گاليبافتىڭ ىقتيمال قۇرلىقتاعى شابۋىل تۋرالى مالىمدەمەسى امەريكالىق ب ا ق- تا دونالد ترامپ اكىمشىلىگى يران اۋماعىنا بىرنەشە اپتاعا سوزىلاتىن اسكەري كونتينگەنت ورنالاستىرۋدى قاراستىرىپ جاتقانى تۋرالى اقپارات اياسىندا جاسالدى.
- قارسىلاس كوپشىلىك الدىندا كەلىسسوزدەر مەن ديالوگ تۋرالى سيگنالدار بەرىپ، شىن مانىندە جاسىرىن تۇردە قۇرلىقتاعى شابۋىلدى جوسپارلاپ وتىر، - دەلىنگەن گاليبافتىڭ IRNA جاريالاعان مالىمدەمەسىندە.
بۇعان دەيىن ايماققا شامامەن 2500 امەريكالىق تەڭىز جاياۋ اسكەرى جىبەرىلگەنى تۋرالى حابار تاراعان ەدى. بۇل ا ق ش- تىڭ قۇرلىقتاعى كۇشتەردى ورنالاستىرۋى مۇمكىن دەگەن الاڭداۋشىلىقتى كۇشەيتتى.
الدىڭعى كۇنى تاياۋ شىعىستاعى جاعدايدى يەمەندەگى حۋسيت قوزعالىسى ۋشىقتىرا ءتۇستى. توپ جاڭا مايدان اشىپ، سەنبى كۇنى «يزرايلدىڭ ماڭىزدى اسكەري نىساندارىنا» باعىتتالعان بالليستيكالىق زىمىرانداردى العاش رەت ۇشىرعانىن مالىمدەدى. بۇل قادام ليۆان، يراك جانە پالەستيناداعى يرانشىل كۇشتەردى قولداۋ ماقساتىندا جاسالعان.
وسى ارادا پاكىستان ۇكىمەتى ايماق ەلدەرىنىڭ وكىلدەرىن قابىلداپ، سوعىستى توقتاتۋ جولدارىن تالقىلاپ جاتىر.
سوعان قاراماستان ا ق ش پەن يزرايل يرانعا سوققى بەرۋدى جالعاستىرۋ ۇستىندە. ال تەگەران جاۋاپ رەتىندە يزرايلگە جانە پارسى شىعاناعىنداعى كورشى اراب ەلدەرىنە شابۋىل جاساۋدا. قازىرگى تاڭدا سوعىس قيمىلدارى ءجۇرىپ جاتقان بارلىق باعىتتاردا، ياعني، يران، ليۆان، يزرايل، يراك جانە پارسى شىعاناعى ەلدەرىندە 3 مىڭنان استام ادام قازا تاپقان.
ەكىنشى ايعا ۇلاسقان سوعىس الەمدىك مۇناي مەن گاز جەتكىزىلىمىنە قاۋىپ ءتوندىرىپ، تىڭايتقىش تاپشىلىعىن تۋعىزدى جانە ايماقتاعى اۋە قاتىناسىن بۇزدى. يران ستراتەگيالىق ماڭىزى زور ورمۋز بۇعازىن بۇعاتتاپ، بۇل جاھاندىق نارىقتار مەن باعاعا اسەر ەتىپ وتىر.
حۋسيتتەردىڭ سوعىسقا ارالاسۋى قىزىل تەڭىز ماڭىنداعى باب-ەل-ماندەب بۇعازىندا تەڭىز كەمەلەرىنە شابۋىلداردىڭ قايتا باستالۋ قاۋپىن كۇشەيتەدى. بۇل بۇعاز ارقىلى الەمدىك ساۋدانىڭ شامامەن 12 پايىزى وتەدى.
جۇما كۇنى يران بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى سۇرانىسى بويىنشا ورمۋز بۇعازى ارقىلى گۋمانيتارلىق جانە اۋىل شارۋاشىلىعى جۇكتەرىنىڭ وتۋىنە رۇقسات بەرۋگە كەلىستى. بۇل بۇعاز 28 -اقپاننان بەرى ءىس جۇزىندە جابىق تۇر.
ترامپ تەگەرانعا 6 -ساۋىرگە دەيىن بۇعازدى ەش شارتسىز قايتا اشۋ جونىندە ۋلتيماتۋم قويدى. ايتپەسە «بۇرىن-سوڭدى بولماعان سوققى» جاسالاتىنىن ەسكەرتتى. بۇل مەرزىم سونداي-اق قاقتىعىستى توقتاتۋدىڭ ديپلوماتيالىق جولدارىن ىزدەۋگە بەرىلگەن ۋاقىت رەتىندە قاراستىرىلىپ وتىر.
يزرايل اسكەرى جەكسەنبى كۇنى يرانداعى قارۋ-جاراق وندىرەتىن نىساندارعا سوققى جاساعانىن جانە مۇنداي نىساندارعا باعىتتالعان وپەراتسيا بىرنەشە كۇن ىشىندە اياقتالاتىنىن مالىمدەدى.
بۇعان جاۋاپ رەتىندە يران يزرايلگە زىمىراندار مەن دروندارمەن سوققى جاسادى.
يزرايل قورعانىس ارمياسى مالىمەتىنشە، ولاردىڭ باسىم بولىگى اۋەدە جويىلعان. پارسى شىعاناعى ەلدەرى دە تاڭەرتەڭ ەرتە تەگەران ۇشىرعان زىمىراندار مەن درونداردىڭ توسقاۋىلدان وتكەنىن حابارلادى.
يزرايل ليۆانداعى قۇرلىقتاعى وپەراتسيالارىن دا جۇرگىزىپ جاتىر. مۇندا حەزبوللاح جاساقتارىمەن شايقاس ءجۇرىپ جاتىر. يزرايل پرەمەر- ءمينيسترى بينيامين نەتانياحۋ بۇل ارەكەتتەردىڭ ماقساتى «سولتۇستىك وڭىردەگى ەلدى مەكەندەردى قورعاۋ ءۇشىن بۋفەرلىك ايماقتى كەڭەيتۋ» ەكەنىن ايتتى.
ليۆانداعى شايقاستاردا ءبىر يزرايلدىك اسكەري قىزمەتكەر قازا تاۋىپ، تاعى ۇشەۋى جارالاندى. وسىلايشا 2 -ناۋرىزدان بەرى «حەزبوللاحقا» قارسى قايتا باستالعان وپەراتسيادا قازا تاپقان يزرايلدىك اسكەريلەر سانى بەسكە جەتتى.
سەنبى كۇنى يزرايلدىڭ ليۆاننىڭ وڭتۇستىگىنە جاساعان سوققىسى سالدارىنان ءۇش جۋرناليست قازا تاپتى. ليۆان بيلىگى بۇل شابۋىلدى «اسكەري قىلمىس» دەپ اتادى. ال يزرايل تاراپى ولاردىڭ ءبىرىن — «حەزبوللاحقا» تيەسىلى «ال- مانار» تەلەارناسىنىڭ ءتىلشىسىن نىساناعا ادەيى العانىن، ونى «جۋرناليست كەيپىندەگى قارۋلى ۇيىم مۇشەسى» دەپ ايىپتادى.
پاكىستان بيلىگى ساۋد ارابياسى، تۇركيا جانە مىسىر يسلامابادقا جوعارى دەڭگەيلى ديپلوماتتاردى جىبەرگەنىن مالىمدەدى. ولار ەكى كۇندىك كەلىسسوزدەر بارىسىندا سوعىستى توقتاتۋ ماسەلەسىن تالقىلاماق.
پاكىستان پرەمەر- ءمينيسترى شەحباز شاريف يران پرەزيدەنتى ماسۋد پەزەشكيانمەن ايماقتاعى اسكەري جاعدايعا قاتىستى «كەڭ اۋقىمدى كەلىسسوزدەر» جۇرگىزگەنىن ايتتى.
ال يران سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابباس اراگچي تۇرىك ارىپتەسىمەن تەلەفون ارقىلى سويلەسىپ، تەگەراننىڭ ديپلوماتيالىق باستامالارعا كۇمانمەن قارايتىنىن جەتكىزدى. ول ا ق ش- تى «نەگىزسىز تالاپتار قويۋدا» جانە «قايشىلىققا تولى ارەكەتتەر جاساۋدا» دەپ ايىپتادى.
ترامپتىڭ ارنايى وكىلى ستيۆ ۋيتكوففتىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون تەگەرانعا اتىستى توقتاتۋ مۇمكىندىگىنە قاتىستى 15 تارماقتان تۇراتىن تالاپتار ءتىزىمىن ۇسىنعان. وندا ورمۋز بۇعازىن قايتا اشۋ جانە يادرولىق باعدارلامانى شەكتەۋ ماسەلەلەرى قامتىلعان.
يران بۇل ۇسىنىستى قابىلداماي، ونىڭ ورنىنا بەس تارماقتان تۇراتىن ءوز جوسپارىن ۇسىندى. وندا وتەماقى تولەۋ جانە بۇعاز ۇستىندەگى ەگەمەندىگىن مويىنداۋ تالاپتارى بار.