اجىراسقان كەزدە يپوتەكاعا العان پاتەردىڭ نەسيەسىن كىم تولەۋى ءتيىس؟

فوتو: Фото: Pexels

استانا. KAZINFORM - اجىراسۋ كەزىندە ەڭ قيىن ماسەلەلەردىڭ ءبىرى - ورتاق مۇلىكتى ءبولۋ. ال ەگەر پاتەر يپوتەكادا بولسا، جاعداي ودان دا كۇردەلەنە تۇسەدى.

سەبەبى بۇل جەردە تەك ءۇيدى عانا ەمەس، بانك الدىنداعى قارىزدى دا ءبولىسۋ كەرەك.

قازاقستاندا يپوتەكالىق باسپانا اجىراسۋ كەزىندە بىرنەشە جولمەن شەشىلەدى. ءۇيدى ساتىپ، اقشاسىن بولۋگە بولادى، ءبىر ادام ەكىنشىسىنىڭ ۇلەسىن ساتىپ الادى نەمەسە بۇرىنعى جۇبايلار نەسيەنى بىرگە تولەي بەرەدى.

بۇل تۋرالى Yur.kz ماماندارى تۇسىندىرگەن ەدى.

يپوتەكا - ورتاق مۇلىك پە؟

زاڭ بويىنشا، نەكە كەزىندە الىنعان مۇلىك - ورتاق. بۇل يپوتەكاعا الىنعان پاتەرگە دە قاتىستى. ياعني ءۇي دە، قارىز دا ەكى ادامعا بىردەي تيەسىلى.

ماڭىزدىسى - يپوتەكانىڭ كىمنىڭ اتىنا راسىمدەلگەنى ەمەس، ونىڭ قاشان الىنعانى. ەگەر نەسيە نەكە كەزىندە راسىمدەلسە، وندا بۇل ورتاق مىندەتتەمە بولىپ سانالادى.

ءبىراق كەي جاعدايدا پاتەر ورتاق مۇلىككە جاتپايدى. مىسالى:

- ءۇي نەكەگە دەيىن الىنعان بولسا؛

- مۇرا نەمەسە سىي رەتىندە بەرىلسە؛

- نەكە شارتىمەن بولەك دەپ كورسەتىلسە؛

- باستاپقى جارنا ءبىر ادامنىڭ جەكە اقشاسىنان تولەنسە.

مۇنداي كەزدە پاتەر تولىق ءبىر ادامنىڭ مەنشىگىندە قالۋى مۇمكىن.

پاتەردى قالاي بولەدى؟

ەگەر يپوتەكالىق ءۇي ورتاق مۇلىك دەپ تانىلسا، ونى ءبولۋدىڭ بىرنەشە جولى بار.

ءبىرىنشىسى - ءبىرى ەكىنشىسىنىڭ ۇلەسىن ساتىپ الادى. بۇل جاعدايدا ءۇي ءبىر ادامنىڭ قولىندا قالادى.

ەكىنشىسى - پاتەردى ساتۋ. قارىز جابىلىپ، قالعان اقشا ەكىگە بولىنەدى.

ءۇشىنشىسى - نەسيەنى بىرگە تولەي بەرۋ. ءبىراق بۇل جيى داۋ-دامايعا اكەلۋى مۇمكىن.

ءتورتىنشىسى - كەلىسىم ارقىلى ءبولۋ. ياعني ەكى جاق ءوزارا كەلىسىپ، كىم نە تولەيتىنىن انىقتايدى.

بانك شەشىمى قانداي؟

ەڭ ماڭىزدىسى - بانك. يپوتەكانى قايتا راسىمدەۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە بانكتىڭ كەلىسىمى كەرەك.

ق ر ازاماتتىق كودەكسىنىڭ 358-بابى بويىنشا:

- يپوتەكانى بانكسىز ءبىر ادامنىڭ اتىنا اۋىستىرۋ مۇمكىن ەمەس؛

- سوت تا بانكتى ماجبۇرلەي المايدى؛

- قارىز تولىق جابىلعانشا ەكى تاراپ تا جاۋاپ بەرەدى.

سوندىقتان ماماندار اجىراسار الدىندا بانككە بارىپ، جاعدايدى ناقتىلاپ الۋعا كەڭەس بەرەدى.

ەگەر يپوتەكا نەكەگە دەيىن الىنعان بولسا

ەگەر نەسيە نەكەگە دەيىن تولىق تولەنسە، پاتەر سول ادامنىڭ جەكە مەنشىگى بولادى.

ال ەگەر تولەمدەر نەكە كەزىندە ورتاق اقشادان جاسالسا، ەكىنشى ادام سول شىعىننىڭ ءبىر بولىگىن تالاپ ەتە الادى. ءبىراق ونى دالەلدەۋ ءۇشىن بانك ەسەبىنىڭ كوشىرمەسى، تۇبىرتەك سياقتى قۇجاتتار قاجەت.

نەكەگە دەيىن الىنعان يپوتەكا دا ءاردايىم ءبىرجاقتى شەشىلە بەرمەيدى. كەي جاعدايدا نەسيە بۇرىن راسىمدەلگەنىمەن، پاتەردىڭ مەنشىك قۇقىعى نەكە كەزىندە تىركەلەدى. وسىنداي كەزدە داۋ تۋىندايدى. ءبىر سوت پاتەردى ورتاق مۇلىك دەپ تانىسا، ەندى ءبىرى جەكە مەنشىك دەپ شەشۋى مۇمكىن. دەگەنمەن كەيىنگى جىلدارى پاتەردىڭ قۇجاتتارى نەكە كەزىندە راسىمدەلسە، ونى ورتاق مۇلىك دەپ تانۋ جيى كەزدەسەدى.

بالالار بولسا نە وزگەرەدى؟

ەگەر وتباسىندا بالالار بولسا، سوت ولاردىڭ جاعدايىن ءبىرىنشى ورىنعا قويادى. كەيدە بۇل پاتەردى ءبولۋ شەشىمىنە دە اسەر ەتەدى.

نەكە شارتى كومەكتەسە مە؟

مۇنداي داۋدىڭ الدىن الۋدىڭ ءبىر جولى - نەكە شارتى. وندا پاتەر كىمگە تيەسىلى بولاتىنى جانە يپوتەكانى كىم تولەيتىنى الدىن الا كورسەتىلەدى.

الايدا كەي جاعدايدا سوت بۇل قۇجاتتى ەسكەرمەۋى مۇمكىن.

قانداي قاتەلىكتەردەن ساق بولۋ كەرەك؟

ماماندار جيى جىبەرىلەتىن بىرنەشە قاتەلىكتى اتاپ ءوتتى:

- يپوتەكانى تولەمەي قويۋ؛

- بانكتى ەسكەرمەي شەشىم قابىلداۋ؛

- تولەم قۇجاتتارىن ساقتاماۋ؛

- ۋاقىتتى وتكىزىپ الۋ؛

- زاڭگەرگە جۇگىنبەۋ.

بۇل قاتەلىكتەر كەيىن ۇلكەن قارجىلىق شىعىنعا اكەلۋى مۇمكىن.

يپوتەكا - ۇزاق مەرزىمدى قارىز. اجىراسۋ كەزىندە بۇل ماسەلە ەموتسيامەن ەمەس، زاڭ تالاپتارى مەن ناقتى دالەلدەرگە سۇيەنە وتىرىپ شەشىلەدى.

سوندىقتان الدىن الا دايىندالعان دۇرىس. ياعني بانكپەن كەلىسۋ، بارلىق تولەمدەردى قۇجاتپەن راستاۋ جانە قاجەت بولعان جاعدايدا زاڭگەردەن كەڭەس الۋ ماڭىزدى. ويتكەنى مۇنداي جاعدايدا باستى ماسەلە - تەك مۇلىكتى ءبولۋ ەمەس، قارجىلىق جاۋاپكەرشىلىكتى دۇرىس رەتتەۋ.