1. تورلى پيتون
جەردەگى ەڭ ۇزىن جىلان. ورتاشا ۇزىندىعى - 4-8 مەتر. رەسمي تۇردە تىركەلگەن رەكورد - 7,9 مەتر (سامانتا ەسىمدى پيتون). سۋدا دا، قۇرلىقتا دا ەركىن قوزعالىپ، كوبىنە ادام قونىسىنا جاقىن جۇرەدى.
2. جاسىل اناكوندا
الەمدەگى ەڭ اۋىر جىلان. ۇزىندىعى 5-7 مەتر، كەيدە 8,5 مەترگە جەتەدى. سالماعى 200 كەلىگە جۋىق، ال 2024 -جىلى ەكۆادوردا 500 كەلىلىك الىپ اناكوندا تابىلعانى حابارلاندى. امازونكا وزەنىنىڭ باتپاقتارىندا مەكەندەيدى، سۋدا تىعىلىپ، ولجاسىن قاپىدا ۇستايدى.
3. قارا (قوڭىر) جولبارىس پيتونى
وڭتۇستىك- شىعىس ازيادا تارالعان. ۇزىندىعى 5-6 مەترگە دەيىن جەتەدى. سەتچاتىي پيتوننان قىسقالاۋ بولعانىمەن، دەنەسى سالماقتىراق. زووپاركتەر مەن جەكە كوللەكسيالاردا ءجيى كەزدەسەدى.
4. ءۇندى پيتونى
جولبارىس پيتونىنا جاقىن تۋىس. ۇزىندىعى - ورتا ەسەپپەن 3,5-4 مەتر، كەيدە 5-6 مەترگە دەيىن وسەدى. تەرىسىنىڭ ءتۇسى ءۇشىن ءجيى قىرعىنعا ۇشىرايدى. قازىرگى كەزدە جويىلىپ كەتۋ قاۋپى بار تۇرلەردىڭ قاتارىنا كىرەدى.
5. افريكالىق تاس پيتون
افريكاداعى ەڭ ءىرى ۋسىز جىلان. ۇزىندىعى 5- 6 مەترگە جەتەدى. كەيدە اگرەسسيۆتى مىنەز كورسەتىپ، سيرەك بولسا دا ادامعا شابۋىل جاساعان جاعدايلار تىركەلگەن. جەردە دە، سۋدا دا، اعاشتا دا ەركىن قوزعالادى.
قىزىقتى دەرەكتەر:
- جىلاننىڭ جاق سۇيەكتەرى ەرەكشە ەلاستيكالىق بايلانىسپەن جالعاسقان، سوندىقتان ول باسىنان الدەقايدا ۇلكەن ولجانى جۇتا الادى. اناكوندا، مىسالى، كاپيبارا مەن كايمانعا دەيىن اۋلاي الادى.
- الىپ جىلانداردىڭ ەجەلگى اتاسى Titanoboa شامامەن 60 ميلليون جىل بۇرىن ءومىر سۇرگەن. ونىڭ ۇزىندىعى 15 مەترگە، سالماعى 1 تونناعا جەتكەن.
- قوماعاي اس ىشكەن سوڭ جىلاننىڭ قۇرساق تەرىسى مولدىرلەنەدى، ىشىندەگى ولجاسىن سىرتتان كورۋگە بولادى.
- تابيعاتتا الىپ جىلانداردى زەرتتەۋ قيىن، ويتكەنى ولار وتە جاسىرىن تىرشىلىك ەتەدى.
- قولدا وسىرىلگەن پيتوندار مەن اناكوندالار 25- 30 جىلعا دەيىن ءومىر سۇرە الادى.
- بارلىق ءىرى جىلان ۋسىز، ولار ولجاسىن بۋىندىرىپ تۇنشىقتىرادى.
- الىپ جىلاندار نەگىزىنەن تروپيكالىق ايماقتاردا، وڭتۇستىك امەريكا، افريكا مەن وڭتۇستىك- شىعىس ازيا ورماندارى مەن باتپاقتارىندا تارالعان.