ماماندىق اۋىستىرۋعا دايىندىق: عالىمدار ءۇش ماڭىزدى داعدىنى اتادى

امەريكالىق عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنە سايكەس، كاسىبي وزگەرىستەرگە بەيىمدەلۋ قابىلەتىن دە فيزيكالىق دايىندىق سەكىلدى بىرتىندەپ دامىتۋعا بولادى. ول ءۇشىن ادام ءۇش نەگىزگى داعدىنى - ءوزىن جاڭا قىرىنان تانىتا ءبىلۋدى، بەلگىسىزدىك كەزەڭىنەن ءوتۋدى جانە اينالاسىنداعى ادامداردىڭ قولداۋىنا سۇيەنۋدى ۇيرەنۋى كەرەك.
بۇل تۇجىرىمدى دجوردج مەيسون ۋنيۆەرسيتەتى كوستەللو بيزنەس كوللەدجىنىڭ دوتسەنتى سارا ۋيتتمان ارىپتەستەرى بەتاني كوكبەرن جانە ەمي كولبەرتپەن بىرگە ازىرلەگەن. زەرتتەۋشىلەر بۇل قابىلەتتەردى شارتتى تۇردە «وتپەلى كەزەڭ بۇلشىقەتتەرى» دەپ اتايدى.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى ەڭبەك نارىعىندا ءبىر ماماندىقپەن ءومىر بويى جۇمىس ىستەۋ ۇلگىسى بىرتىندەپ وزگەرىپ كەلەدى. ادام ەڭبەك جولىندا بىرنەشە رەت كاسىبىن اۋىستىرۋى، بۇرىنعى سالاسىنا قايتا ورالۋى، باسقا قالاعا كوشۋى نەمەسە ءبىر مەزگىلدە بىرنەشە كاسىبي ءرولدى قاتار الىپ ءجۇرۋى مۇمكىن. مۇنداي وزگەرىستەردىڭ ءارقايسىسى بەلگىلى ءبىر قيىندىق تۋعىزعانىمەن، كەلەسى بەتبۇرىسقا بەيىمدەلۋگە كومەكتەسەتىن تاجىريبە دە جيناقتايدى.
ءوزىڭىزدى جاڭا قىرىنان تانىتا ءبىلۋ
زەرتتەۋشىلەر ءبىرىنشى داعدىنى كاسىبي بولمىستى قايتا قالىپتاستىرۋمەن بايلانىستىرادى. ماماندىق اۋىستىرعان ادام بۇرىنعى تاجىريبەسىن جوققا شىعارماي، ونى الداعى ماقساتىنا بەيىمدەپ، ءوزى تۋرالى جاڭا كاسىبي تۇسىنىك قالىپتاستىرا ءبىلۋى كەرەك.
بۇل تۇيىندەمەنى جاڭارتۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. ادام ءوزىنىڭ كاسىبي بەينەسىن، ءوزىن وزگەلەرگە قالاي تانىستىراتىنىن جانە ارالاساتىن ورتاسىن دا قايتا قاراۋى مۇمكىن.
سارا ۋيتتماننىڭ پىكىرىنشە، كاسىبي بايلانىستاردى ادامنىڭ قازىرگى قىزمەتىنە عانا ەمەس، بولاشاقتا كىم بولعىسى كەلەتىنىنە قاراي دا قالىپتاستىرعان ءجون. جاڭا ورتا ادامنىڭ تاڭداعان باعىتىنىڭ قانشالىقتى دۇرىس ەكەنىن باعالاۋعا جانە اينالاسىنداعىلاردان شىنايى پىكىر الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بەلگىسىزدىككە توتەپ بەرۋ دە - داعدى
ەكىنشى ماڭىزدى قابىلەت - بۇرىنعى كاسىبي ءرول اياقتالىپ، جاڭاسى ءالى تولىق قالىپتاسپاعان كەزەڭدى ەڭسەرە ءبىلۋ. عالىمدار مۇنداي ارالىق كۇيدى «ليمينالدىق» دەپ اتايدى.
ول تەك جۇمىستان شىققاندا نەمەسە ماماندىق اۋىستىرعاندا عانا كەزدەسپەيدى. باسقا قالاعا كوشكەن، وقۋىن جاڭادان باستاعان نەمەسە اتا-انا اتانعان ادامدار دا وسىنداي وتپەلى كەزەڭنەن ءوتۋى مۇمكىن.
زەرتتەۋشىلەر مۇنداي جاعدايدا ادامنىڭ بۇرىن باسىنان وتكەرگەن وزگەرىستەرىن ەسكە ءتۇسىرىپ، سول كەزدە قانداي قاسيەتتەرىنىڭ كومەكتەسكەنىن سارالاۋعا كەڭەس بەرەدى. كۇندەلىك جۇرگىزۋ، ەسكى حاتتار مەن حابارلامالاردى وقۋ نەمەسە ءومىرىنىڭ سول كەزەڭىندە جانىندا بولعان ادامدارمەن سويلەسۋ دە پايدالى بولۋى مۇمكىن.
مۇنداي تالداۋ ادامعا بەلگىسىزدىكپەن بۇرىن دا بەتپە-بەت كەلگەنىن جانە ونى ەڭسەرە العانىن تۇسىنۋگە كومەكتەسەدى.
قولداۋ كورسەتەتىن ورتا ماڭىزدى
ءۇشىنشى داعدى ادامنىڭ الەۋمەتتىك ورتاسىنا بايلانىستى. مانساپتاعى بەتبۇرىس كەزىندە تالىمگەرلەردىڭ، دوستاردىڭ، ارىپتەستەردىڭ جانە جاقىن ادامداردىڭ قولداۋى ەرەكشە ماڭىزعا يە.
ولار ادامنىڭ مىقتى قىرلارىن سىرت كوزبەن باعالاپ، جاڭا كاسىبي باعىتتى قالىپتاستىرۋىنا كومەكتەسە الادى. عالىمدار پىكىرىنشە، مۇنداي قولداۋ ءبىرجاقتى بولماۋى دا مۇمكىن. ءوزى كۇردەلى وتپەلى كەزەڭنەن وتكەن ادام كەيىن ءدال سونداي جاعدايعا تاپ بولعان باسقا بىرەۋگە تىرەك بولا الادى. وسىلايشا ءوزارا قولداۋعا نەگىزدەلگەن ورتا قالىپتاسادى.
مانساپتاعى وزگەرىسكە داعدارىس باستالماي تۇرىپ دايىندالۋعا بولادى
زەرتتەۋشىلەر بىردەي جاعدايعا تاپ بولعان ادامداردىڭ وزگەرىستى ءارتۇرلى قابىلدايتىنىن دا اتاپ وتەدى. سەبەبى ءار ادامنىڭ ومىرلىك تاجىريبەسى، ءوزى تۋرالى تۇسىنىگى جانە الەۋمەتتىك ورتاسى بولەك. سوندىقتان ماماندىق اۋىستىرۋدىڭ بارلىعىنا بىردەي سايكەس كەلەتىن امبەباپ جول جوق.
زەرتتەۋدىڭ نەگىزگى قورىتىندىسى - مانساپتىق يكەمدىلىكتى الدىن الا دامىتۋعا بولادى. ول ءۇشىن جۇمىستان قىسقارۋدى، كاسىبي داعدارىستى نەمەسە ماماندىق اۋىستىرۋ قاجەتتىگىن كۇتۋدىڭ قاجەتى جوق. ادام ءار وزگەرىسكە بەيىمدەلگەن سايىن، ءوزىن جاڭا قىرىنان تانىپ، بەلگىسىزدىكپەن جۇمىس ىستەۋدى جانە قاجەتتى قولداۋدى تابۋدى ۇيرەنەدى. ال مۇنداي تاجىريبە كەلەسى كاسىبي بەتبۇرىسقا دايىندىق بولا الادى.