندىكتەر ساقتالىپ وتىر.
اۆتور
رۋسلان عابباسوۆ