قازاق بوكسىنىڭ اتاسى، دارىندى باپكەر بەس ءتىل بىلەتىن ۇلتشىل تۇلعا شوقىر اتامىز 1916-جىلى دۇنيەگە كەلىپتى.
اتا-اناسىنان ەرتە ايىرىلعان جەتىم بالا فورت-شيەۆچەنكو قالاسىنداعى بالالار ۇيىنە قابىلدانادى. 1937-جىلى ەدى. نكۆد ارنايى تاپسىرماسى بويىنشا جەتىم بالالار ۇيىنەن قابىلەتتى دەگەن 30 بالانى ىرىكتەپ الىپ، الماتىداعى مەدەۋ شاتقالىنا اكەلىپ، ارنايى جاساققا دايىندايدى. سولاردىڭ ءبىرى -قازاق بوكسىنىڭ نەگىزىن سالۋشى، ەلىمىزدەن شىققان تۇڭعىش سپورت شەبەرى شوقىر بولتەك ۇلى ەدى.
شوكەڭ 1939-جىلى الماتىدا دەنە تاربيەسى تەحنيكۋمىن بىتىرگەن سوڭ ەكى جىل كەڭەس اسكەرى قۇرامىندا ءسىبىر اسكەري وكرۋگىندە اسكەري بورىشىن وتەيدى. سوندا جۇرگەندە ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس باستالىپ كەتىپ، شوكەڭ ماسكەۋ ءۇشىن بولعان قاندى شايقاستا جاراقات الىپ، ەلگە ورالۋعا ءماجبۇر بولادى. دەنساۋلىعىن تۇزەپ الىپ، بوكسپەن شۇعىلدانادى. 1946-جىلى «سپارتاك» قوعامى بويىنشا بوكستان ك س ر و چەمپيونى اتانىپ، قازاق جاستارى اراسىندا بىرىنشى بولىپ سپورت شەبەرى دارەجەسىن قورعايدى.
شوقىر اعامىزدىڭ باسشىلىعىمەن وسى جىلداردان باستاپ قالانىڭ، رەسپۋبليكانىڭ، ورتا ازيانىڭ رەسمي چەمپيوناتتارى قولعا الىنادى. 1947-جىلى ماسكەۋدە وتكەن كسرو بىرىنشىلىگىنە قازاقستاننىڭ قۇراما كومانداسى تۇڭعىش رەت قاتىسىپ، شوكەڭنىڭ شاكىرتى ماحمۇت وماروۆ قولا جۇلدەگەر اتانادى. وسى جىلدارى سوعىستان سوڭ رەپرەسسياعا ۇشىراعان گۋستاۆ كيرشتەين، داۋلەتكەرەي مولايەۆ سەكىلدى جىگىتتەرمەن تىزە قوسىپ تەر توككەن شوقىر اعامىز باپكەرلىك ەتە ءجۇرىپ، ءوزى دە بىلعارى قولعابىن كيىپ تۇرۋدى ۇمىتپاعان. «دينامو» بىرىنشىلىگىنىڭ فيناليسى، ءۇش دۇركىن قازاق ك س ر چەمپيونى بولىپ ۇلگەردى.
سوعىستان كەيىن شوكەڭدى الماتى قالالىق اسكەري بولىمشەگە شاقىرىپ: «ءسىز سوعىسقا قاتىسقان قۇجاتتا «بولتەكوۆ» دەلىنگەن ەكەن، قازىرگى «بولتەك ۇلى». بۇل جارامايدى. قۇجات اۋىستىرىپ «بولتەكوۆ» دەپ جازىلىڭىز، ايتپەسە سوعىسقا قاتىسقانىڭىزعا بايلانىستى جەڭىلدىك بەرىلمەيدى» ، دەيدى. شوكەڭ باتىر: «مەن - قازاقپىن. سوندىقتان فاميليام دا قازاقشا جازىلۋعا ءتيىس. ءسىزدىڭ فاميلياڭىزدى وزگەرتسە قالاي قارار ەدىڭىز؟ جەڭىلدىگىڭىزدەن مەنىڭ نامىسىم ارتىق»، دەپ شورت كەسىپتى.
شوقىردى حالىق قاتتى سىيلايتىن بولعان. بىردە قولى ۇزىن ءبىر ازامات «شوكە، جاياۋ جۇرمەڭىز مىنانى ءمىنىپ ءجۇرىڭىزشى»، دەپ استىنداعى سۋ جاڭا موتوسيكلىن ۇسىنىپتى. الگى ازاماتتىڭ قولىنان كىلتتى العان بويدا شوقىر بۇلارعا كوزى جىپىلىقتاپ قاراپ تۇرعان قازاقتىڭ جەتكىنشەگىن شاقىرىپ، «ءاي، بالا، بەرى كەل» دەپ موتوسيكلدىڭ كىلتىن ۇستاتا سالىپ، ءوزى جاياۋ اياڭداپ ۇزاي بەرىپتى.
بەكەن قايرات ۇلى
egemen.kz