شىلدە ايىنىڭ باسىندا وزەن جاعاسىنىڭ شايىلۋىنا بايلانىستى الماتى وبلىسى قاراساي اۋدانى اۋماعىنداعى كارەردىڭ سولتۇستىك- باتىس بولىگىندە توپىراق وپىرىلىپ، سونىڭ سالدارىنان جەرگىلىكتى اۋقىمداعى توتەنشە جاعداي جاريالاندى. جاقىن ماڭداعى ۇيلەردىڭ تۇرعىندارى ۋاقىتشا باسقا جەرگە كوشىرىلدى.
بۇل وقيعادان كەيىن جاقىن ماڭداعى تۇرعىن ۇيلەردىڭ قاۋىپسىزدىگى جانە كارەردىڭ بولاشاعىنا قاتىستى سۇراقتار پايدا بولدى.
Kazinform قاراساي اۋدانىنىڭ اكىمىنە رەسمي ساۋال جولداپ، تۇرعىندارعا قازىر قاۋىپ بار-جوعىن، ۇيلەردى تەكسەرۋ ناتيجەلەرىن، كارەر ۋچاسكەلەرىنىڭ كىمگە تيەسىلى ەكەنىن جانە ونىڭ ماڭىندا تۇرعىن ءۇي سالۋعا قانداي نەگىزدە رۇقسات بەرىلگەنىن سۇرادى.
اگەنتتىك سۇراقتارىنا قاراساي اۋدانى اكىمىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى بەكسۇلتان اقىلبەك جاۋاپ بەردى.
اقساي كارەرىندە نەبولدى؟
اۋدان اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە، وقيعاعا ىلە الاتاۋىنىڭ تاۋلى ايماعىنداعى نوسەر جاڭبىر سەبەپ بولعان. جاۋىن سالدارىنان اقساي وزەنىندەگى سۋ دەڭگەيى كۇرت كوتەرىلدى. وسىدان كەيىن كارەر شۇڭقىرىنىڭ شەكاراسى بۇزىلىپ، وزەن ارناسىن وزگەرتتى جانە سۋ اۋماقتى باسىپ قالىپ، بەتكەيلەردى شايا باستاعان.
كەيىننەن اۋماقتا ۆيزۋالدى جانە اسپاپتىق تەكسەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بۇل شارالارعا اۋدان اكىمدىگىنىڭ توتەنشە جاعدايلار ءبولىمى، قاراساي اۋداندىق توتەنشە جاعدايلار باسقارماسى، رايىمبەك اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ باسشىلىعى، «ءۇشقوڭىر - يرريگاتسيا» كوممۋنالدىق كاسىپورنى، مامانداندىرىلعان جوبالاۋ ينستيتۋتتارى جانە ءتيىستى مەكەمەلەر تارتىلدى.
بيىكتىگى 15 مەترلىك بوگەت سالىندى
اكىمدىك مالىمەتىنشە، وقيعادان كەيىن نىساندا تاۋلىك بويى شۇعىل قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. قابىلدانعان نەگىزگى شارالاردىڭ ءبىرى - كارەر شۇڭقىرىنىڭ شەكاراسىن قالپىنا كەلتىرۋ ماقساتىندا قورعانىش بوگەتىن سالۋ. ونىڭ ۇزىندىعى - 82 مەتر، بيىكتىگى - 15 مەتر. قۇرىلىستىڭ ەنى جوعارعى جاعىندا 20 مەترگە، ال تابانىندا 35 مەترگە جەتەدى. بوگەتتى سالۋعا 74 000 تەكشە مەتردەن استام توپىراق جۇمسالدى.
سونىمەن قاتار اۋىر تەحنيكا ارقىلى شامامەن 124000 تەكشە مەتر توپىراق قازىلىپ، باسقا جەرگە كوشىرىلدى. ال تاعى 14,8 مىڭ تەكشە مەتر توپىراق اينالما ارنانى كەڭەيتۋ جانە تەرەڭدەتۋ جۇمىستارىنا جۇمسالدى.
جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرى قازىرگى ۋاقىتتا جاعدايدىڭ تۇراقتالعانىن حابارلادى. وزەندەگى سۋ اعىنى قاۋىپسىز دەڭگەيگە (سەكۋندىنا 1,57 دەن 4,54 تەكشە مەترگە دەيىن) ءتۇستى. اقساي وزەنىنىڭ جاڭا قاۋىپسىز ارناسىن ءبىر شاقىرىم ۋچاسكەدە كەڭەيتۋ جانە تەرەڭدەتۋ بويىنشا مەحانيكالاندىرىلعان جۇمىستار اياقتالدى.
تۇرعىن ۇيلەردى تەكسەرۋ ناتيجەلەرى
نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى - كارەرگە جاقىن ورنالاسقان جاڭاتۇرمىس اۋىلى تۇرعىندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگى. جاعالاۋلار شايىلعاننان كەيىن ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا قۇرىلدى. ماماندار نۇرپەيىسوۆ كوشەسىندەگى 11 تۇرعىن ءۇيدى تەكسەردى.
2026 -جىلعى 17 تامىزدا كوميسسيا جىلجىمايتىن مۇلىك نىساندارىنىڭ تەحنيكالىق جاي- كۇيىنە قاتىستى قورىتىندىسىن جاريالادى. جەتى ءۇي (№ 4ا/1، 11، 11/2، 11/4، 11ب، 19ب جانە 16گ) تۇرۋعا جارامدى دەپ تانىلدى. ولاردىڭ تەحنيكالىق جاعدايى قاناعاتتانارلىق دەپ باعالانىپ، ۇيلەردىڭ وپىرىلۋ قاۋپى جوق ەكەنى انىقتالدى. ولاردى ءارى قاراي پايدالانۋعا رۇقسات بەرىلدى.
ال № 5ا، № 77ب، № 77ا جانە № 8 ۇيلەرگە قاتىستى جاعداي باسقاشا.
- تۇرعىن ءۇي قۇرىلىمدارىنا جۇرگىزىلگەن ۆيزۋالدى جانە اسپاپتىق تالداۋ ناتيجەلەرى بويىنشا كوميسسيا ولاردىڭ جالپى پايدالانۋ سەنىمدىلىگىن تومەندەتەتىن قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر مەن اقاۋلاردى انىقتادى، - دەدى بەكسۇلتان اقىلبەك ءوز جاۋابىندا.
بۇل ۇيلەردىڭ ينجەنەرلىك- تەحنيكالىق جۇمىستار جۇرگىزىلەتىن ايماققا جاقىن ورنالاسۋىنا بايلانىستى جانە سىرعىمانىڭ الدىن الۋ شارالارى تولىق اياقتالعانعا دەيىن ءۇي يەلەرىنە ۋاقىتشا تۇرۋدى شەكتەۋ رەسمي تۇردە ۇسىنىلدى.
تۇرعىنداردى باسقا جەرگە كوشىرۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ جاتىر
جاڭاتۇرمىس اۋىلى ءۇشىن توتەنشە جاعدايعا دەن قويۋ جوسپارى ازىرلەندى. حالىقتى جيناۋ پۋنكتتەرى مەن ەۆاكۋاتسيالاۋ باعىتتارى بەلگىلەندى. بيلىك وكىلدەرى تەحنيكالىق جاي-كۇيىندە وزگەرىستەر انىقتالعان ءتورت ۇيگە قاتىستى قوسىمشا شارالاردى قاراستىرىپ جاتىر.
اكىمدىكتىڭ مالىمەتىنشە، قازىر مۇلىكتىك شىعىندى وتەۋ جانە ازاماتتاردى قونىستاندىرۋدىڭ قۇقىقتىق تەتىگى پىسىقتالىپ جاتىر. ءتورت نىساننىڭ يەلەرىنە ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ شەشىمى تانىستىرىلىپ، ولار قۇجاتقا قول قويعان.
الايدا اكىمدىك جاۋابىندا ىقتيمال قونىستاندىرۋدىڭ ناقتى شارتتارى، وتەماقى مولشەرى مەن مەرزىمى كورسەتىلمەگەن.
كارەر ماڭىنا ۇيلەر سالۋعا كىم رۇقسات بەرگەن؟
Kazinform رەداكتسياسىنىڭ سۇراعى تۇرعىن ۇيلەردىڭ كارەرگە جاقىن جەردە قالاي جانە قانداي نەگىزدە سالىنعانىنا، سونداي-اق ءتيىستى رۇقسات قۇجاتتارىنىڭ قالاي بەرىلگەنىنە قاتىستى بولدى.
بەلگىلى بولعانداي، قازىر بۇل شەشىمدەردىڭ زاڭدىلىعى تەكسەرىلىپ جاتىر.
جەر قاتىناستارى ءبولىمى ساۋلەت- قۇرىلىس باقىلاۋ ورگاندارىمەن جانە اۋداندىق پروكۋراتۋرامەن بىرلەسىپ، كارەردىڭ قورعانىش ايماعىنداعى جەر ۋچاسكەلەرىن ءبولۋ مەن رۇقساتتار بەرۋدىڭ زاڭدىلىعىن تەكسەرۋدە. اتاپ ايتقاندا، تەكسەرىس ساۋلەت-جوسپارلاۋ تالاپتارى مەن جوبالاردى بەكىتۋ ماسەلەلەرىن قامتيدى.
ەگەر بۇرىنعى لاۋازىمدى تۇلعالار تاراپىنان زاڭبۇزۋشىلىقتار انىقتالسا، ءتيىستى ورگاندار ماتەريالداردى پروتسەسسۋالدىق شارالار قابىلداۋ ءۇشىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جولداۋعا ۋادە بەردى.
اقساي كارەرى كىمگە تيەسىلى؟
اكىمدىكتىڭ جاۋابىندا «اقساي كارەرى» دەپ اتالاتىن اۋماقتىڭ شىن مانىندە بىرنەشە جەكە ۋچاسكەدەن تۇراتىنى كورسەتىلگەن.
بۇل توپتامادا جالپى اۋدانى 78,1 گەكتار بولاتىن ءتورت كارەر ۋچاسكەسى ورنالاسقان. ولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ ۇلكەنى «اقساي كارەر» ج ش س- نە تيەسىلى (اۋدانى 40,8 گەكتار). قۇم مەن قيىرشىق تاس وندىرۋگە ارنالعان جالعا الۋ شارتى 2017 -جىلدىڭ قاڭتارىنا دەيىن جارامدى بولعان. اكىمدىكتىڭ مالىمەتىنشە، قازىر وندىرىستىك جۇمىستار توقتاتىلعان.
بۇل رەتتە ۋچاسكە 1996 -جىلعى 28-جەلتوقسانداعى مۇلىكتى ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتى نەگىزىندە جەكە مەنشىك قۇقىعىمەن تىركەلگەن. اتالعان مۇلىك بۇرىنعى «ا د ك» ا پ س ك-عا تيەسىلى بولعان.
تاعى 13,7 گەكتار اۋماقتى «م پ كارەر» ج ش س-نىڭ ۋچاسكەسى الىپ جاتىر. ونىڭ جالعا الۋ مەرزىمى 2027 -جىلى 28 اقپاندا اياقتالادى. الايدا جەردىڭ نىسانالى ماقساتى كارەردى رەكۋلتيۆاتسيالاۋ جانە جويۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى كوزدەيدى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل جەردە كەن ءوندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەيدى.
بۇل ۋچاسكە 1996 -جىلعى 28-جەلتوقسانداعى «ا پ س ك ا د ك»-نىڭ بۇرىنعى اكتيۆتەرىنە قاتىستى مۇلىك ساتىپ الۋ شارتى نەگىزىندە جەكە مەنشىك رەتىندە تىركەلگەن.
تاعى 13,7 گەكتار اۋماقتى «م پ كارەر» ج ش س-نە تيەسىلى ۋچاسكە الىپ جاتىر. جالداۋ مەرزىمى 2027 -جىلدىڭ 28-اقپانىنا دەيىن سوزىلادى. دەگەنمەن جەردى ماقساتتى پايدالانۋ ءۇشىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە كارەردى پايدالانۋدان شىعارۋ جۇمىستارى قاجەت. وندا ءوندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەيدى.
«مەركۋر پروم» ج ش س-نە تيەسىلى 12,6 گەكتارلىق ۋچاسكە بۇرىن قۇم مەن قيىرشىق تاس وندىرۋگە ارنالعان. جالعا الۋ مەرزىمى اياقتالعاننان كەيىن جەرگە رەكۋلتيۆاتسيا جاسالىپ، اۋداننىڭ جەر قورىنا قايتارىلدى.
تاعى ءبىر 12,65 گەكتارلىق ۋچاسكە «وندىرىستىك- تەحنولوگيالىق جابدىقتاۋ باسقارماسى» ا ق-نا تىركەلگەن. قۇم مەن قيىرشىق تاس وندىرۋگە ارنالعان جالعا الۋ مەرزىمى 2018 -جىلدىڭ 3-اقپانىندا اياقتالدى. وندىرىستىك جۇمىستار توقتاتىلعان.
قاراساي اۋدانى اكىمىنىڭ رەسمي جاۋابىنا سايكەس، قازىرگى ۋاقىتتا ءتورت كارەر ۋچاسكەسىندە دە وندىرۋ جۇمىستارى توقتاتىلعان. بيلىك وكىلدەرى ەروزيادان كەلگەن زاقىمداردى جويۋدى جانە اۋماقتى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ينجەنەرلىك تۇرعىدان قالپىنا كەلتىرۋدى باسىم مىندەتتەر رەتىندە بەلگىلەدى.
تۇرعىنداردىڭ شاعىمى قانداي؟
Kazinform كارەر جۇمىسىنا قاتىستى جاڭاتۇرمىس اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنان بىلتىر قانشا شاعىم تۇسكەنى تۋرالى سۇراستىردى. اكىمدىكتىڭ جاۋابىندا ناقتى سان كورسەتىلمەگەن. دەگەنمەن تۇرعىنداردىڭ نەگىزىنەن اۋىر جۇك كولىكتەرىنىڭ قوزعالىسىنا، شۋ دەڭگەيىنە جانە جولداردىڭ سانيتارلىق جاعدايىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەنىن اتاپ ءوتتى.
شەنەۋنىكتەر وسى شاعىمدارعا بايلانىستى وقيعا ورنىنا بارىپ، اۋىر تەحنيكانىڭ كەستەسىن رەتتەۋ ءۇشىن كولىك كومپانيالارىمەن جۇمىس جۇرگىزدى. ايتا كەتەرلىگى، اكىمدىك ۇسىنعان جانە شىلدەدەگى وقيعاعا دەيىنگى كەزەڭدى قامتيتىن تۇرعىندار شاعىمدارىنىڭ تىزىمىندە كارەردىڭ وپىرىلۋ قاۋپى نەمەسە تۇرعىن ۇيلەرگە تونەتىن قاۋىپ-قاتەر تۋرالى ارنايى ايتىلماعان.
- جاڭاتۇرمىس اۋىلى تۇرعىندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە اقساي شاتقالىنداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ماسەلەسى قاراساي اۋدانى باسشىلىعىنىڭ تىكەلەي باقىلاۋىندا، - دەپ اتاپ ءوتتى بەكسۇلتان اقىلبەك.
اۆتور
قىرمىزى سكەندىر