الەمدە توزىعى جەتكەن ۇيلەر وزەكتى ماسەلەگە اينالعان

فوتو: Фото: Талғатжан Мұхаметбекұлы / Kazinform

استانا. قازاقپارات - الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە توزىعى جەتكەن تۇرعىن ۇيلەر وزەكتى ماسەلەگە اينالدى. ب ۇ ۇ مالىمەتىنشە، بۇگىندە الەمدە ميللياردتان استام ادام ساپاسى تومەن نەمەسە قاۋىپسىزدىگى كۇماندى باسپانالاردا ءومىر ءسۇرىپ جاتىر.

ەسكى عيماراتتاردىڭ توزۋى مەن سەيسميكالىق تالاپتارعا ساي كەلمەۋى كەي كەزدەرى قايعىلى جاعدايلارعا اكەلۋدە. مۇنداي تۇرعىن ۇيلەردىڭ وپىرىلىپ قۇلاۋىنان جىل سايىن مىڭداعان ادام كوز جۇمىپ جاتادى. الەم ەلدەرى اپاتتى ۇيلەر ماسەلەسىن قالاي شەشىپ جاتىر؟

تۇركيا جەرى تاريحي عيماراتتارعا تولى. ءارى ولاردىڭ دەنى سەيسميكالىق قاۋىپتى ايماقتا ورنالاسقان. ەلدە «قالالاردى جاڭعىرتۋ» باعدارلاماسى بار. ونىڭ اياسىندا كونە نىساندار جوندەۋدەن وتكىزىلىپ وتىرادى. كەيبىرى قايتا سالىنادى. ەلدە شامامەن 6 ميلليونعا جۋىق تۇرعىن ءۇي سەيسميكالىق تۇرعىدان قاۋىپتى دەپ سانالادى. 2023 -جىلعى جويقىن جەر سىلكىنىسىنەن كەيىن 2 ميلليوننان استام عيمارات جارامسىز دەپ تانىلدى. اپاتتىق جاعدايداعى ءۇيدى جوندەۋ نەمەسە قايتا سالۋ بويىنشا قارجىنىڭ ءبىر بولىگى ۇكىمەت، قالعانىن ءۇي يەسى تولەيدى. ولارعا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە قاراستىرىلعان.

قاۋىپسىز باسپانا دامىعان ەلدەر ءۇشىن دە وزەكتى ماسەلە. ا ق ش- تا توزىعى جەتكەن تۇرعىن ۇيلەر سانى از ەمەس. ساراپشىلاردىڭ دەرەگىنشە، ەلدە ولاردىڭ شامامەن ۇشتەن ءبىرى 50 جىلدان اسا ۋاقىت بۇرىن تۇرعىزىلعان. ەسكى عيماراتتاردىڭ تەحنيكالىق جاعدايى قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا ءاردايىم ساي بولا بەرمەيدى. 2021 -جىلى مايامي قالاسىندا كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ وپىرىلۋى سالدارىنان جۇزدەگەن ادام قازا تاپقان ەدى. وسى وقيعادان كەيىن ەلدە ولاردى تەكسەرۋ كۇشەيتىلدى. بيلىك قاۋىپتى ۇيلەردى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاڭارتۋ جانە عيماراتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋ شارالارىن قولعا الدى.

جاپونيا الەمدەگى سەيسميكالىق قاۋىپ ەڭ جوعارى ايماقتا ورنالاسقان. جىل سايىن بۇل ەلدە شامامەن 1500 جەر سىلكىنىسى تىركەلەدى. تۇرعىندار ءار بەس مينۋت سايىن ءدۇمپۋدى سەزەدى. سوندىقتان وندا اپاتتى ۇيلەردىڭ الدىن الۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىنا ساي كەلمەيتىن ەسكى عيماراتتار جاڭارتىلىپ وتىرادى. مەملەكەت تۇرعىن ۇيلەردى كۇشەيتۋگە جانە قايتا جوندەۋگە قارجىلاي قولداۋ كورسەتەدى. جاڭا ۇيلەردىڭ باسىم بولىگى جەر سىلكىنىسىنە ءتوزىمدى تەحنولوگيامەن سالىنادى. بيىك عيماراتتاردا جەر سىلكىنىسىنە قارسى سەرىپپەلى تەمىر قوندىرعىلار ورناتىلادى. ولار تەربەلىس كەزىندە قوزعالىپ، ءۇيدى قۇلاۋدان جانە قيراۋدان ساقتايدى. 

24.kz