- وعان قول قويىلدى. ۆەرسالدا قول قويىلدى. مەن وعان جاڭا عانا قول قويدىم، - دەپ راستادى ترامپ فرانسيا پرەزيدەنتى ەممانيۋەل ماكرونمەن ۆەرسال سارايىنداعى كەزدەسۋدەن كەيىن.
سونىمەن بىرگە ترامپ يران ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداماعان جاعدايدا شابۋىلداردى قايتا باستايتىنىن تاعى دا ەسكەرتتى.
مەموراندۋمعا يران پرەزيدەنتى ماسۋد پەزەشكيان دا قول قويدى.
28-اقپاندا ا ق ش پەن يزرايل باستاعان يرانعا قارسى سوعىس مىڭداعان ادامنىڭ ءومىرىن قيدى. قازا تاپقانداردىڭ باسىم بولىگى يران مەن ليۆاندا بولدى. بۇعان جاۋاپ رەتىندە تەگەران يزرايلگە جانە پارسى شىعاناعىنداعى ا ق ش وداقتاستارىنا شابۋىل جاسادى. قاقتىعىس يراننىڭ ورمۋز بۇعازىن ءىس جۇزىندە جابۋىنا بايلانىستى اۋقىمدى ەنەرگەتيكالىق داعدارىس تۋعىزدى.
سارسەنبى كۇنى ا ق ش اكىمشىلىگىنىڭ وكىلدەرى ەۆياندا وتكەن «ۇلكەن جەتىلىك» ەلدەرىنىڭ كەزدەسۋى بارىسىندا جۋرناليستەردى جيناپ، ولارعا 14 تارماقتان تۇراتىن مەموراندۋم ءماتىنىن وقىپ بەردى. كەلىسىم ساۋىردە جاريالانعان اتىستى توقتاتۋ رەجيمىن تاعى 60 كۇنگە ۇزارتادى. بۇل تاراپتارعا تۇپكىلىكتى ءبىتىم تۋرالى كەلىسىمگە كەلۋگە مۇمكىندىك بەرۋ ءۇشىن جاسالىپ وتىر.
ترامپ تا، ونىڭ كومانداسىنىڭ مۇشەلەرى دە ازىرگە بۇل تەك مەموراندۋم ەكەنىن جانە ونىڭ ەرەجەلەرى يران ء«وزىن دۇرىس ۇستاسا» عانا ورىندالاتىنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ترامپ ەكى ايلىق مەرزىم ىشىندە تۇپكىلىكتى كەلىسىمگە قول جەتكىزىلمەسە، يرانعا قارسى جاڭا بومبالاۋلار جاساۋ مۇمكىندىگىن تاعى دا جوققا شىعارعان جوق.
مەموراندۋم مىناداي نەگىزگى تارماقتاردى قامتيدى:
وڭىردەگى اسكەري ءىس-قيمىلداردى تولىق توقتاتۋ. «ليۆاندى قوسا العاندا بارلىق مايداندا اسكەري وپەراتسيالاردى دەرەۋ جانە تۇپكىلىكتى توقتاتۋ»؛
ا ق ش-تىڭ يران پورتتارىنا قاتىستى تەڭىز بلوكاداسىن 30 كۇن ىشىندە توقتاتۋى جانە تۇپكىلىكتى بەيبىت كەلىسىمگە قول قويىلعاننان كەيىن 30 كۇن ىشىندە امەريكالىق كۇشتەردىڭ يران شەكاراسىنان اكەتىلۋى؛
ورمۋز بۇعازىن اشۋ. بۇعاز ارقىلى كەمەلەردىڭ 60 كۇن بويى باجسىز وتۋىنە رۇقسات بەرىلەدى. وسىدان كەيىن يران، ا ق ش اكىمشىلىگى وكىلىنىڭ ايتۋىنشا، «ومانمەن عانا ەمەس، پارسى شىعاناعىنداعى باسقا مەملەكەتتەرمەن دە بىرلەسىپ ورمۋز بۇعازى بويىنشا نەعۇرلىم كەڭ ءارى ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىم ازىرلەيدى» ؛
يراندى قالپىنا كەلتىرۋ جانە دامىتۋ ءۇشىن 300 ميلليارد دوللار ءبولۋ. ا ق ش وڭىردەگى سەرىكتەستەرىمەن بىرگە كولەمى كەمىندە 300 ميلليارد دوللار بولاتىن «يران يسلام رەسپۋبليكاسىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە ەكونوميكالىق دامىتۋ قورىن» قۇرۋعا ۋادە بەرەدى؛
تەگەرانعا قارسى بارلىق سانكتسيالاردى الىپ تاستاۋ. ا ق ش «يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا قارسى سانكتسيالاردىڭ بارلىق ءتۇرىن جوياتىنىن» مالىمدەيدى. سانكتسيالاردى جويۋ كەستەسى كەيىنىرەك كەلىسىلەدى؛
يراننىڭ يادرولىق قارۋعا يە بولماۋى. ا ق ش پەن يران سوڭعىسىنىڭ ەشقاشان يادرولىق قارۋ جاسامايتىنىنا جانە ساتىپ المايتىنىنا كەلىسىپ، يراننىڭ بايىتىلعان ۋرانىن جويۋ ىسىندە ىنتىماقتاساتىن بولادى.
BBC ءتىلشىسى بەرند دەبيۋسسماننىڭ حابارلاۋىنشا، امەريكالىق شەنەۋنىكتەر جۋرناليستەردى مەموراندۋممەن تانىستىرعاننان كەيىن تاعى ءبىر رەت ونىڭ ا ق ش ءۇشىن ەشقانداي مىندەتتەمە جۇكتەمەيتىنىن جانە تارماقتاردىڭ ورىندالۋى يراننىڭ ءىس-ارەكەتىنە بايلانىستى بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار ولار 300 ميلليارد دوللارلىق قورعا قاتىستى ا ق ش-تىڭ وعان قارجى سالۋعا مىندەتتەمە المايتىنىن ايتتى. ۆاشينگتون تەك وڭىردەگى سەرىكتەستەرىمەن بىرگە كولەمى كەمىندە 300 ميلليارد دوللار بولاتىن يراندى قالپىنا كەلتىرۋ جانە دامىتۋ جوسپارىن ازىرلەۋگە ۋادە بەرەدى.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن G7 سامميتىندە تاياۋ شىعىس، جاساندى ينتەللەكت جانە بالالار قاۋىپسىزدىگى تالقىلانىپ جاتقانىن جازدىق.