اكەنىڭ ءيىسى ءسابيدىڭ بەيتانىس ادامدارمەن بايلانىس ورناتۋىنا كومەكتەسەدى

استانا. قازاقپارات - اكەنىڭ تابيعي دەنە ءيىسى ءسابيدىڭ بەيتانىس ەرەسەك اداممەن قارىم-قاتىناس كەزىندە مي بەلسەندىلىگىن ۇيلەستىرۋگە كومەكتەسۋى مۇمكىن. يزرايل مەن ا ق ش عالىمدارى جۇرگىزگەن زەرتتەۋ ناتيجەسى Science Advances جۋرنالىندا جاريالاندى، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.

Фото: Астана әкімдігі

زەرتتەۋگە 5 ايدان 12 ايعا دەيىنگى 40 ءسابي جانە ولاردىڭ بيولوگيالىق اكەلەرى قاتىسقان. عالىمدار الدىمەن سابيلەردىڭ ءوز اكەسىمەن جانە بەيتانىس ەر اداممەن قارىم-قاتىناسى كەزىندە مي بەلسەندىلىگىن سالىستىرعان. ول ءۇشىن ەكى ادامنىڭ مي سيگنالدارىن ءبىر مەزەتتە تىركەيتىن EEG ءادىسى قولدانىلدى.

ناتيجەسىندە سابيلەردىڭ مي بەلسەندىلىگى ءوز اكەسىمەن قارىم-قاتىناس كەزىندە بەيتانىس اداممەن سالىستىرعاندا كوبىرەك سينحروندالاتىنى انىقتالعان. بۇل اسىرەسە زەيىن، جۇمىس جادى جانە كورۋ اقپاراتىن وڭدەۋمەن بايلانىستى الفا-تولقىنداردا بايقالعان.

زەرتتەۋدىڭ كەلەسى كەزەڭىندە عالىمدار اكەنىڭ ءيىسى بۇل اسەرگە ىقپال ەتە مە دەگەن سۇراقتى تەكسەرگەن. ول ءۇشىن اكەلەر ەكى ءتۇن قاتارىنان تازا ماقتادان تىگىلگەن فۋتبولكا كيىپ جۇرگەن. تاجىريبە كەزىندە سول فۋتبولكا ءسابيدىڭ جانىنا قويىلعان.

اكەسىنىڭ ءيىسى بار كەزدە ءسابيدىڭ بەيتانىس اداممەن مي بەلسەندىلىگىنىڭ سينحروندالۋى ەداۋىر ارتقان. كەي جاعدايلاردا بۇل كورسەتكىش ءسابيدىڭ ءوز اكەسىمەن قارىم- قاتىناسى كەزىندەگى دەڭگەيگە جۋىقتاعان.

سونىمەن قاتار اكە ءيىسى بولعاندا سابيلەر بەيتانىس اداممەن بەلسەندىرەك ارەكەت ەتكەن. ولار جيىرەك كۇلىپ، دىبىس شىعارىپ، دەنە قيمىلدارى ارقىلى قىزىعۋشىلىق تانىتقان.

عالىمداردىڭ پىكىرىنشە، اكەنىڭ ءيىسى ءسابي ءۇشىن قاۋىپسىزدىك پەن تانىستىق بەلگىسى رەتىندە اسەر ەتۋى مۇمكىن. بۇل بالاعا وتباسى مۇشەسى ەمەس ادامدارمەن الەۋمەتتىك بايلانىس ورناتۋعا كومەكتەسەدى.

زەرتتەۋشىلەر اكەنىڭ بالا كۇتىمىنە كۇندەلىكتى كوبىرەك ارالاسۋى دا ماڭىزدى ەكەنىن بايقاعان. اكەسى تاربيەسىنە بەلسەندى قاتىساتىن سابيلەردە ونىڭ يىسىنە بايلانىستى نەيروندىق سينحرونداۋ اسەرى كۇشتىرەك بولعان.

دەگەنمەن زەرتتەۋ كولەمى شاعىن بولعاندىقتان، عالىمدار قورىتىندىنى قوسىمشا سىناقتارمەن راستاۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق تاجىريبەدە اكەنىڭ ءيىسى بار فۋتبولكا ءيىسسىز فۋتبولكامەن سالىستىرىلعان، سوندىقتان سابيلەردىڭ ناقتى اكەسىنىڭ يىسىنە مە، الدە جالپى ادام يىسىنە مە رەاكتسيا بىلدىرگەنى ءالى تولىق انىق ەمەس.