ءىس-شارا كەزىندە ينستيتۋت قىزمەتكەرلەرى جارىققا شىعارعان «ابات-بايتاق» قورىمىنىڭ اراب جازۋلى ەپيگرافيكالىق ەسكەرتكىشتەرى» جانە «ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي ۇلى. «ريسالا-ي جانايز (جانازا كىتابى) » كىتاپتارىنىڭ تۇساۋكەسەرى بولدى.
- اقتوبەدە «ابات-بايتاق» قورىمى بار. ول جەردەگى اراب گرافيكاسىمەن جازىلعان 343 قۇلپىتاستىڭ ءماتىنى 3 تىلدە - قازاق، ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە جاريالانىپ وتىر. بۇل - ايتۋلى عىلىمي وقيعا. سەبەبى يسلام وركەنيەتىنىڭ ىشىندە قازاق ەسكەرتكىشتەرىنىڭ ورنى ەرەكشە. «ابات-بايتاق» قورىمى التىن وردانىڭ ۇلكەن قالاسى بولعان ورتاق شاھارىنىڭ قاسىندا ورنالاسقان. وزىندە 400 جىلدىق تاريحتى قامتىپ وتىر. تاريحقا ەڭ سەنىمدى دەرەك بۇل ەپيگرافيكالىق جادىگەرلەر. سەبەبى تاسقا جازىلعان نارسەنى قايتا وزگەرتە المايسىڭ، - دەدى يسلام تاريحى، ونەرى مەن مادەنيەتىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ورتا ازيا بويىنشا ديرەكتورى اشىربەك مۋمينوۆ.
سونداي-اق ول حالىقارالىق سەمينار تاقىرىبى نەلىكتەن «التىن وردا جانە ونىڭ مۇراگەرلەرىنىڭ اراب جازۋلى ەپيگرافيكاسى» دەپ قويىلعانىن ءتۇسىندىرىپ ءوتتى.
- التىن وردادا بولعان داستۇرلەردى وسى قۇلپىتاستار ساقتاپ قالعان. قۇلپىتاستىڭ ءوزىن قويۋ، اراب جازۋىنداعى كالليگرافيا، ونى قاشاۋ ونەرى - التىن وردا داۋىرىنەن جەتكەن ءداستۇر. ەكىنشىدەن، التىن وردا مۇراگەرلەرى دەۋىمىز، ەدىل-ورال، داعىستان، حورەزم وڭىرلەرىندەگى وسىنداي قۇلىپتاستارمەن سالىستىرۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز، - دەدى ول.
حالىقارالىق سەمينارعا قاتىسقان تۇركيانىڭ قىرشەحير احي ەۆران ۋنيۆەرسيتەتەنىڭ پروفەسسورى وسمان كابادايىنىڭ ايتۋىنشا، قۇلپىتاس - ءبىر ەلدىڭ ءتولقۇجاتى.
- كىتاپقا ءماتىنى ەنگەن قۇلىپتاستار - ХVIII-XIXعاسىردىڭ ەسكەرتكىشتەرى. XVI- XVII عاسىردان قالعان قۇلپىتاستار ءالى تابىلعان جوق، ءبىراق ولار بولۋى كەرەك. قۇلپىتاستاردى زەرتتەۋ قازاقستاندا ەندى جاندانىپ كەلەدى. 1979-جىلى العاش رەت «قازاق ەپيگرافيكاسى» دەگەن كىتاپ شىققان. ءبىراق وندا كونە تۇركىلەردەن قالعان رۋنيكالىق ارىپتەرمەن جازىلعان ەپيگرافتار زەرتتەلگەن. اراب ارىپتەرىمەن ەندى زەرتتەلىپ جاتىر. قۇلپىتاس دەگەن - بۇل ءبىر مەملەكەتتىڭ، ءبىر حالىقتىڭ ءتولقۇجاتى. سوندىقتان ونى زەرتتەۋ ماڭىزدى، - دەدى شەتەلدىك مەيمان.
ەسكە سالايىق، سوزاق دالاسىنان ەكى مىڭ جىل بۇرىنعى قاڭلى عيباداتحاناسى مەن جادىگەرلەر تابىلدى.