ترامپ بۇل ءسوزدى ميچيگان شتاتىنداعى ميتينگىدە دەموكراتيالىق پارتيا اتىنان كونگرەسكە سايلانعان يلحان وماردى سىناعان كەزدە ايتتى. سوماليدە دۇنيەگە كەلگەن ومار ا ق ش كونگرەسىندە ميننەسوتا شتاتىنىڭ اتىنان وكىلدىك ەتەدى. ترامپ ونىڭ ارەكەتتەرى ءتۇرلى ماسەلەگە سەبەپ بولىپ وتىرعانىن مالىمدەدى.
«بىلەسىزدەر مە، ول سوماليدەن شىققان. بۇل الەمدەگى ەڭ ناشار ەل بولۋى مۇمكىن. وندا ۇكىمەت تە، ەشتەڭە دە جوق. بار بىتىرەتىندەرى - ادام ءولتىرۋ. ادامداردى ولتىرەدى، كەمەلەرگە شابۋىل جاساپ، باسىپ الادى دا، قايتارۋ ءۇشىن اقشا تالاپ ەتەدى. شىنىمدى ايتسام، ولاردىڭ وسىنداي ارەكەتكە شاماسى جەتەتىنىنە دە تاڭعالامىن»، - دەدى ترامپ.
يلحان وماردىڭ وتباسى سوماليدەگى ازاماتتىق سوعىس باستالعاننان كەيىن كەنياعا قاشىپ، 1995-جىلى ا ق ش- قا قونىس اۋدارعان. 2000-جىلى ومار امەريكا ازاماتتىعىن الىپ، 2018-جىلى كونگرەسكە سايلانعان العاشقى مۇسىلمان ايەلدەردىڭ ءبىرى بولدى. ول ترامپتىڭ كوشى-قون ساياساتىن سىناپ، ونىمەن بىرنەشە رەت تەكەتىرەسكە تۇسكەن، ال پرەزيدەنت بۇعان جاۋاپ رەتىندە ونى دەپورتاتسيالايتىنىن ايتىپ قوقان-لوقى كورسەتكەن.
ترامپپەن اراداعى جاڭا جانجال 2026-جىلعى قازاندا امەريكالىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ وماردىڭ ۆاشينگتونداعى ۇيىنە ءتىنتۋ جۇرگىزۋىنەن كەيىن ءورشىدى. بۇل شارا ازاماتتىق الۋ كەزىندەگى يمميگراتسيالىق زاڭنامانى بۇزۋ ىقتيمالدىعىنا قاتىستى تەرگەۋ اياسىندا وتكەن. ا ق ش پرەزيدەنتى وماردى ازاماتتىعىنان ايىرۋ، دەپورتاتسيالاۋ نەمەسە تۇرمەگە جابۋ مۇمكىندىگىن جوققا شىعارمادى. كونگرەسسۆۋمەن بۇل ايىپتاۋلاردى تەرىسكە شىعارىپ، تەرگەۋدى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن دەپ اتادى.
قازاننىڭ باسىندا ترامپ ميننەسوتانى «سوماليلىك يمميگرانتتار باسىپ جاتىر» دەپ مالىمدەپ، شتات حالقىن «قارسىلىق كورسەتۋگە» شاقىرعان بولاتىن. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇكىل شتاتتى «زورلىق-زومبىلىق، كىسى ءولتىرۋ جانە حاوس» جايلاعان، ال جەرگىلىكتى بيلىك حالىقتى «توناپ، تاعدىر تالكەگىنە تاستاپ كەتكەن». پرەزيدەنت گۋبەرناتور تيم ۋولزدى «ارالاسۋدى قالامايتىن»، «بىلىكسىز ۇرى» دەپ اتادى.
بۇعان دەيىن، بىلتىر جەلتوقساندا ا ق ش پرەزيدەنتى سوماليدەن كەلگەن ميگرانتتار ميننەسوتانى «قيراتتى» دەپ مالىمدەپ، شتاتتىڭ «توزاقتىڭ تۇبىنە» اينالعانىن ايتقان ەدى.