رۋبيو ەگەر ۆەنەسۋەلا پرەزيدەنتىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى دەلسي رودريگەس ا ق ش- پەن تولىق ىنتىماقتاستىق جاساماعان جاعدايدا پرەزيدەنت دونالد ترامپ اسكەري كۇش قولدانۋ قۇقىعىن وزىندە قالدىراتىنىن مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى The Hill.
- پرەزيدەنت قۇراما شتاتتاردىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن باس قولباسشى رەتىندەگى وكىلەتتىكتەرىن پايدالانۋ مۇمكىندىگىن ەشقاشان جوققا شىعارعان ەمەس، - دەدى ماركو رۋبيو.
الايدا قازىرگى ۋاقىتتا ا ق ش ۆەنەسۋەلادا اسكەري ارەكەت قولدانۋدى جوسپارلاپ وتىرعان جوق.
- ءبىز ۆەنەسۋەلادا ەشقانداي اسكەري ارەكەتتەرگە دايىن ەمەسپىز نەمەسە ونى جاساۋعا نيەتتەنىپ وتىرعان جوقپىز دەپ تولىق سەنىممەن ايتا الامىن. ۆەنەسۋەلادا ءسىز كورەتىن جالعىز اسكەري كۇش - ەلشىلىكتى كۇزەتەتىن ءبىزدىڭ تەڭىز جاياۋ اسكەرلەرى، - دەپ اتاپ ءوتتى مەملەكەتتىك دەپارتامەنت باسشىسى.
الايدا رۋبيو ا ق ش- تىڭ شىدامى شەكتەۋلى ەكەنىن ەسكەرتىپ، ۆەنەسۋەلامەن ىنتىماقتاستىق ۇزىلگەن جاعدايدا شيەلەنىسۋگە دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى.
- قاتەلەسپەڭىز. ەگەر باسقا ادىستەر ءتيىمسىز بولىپ شىقسا، ءبىز بارىنشا ىنتىماقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كۇش قولدانۋعا دايىنبىز، - دەپ مالىمدەدى ماركو رۋبيو.
مەملەكەتتىك حاتشى اكىمشىلىكتىڭ ۆەنەسۋەلانىڭ اۆتوريتارلىق رەجيمنەن دەموكراتيالىق باسقارۋعا كوشۋى بويىنشا جوسپارىن باياندادى، ءبىراق زاڭ شىعارۋشىلارعا مەرزىمدەرىن نەمەسە اياقتالۋ كۇنىن اتاعان جوق.
- ىلگەرىلەۋشىلىككە ءۇش جانە التى اي ىشىندە قول جەتكىزىلۋى ءتيىس. ون جىل ىشىندە العاش رەت وزگەرىسكە مۇمكىندىك تۋدى. ەشتەڭەنىڭ وزگەرەتىنىنە كەپىلدىك جوق، - دەدى ماركو رۋبيو.
مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ سوزىمەن ايتقاندا: «قۇراما شتاتتاردىڭ وداقتاسى بولاتىن ەركىن جانە گۇلدەنگەن ۆەنەسۋەلانى قۇرۋدىڭ جالعىز جولى - قوعامنىڭ بارلىق سالاسىنىڭ ساياساتتا وكىلدىك ەتۋىن قامتاماسىز ەتۋ».
رۋبيو ا ق ش- تىڭ ۆەنەسۋەلامەن سوعىس جاعدايىندا ەمەس ەكەنىن مالىمدەدى. ول قىلمىستىق توپتاردىڭ «قۇراما شتاتتارعا قارسى سوعىس جۇرگىزگەنىن»، ال اسكەري وپەراتسيا قۇقىق قورعاۋ ميسسياسىمەن شەكتەلگەنىن جانە اسكەري وككۋپاتسيا بولىپ تابىلمايتىنىن اتاپ ءوتتى.
رۋبيونىڭ مالىمدەۋىنشە، ا ق ش ۆەنەسۋەلاعا قارسى «بلوكادا» ەنگىزىپ جاتقان جوق، سەبەبى بۇل سوعىس اكتىسى بولاتىن ەدى. ا ق ش كارانتيندى مۇناي ەكسپورتىن باقىلاۋ ءۇشىن ەنگىزدى.
كوميتەتتەگى كەيبىر رەسپۋبليكاشىلدار دەموكراتتاردىڭ كونگرەسپەن كەڭەسۋدىڭ جانە اكىمشىلىكتىڭ شەتەلدەگى ءىس-ارەكەتتەرىندەگى اشىقتىقتىڭ بولماۋى تۋرالى سىنىنا قوسىلدى.
رۋبيونىڭ ايتۋىنشا، ۆەنەسۋەلاعا قازىرگى ۋاقىتتا ا ق ش سانكسيالارىنا مۇنايدى ساتۋعا رۇقسات ەتىلەدى. ال تۇسكەن قاراجات پوليتسيا مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سياقتى ماڭىزدى مەملەكەتتىك قىزمەتتەرگە جۇمسالادى. ول تۇسكەن قاراجات ا ق ش قازىناشىلىعى قاداعالايتىن شوتقا تۇسەتىنىن جانە ۆاشينگتون ۆەنەسۋەلا ۇكىمەتى ۇسىنعان اي سايىنعى بيۋدجەتتەردى ماقۇلداعاننان كەيىن بوساتىلاتىنىن قوستى. ونىڭ ايتۋىنشا، ۆەنەسۋەلا «بۇل اقشانى حالقىنىڭ يگىلىگى ءۇشىن جۇمسايدى».
زاڭ شىعارۋشىلار سونىمەن قاتار ۆەنەسۋەلانىڭ مۇناي سەكتورىنداعى قارجىلىق كەلىسىمدەرگە كۇمان كەلتىرىپ، ا ق ش- تىڭ ەكى كومپانياعا ۆەنەسۋەلالىق مۇنايدى ساتۋعا ليتسەنزيانى تەندەر وتكىزبەي بەرگەنىن، ولاردىڭ ءبىرى ترامپتىڭ ءىرى دەمەۋشىسىمەن بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
رۋبيو بۇل قادامدى ۋاقىتشا شارا دەپ اقتادى. ول ا ق ش پرەزيدەنت نيكولاس مادۋرو تۇتقىندالعاننان كەيىن ەلدى تۇراقتاندىرۋعا تىرىسىپ جاتقاندىقتان ۆەنەسۋەلا مۇنايىن تەز ساتۋ ماقساتىندا Trafigura جانە Vitol ساۋدا كومپانيالارىمەن ىنتىماقتاستىعى «قىسقا مەرزىمدى شەشىم» ەكەنىن ءتۇسىندىردى. رۋبيو مۇناي تەز ساتىلماعان جاعدايدا ۆەنەسۋەلا قويماسى تاۋسىلىپ، ەل ءوندىرىستى توقتاتۋعا ءماجبۇر بولاتىنىن مالىمدەدى.
رۋبيو باستاپقى 500 ميلليون دوللاردىڭ شامامەن 200 ميلليونى ءالى دە قاتارداعى بانك شوتىندا ەكەنىن، ءبىراق اقىرى ا ق ش قازىناشىلىعىنداعى شوتقا اۋدارىلاتىنىن مالىمدەدى. مۇنداي سحەمانى ا ق ش- تىڭ قاي زاڭى رۇقسات ەتەدى دەگەن سۇراققا ول ۆەنەسۋەلا كەلىسىم بەرگەنىن ايتتى.
دەموكراتتار وپەراتسيانىڭ قۇنى مەن سالدارىن قاتتى سىنعا الدى. دەموكراتيالىق پارتيادان كوميتەت مۇشەسى، دەموكرات سەناتور جاننا شاحين مادۋرونى بيلىكتەن الۋدىڭ نىسانالىلىعىنا كۇمان كەلتىرىپ، شابۋىل مەن ا ق ش- تىڭ اسكەري-تەڭىز بلوكاداسى سالىق تولەۋشىلەرگە جۇزدەگەن ميلليون دوللارعا شىعىن اكەلۋى مۇمكىن دەگەن بولجامدى كەلتىردى، دەپ جازدى NPR.
- ا ق ش تاراپىنان ۆەنەسۋەلانى اسكەري-تەڭىز بلوكاداسى جانە رەيد امەريكالىق سالىق تولەۋشىلەرگە جۇزدەگەن ميلليون دوللار شىعىن اكەلدى. سوعان قاراماستان مادۋرو رەجيمى ءالى دە بيلىكتە - ەلدى بۇرىنعى ادامدار باسقارىپ وتىر، - دەدى سەناتور جاننا شاحين.
دەموكراتيالىق سەناتورلار سونىمەن قاتار ۆەنەسۋەلانىڭ ۋاقىتشا كوشباسشىسى، بۇرىنعى ۆيتسە-پرەزيدەنت دەلسي رودريگەستىڭ ءبىرقاتار ەلدەردىڭ ىقپالىن ازايتۋ ءۇشىن ەشقانداي ماڭىزدى قادامدار جاساماعانىن مالىمدەۋىنە قاتىستى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. كەيبىر سەناتورلار اكىمشىلىكتى ءبىر اۆتوريتارلىق كوشباسشىنى ەكىنشىسىمەن اۋىستىردى دەپ ايىپتادى.
رۋبيو رودريگەستىڭ مادۋرو سياقتى ايىپتالماعانىن ايتىپ، ۆاشينگتوننىڭ ءتىپتى بۇل ا ق ش تولىق سەنە قويمايتىن كوشباسشىلارمەن ىنتىماقتاستىقتى بىلدىرسە دە ءبىرىنشى كەزەكتەگى باسىمدىعى تۇراقتىلىق ەكەنىن مالىمدەدى.
بۇعان دەيىن ا ق ش ۇكىمەتى اشىق تەڭىزدەگى قايىقتارعا شابۋىل جاساعانى ءۇشىن سوتقا تارتىلعانىن جازدىق.