2026 -جىلدىڭ بەس ايىندا بالا كۇتىمىنە بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەم العانداردىڭ 99,8 پايىزى - انالار، ال اكەلەردىڭ ۇلەسى نەبارى 0,2 پايىزدى قۇرادى. زاڭ بويىنشا بالا كۇتىمىنە بايلانىستى دەمالىسقا انا دا، اكە دە شىعا الادى. الايدا بۇل قۇقىقتى ءىس جۇزىندە وتە از ەر ادام پايدالانىپ وتىر. BAQ. KZ ءتىلشىسىنىڭ ساۋالىنا جاۋاپ بەرگەن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى دەكرەتتىك دەمالىس، الەۋمەتتىك تولەمدەر مەن جاردەماقىلاردىڭ قالاي ەسەپتەلەتىنىن ءتۇسىندىردى.
قازاقستاندا كوپشىلىك دەكرەتتىك دەمالىستى تەك انالارعا عانا قاتىستى ۇعىم دەپ قابىلدايدى. الايدا قولدانىستاعى زاڭنامادا بالا كۇتىمىنە بايلانىستى دەمالىسقا شىعۋ قۇقىعى تەك اناعا عانا ەمەس، اكەگە دە بەرىلگەن.
مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە، بۇل قۇقىقتى پايدالاناتىن ەر ازاماتتاردىڭ سانى ءالى دە وتە از.
2026 -جىلدىڭ العاشقى بەس ايىندا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان بالا ءبىر جارىم جاسقا تولعانعا دەيىن ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى كىرىسىنەن ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا الەۋمەتتىك تولەم 431002 ادامعا تاعايىندالعان. ونىڭ ىشىندە 99,8 پايىزى - انالار، ال 0,2 پايىزى عانا - اكەلەر.
ۆەدومستۆو سوڭعى بەس جىلداعى كورسەتكىشتى دە ۇسىندى.
2021 -جىلى - 3134 اكە؛
2022 -جىلى - 1367 اكە؛
2023 -جىلى - 583 اكە؛
2024 -جىلى - 477 اكە؛
2025 -جىلى - 341 اكە بالا كۇتىمىنە بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەم العان.
ال بيىلعى بەس ايدا بۇل تولەم 134 ەر ازاماتقا تاعايىندالعان. ولاردىڭ ىشىندە الماتى قالاسىندا - 26, شىمكەنتتە – 18، استانادا - 11 اكە بار. تولەم العان ەر ازاماتتاردىڭ جاسى 22 مەن 53 جاس ارالىعىندا.
دەكرەتكە كىم شىعا الادى؟
مينيسترلىك ەڭبەك كودەكسىنىڭ 100-بابىنا سايكەس بالا كۇتىمىنە بايلانىستى جالاقى ساقتالمايتىن دەمالىستى بىرنەشە ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ راسىمدەي الاتىنىن ءتۇسىندىردى.
اتاپ ايتقاندا، جۇمىس بەرۋشى:
اتا-انانىڭ تاڭداۋى بويىنشا بالانىڭ اناسىنا نەمەسە اكەسىنە؛
بالانى جالعىز تاربيەلەپ وتىرعان اتا-اناعا؛
اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالانى تاربيەلەپ وتىرعان تۋىسقانىنا نەمەسە قامقورشىسىنا؛
جاڭا تۋعان بالانى اسىراپ العان جۇمىسكەرگە
بالا ءۇش جاسقا تولعانعا دەيىن جالاقى ساقتالمايتىن دەمالىس بەرۋگە مىندەتتى.
ياعني زاڭ تۇرعىسىنان انا مەن اكەنىڭ قۇقىعى بىردەي.
جۇكتىلىككە بايلانىستى تولەم قاشان تاعايىندالادى؟
مينيسترلىك الەۋمەتتىك كودەكستىڭ 77-بابىنا سايكەس جۇكتىلىككە جانە بوسانۋعا بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەمگە قۇقىق ەڭبەككە ۋاقىتشا جارامسىزدىق پاراعىندا كورسەتىلگەن كۇننەن باستاپ تۋىندايتىنىن اتاپ ءوتتى.
ال ەڭبەك كودەكسىنىڭ 99-بابىنا سايكەس جۇمىس ورنىندا جۇكتىلىك جانە بوسانۋ دەمالىسى دا ءدال وسى كۇننەن باستاپ راسىمدەلەدى.
ول ءۇشىن جۇكتى ايەل ەڭبەككە ۋاقىتشا جارامسىزدىق تۋرالى پاراقتى جۇمىس بەرۋشىگە ۇسىنادى.
مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە، 2026 -جىلدىڭ بەس ايىندا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان جۇكتىلىككە جانە بوسانۋعا، سونداي- اق جاڭا تۋعان بالانى اسىراپ الۋعا بايلانىستى كىرىسىنەن ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا الەۋمەتتىك تولەم 70 109 ادامعا تاعايىندالعان.
وعان جالپى 72,7 ميلليارد تەڭگە تولەنگەن.
كىم قانشا اقشا الادى؟ جاردەماقى مەن الەۋمەتتىك تولەم قالاي ەسەپتەلەدى
قازاقستاندا بالا دۇنيەگە كەلگەننەن كەيىن وتباسىلارعا بىرنەشە الەۋمەتتىك قولداۋ تەتىگى قاراستىرىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن تولەنەتىن مەملەكەتتىك جاردەماقىلار مەن مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان بەرىلەتىن الەۋمەتتىك تولەمدەر بار. بۇل ەكى تولەمنىڭ ايىرماشىلىعى دا، ەسەپتەۋ ءتاسىلى دە ءارتۇرلى.
مينيسترلىكتىڭ تۇسىندىرۋىنشە، بارلىق وتباسىلارعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن بالا تۋۋىنا بايلانىستى ءبىرجولعى مەملەكەتتىك جاردەماقى تاعايىندالادى.
2026 -جىلى ونىڭ مولشەرى:
ءبىرىنشى، ەكىنشى جانە ءۇشىنشى بالا تۋعان كەزدە - 164350 تەڭگە؛
ءتورتىنشى جانە ودان كەيىنگى بالا تۋعان كەزدە - 272475 تەڭگە.
ەگەر ءبىر مەزەتتە ەكى نەمەسە ودان دا كوپ بالا دۇنيەگە كەلسە، جاردەماقى ءار بالاعا جەكە تولەنەدى.
جۇمىس ىستەمەيتىن اتا-انالارعا قانداي تولەم بەرىلەدى؟
ەگەر بالا كۇتىمىن جۇزەگە اسىراتىن ازامات مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسپاسا، ياعني رەسمي جۇمىس ىستەمەسە، مەملەكەت وعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بالا ءبىر جارىم جاسقا تولعانعا دەيىن اي سايىن جاردەماقى تولەيدى.
2026 -جىلعى مولشەرلەرى:
ءبىرىنشى بالاعا - 5,76 ا ە ك؛
ەكىنشى بالاعا - 6,81 ا ە ك؛
ءۇشىنشى بالاعا - 7,85 ا ە ك؛
ءتورتىنشى جانە ودان كەيىنگى بالاعا - 8,90 ا ە ك.
بۇل جاردەماقىلار جۇمىس ىستەمەيتىن ازاماتتارعا ارنالعان.
ال جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتارعا تولەم قالاي ەسەپتەلەدى؟
رەسمي تۇردە جۇمىس ىستەيتىن جانە مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنا الەۋمەتتىك اۋدارىمدارى جۇرگىزىلگەن ازاماتتار ءۇشىن الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ ەسەپتەۋ ءتارتىبى وزگەشە.
مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە، جۇكتىلىك پەن بوسانۋعا بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەم سوڭعى 12 ايداعى الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلگەن ورتاشا ايلىق تابىسقا قاراي ەسەپتەلەدى.
ورتاشا ايلىق تابىس سوڭعى 12 ايداعى الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلگەن كىرىستەردىڭ جيىنتىق سوماسىن 12 ايعا ءبولۋ ارقىلى انىقتالادى.
الىنعان كورسەتكىش كەيىن ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراعىندا كورسەتىلگەن دەمالىس كۇندەرىنىڭ كوەففيتسيەنتىنە كوبەيتىلەدى.
بالا ءبىر جارىم جاسقا تولعانعا دەيىن كۇتىمىنە بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەمنىڭ مولشەرى دە الەۋمەتتىك اۋدارىمدارعا بايلانىستى ەسەپتەلەدى.
بۇل جاعدايدا سوڭعى 24 ايداعى ورتاشا ايلىق تابىستىڭ 40 پايىزى تولەنەدى.
ورتاشا تابىس بالا تۋعان ايدىڭ الدىنداعى سوڭعى ەكى جىل ىشىندە الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلگەن كىرىستەردىڭ جالپى سوماسىن 24 ايعا ءبولۋ ارقىلى انىقتالادى.
وسىلايشا، مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان تولەنەتىن الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ مولشەرى ازاماتتىڭ سوڭعى ءبىر جانە ەكى جىل ىشىندە رەسمي تۇردە قانشا تابىس تاپقانىنا جانە سول تابىستان الەۋمەتتىك اۋدارىمداردىڭ قانشالىقتى تولىق تولەنگەنىنە تىكەلەي بايلانىستى.
تولەمنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرى قانداي؟
مينيسترلىك الەۋمەتتىك تولەمدەردى ەسەپتەۋ كەزىندە شەكتى مولشەر قولدانىلاتىنىن دا اتاپ ءوتتى.
جۇكتىلىك جانە بوسانۋعا بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەم ەسەپتەلەتىن ورتاشا ايلىق تابىس جەتى ەڭ تومەنگى جالاقىدان، ياعني 595 مىڭ تەڭگەدەن اسپايدى.
ال بالا كۇتىمىنە بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەمنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرى وسى سومانىڭ 40 پايىزى، ياعني 238 مىڭ تەڭگەدەن اسپايدى.
بۇل شەكتەۋ الەۋمەتتىك تولەمدەردى ەسەپتەۋ كەزىندە قولدانىلادى.
الەۋمەتتىك تولەمنىڭ كەشىگۋىنە نە سەبەپ بولادى؟
مينيسترلىككە ازاماتتاردان ەڭ كوپ تۇسەتىن شاعىمداردىڭ ءبىرى - الەۋمەتتىك تولەمدەردى تاعايىنداۋ مەرزىمىنە قاتىستى.
ۆەدومستۆونىڭ تۇسىندىرۋىنشە، ەگەر ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ بارلىق قۇجاتتارى دۇرىس بولسا، الەۋمەتتىك تولەم 8 جۇمىس كۇنىنە دەيىنگى مەرزىمدە تاعايىندالادى.
الايدا كەيبىر جاعدايدا قاراۋ مەرزىمى 30 جۇمىس كۇنىنە دەيىن ۇزارتىلۋى مۇمكىن.
بۇعان:
الەۋمەتتىك اۋدارىمداردىڭ ۋاقىتىلى نەمەسە تولىق تۇسپەۋى؛
مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى مەن الەۋمەتتىك اۋدارىمداردىڭ سايكەسسىزدىگى؛
ازاماتتىڭ تابىسى تۋرالى مالىمەتتەردىڭ سايكەس كەلمەۋى؛
جۇكتىلىك بويىنشا مەديتسينالىق ەسەپكە قويىلعانعا دەيىن الەۋمەتتىك اۋدارىمداردىڭ بولماۋى سياقتى جاعدايلار نەگىز بولادى.
وسىنداي جاعدايدا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورى مەملەكەتتىك ورگانداردان، ۇيىمداردان، جۇمىس بەرۋشىدەن نەمەسە ءوتىنىش يەسىنەن قوسىمشا مالىمەت سۇراتىپ، تەكسەرۋ جۇرگىزەدى.
تەكسەرۋ اياقتالعاننان كەيىن عانا الەۋمەتتىك تولەمدى تاعايىنداۋ نەمەسە ودان باس تارتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانادى.
الەۋمەتتىك اۋدارىمداردى الدىن الا تەكسەرگەن دۇرىس
مينيسترلىك رەسمي جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتارعا الەۋمەتتىك اۋدارىمدارىنىڭ ۋاقىتىلى تولەنىپ وتىرعانىن الدىن الا باقىلاۋعا كەڭەس بەرەدى.
الەۋمەتتىك اۋدارىمدار تۋرالى مالىمەتتى:
ەلەكتروندىق ۇكىمەت پورتالى؛
ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ موبيلدى قوسىمشالارى؛
«ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنىڭ بولىمشەلەرى؛
مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنىڭ فيليالدارى ارقىلى تەكسەرۋگە بولادى.
ۆەدومستۆونىڭ ايتۋىنشا، الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ دۇرىس ءارى ۋاقىتىلى تاعايىندالۋى كوبىنە جۇمىس بەرۋشىنىڭ الەۋمەتتىك اۋدارىمداردى تولىق كولەمدە اۋدارۋىنا بايلانىستى.
بالا كۇتىمى دەمالىسىنان جۇمىسقا ەرتە شىعۋعا بولادى
ەڭبەك كودەكسىنە سايكەس، بالا ءۇش جاسقا تولعانعا دەيىنگى جالاقى ساقتالمايتىن دەمالىس كەزىندە قىزمەتكەردىڭ جۇمىس ورنى تولىق ساقتالادى.
ەگەر قىزمەتكەر بالا ءۇش جاسقا تولماي تۇرىپ جۇمىسقا شىعۋدى جوسپارلاسا، وندا ول جۇمىس بەرۋشىنى كەمىندە ءبىر اي بۇرىن جازباشا تۇردە حاباردار ەتۋگە مىندەتتى.
مينيسترلىك بۇل تالاپتىڭ بارلىق قىزمەتكەرلەرگە بىردەي قولدانىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.