ون جىلدان بەرى قويان شارۋاشىلىعىن دوڭگەلەتىپ جۇرگەن 7 بالالى اكە
و باستا ارىپتەسىمىز قويان شارۋاشىلىعىمەن اينالاسامىن دەپ استە ويلاماعان، - دەپ حابارلايدى Massaget.kz ءتىلشىسى.
2013 جىلى جيەن قارىنداسىنىڭ ۇزاتۋ تويىنا بارعاندا ويىنعا قاتىسىپ، كىشكەنتاي كوجەك ۇتىپ الادى. ۇيىنە اكەلىپ، اسىرايدى. قويان ءبىر جىلدا ءۇش رەت كوجەكتەيدى. ءوسىمتال قويان ءتۇرىن «فلاندەر»، «ۆەليكان» تۇقىمدارىمەن شاتاستىرا باستايدى.
«ۆەليكان» تۇقىمدى قوياننىڭ توعىز ايلىق كوجەگى 3 كەلى ەت بەرەدى. ال تىرىدەي، انا باسى رەتىندەگى باعاسى 25 مىڭ تەڭگەگە بارادى. جىلدا كوجەك ساتىپ اكەلەمىن. ءوسىرىپ، قوياندارىما قوسامىن. بيىل ەسىك قالاسىنا ارنايى بارىپ 18 مىڭعا قويان ساتىپ الدىم. ورالدان، اتىراۋدان، قوستانايدان حابارلاسۋشىلار بولدى. ءبىر قوياننىڭ قۇنى 60 مىڭ تەڭگەگە دەيىن باردى. ءبىراق تەرىسىنە ءبىزدىڭ ەلدەن ەشقانداي سۇرانىس جوق. قىرعىزستاندا قويان تەرىسىن ەكى مىڭ تەڭگەدەن الىپ، تون تىگەدى» دەيدى باقتىعالي داۋىتبايەۆ.
قويان ءوسىرۋ قىزىق تا قيىن شارۋا. قوراسىنداعى قويان سانى مىڭنان اسقان. ءبىراق، اسىراۋ وڭاي بولماپتى. جەم-ءشوپ باعىسى جىل سايىن قىمباتتاپ، ازىق الۋعا قارجى تاپشى بولعاندىقتان سانىن قىسقارتۋعا تۋرا كەلگەن. قازىر كۇركەلەردە جۇزدەن استام قويان بار. ارىپتەسىمىزدىڭ ايتۋىنشا قويان وتە سەزىمتال كەلەدى. ءتۇز قويانىنا قاراعاندا، ءۇي قويانى ادامنان قورقا بەرمەيدى ەكەن.
«بۇل ءوزى سەزىمتال بولادى. مىسالى، ۇيگە بوتەن ادام كەلسە ايبات شەگەدى. سيپاپ، ەركەلەتكەنگە سۇيسىنەدى، ادامعا ۇيىرسەكتىگى دە بار. سوسىن وتە قىزعانشاق كەلەدى بۇلار. بالالارىن قوريدى. كوجەكتەپ جاتقان كەزدە كوجەگىن كورۋگە بولمايدى. ايتپەسە، بالاسىن ءولتىرىپ تاستاۋى دا مۇمكىن. سوسىن قوياندى قۇلاعىنان ۇستاپ، تارتقىلاۋ ابەستىك سانالادى. قۇيقاسىنداعى قان تامىرى ءۇزىلىپ، زاقىمدانۋى مۇمكىن. قوياندار توبەلەسكىش بولادى. ءبىر كۇركەگە اتالىقتاردىڭ سىيىسۋى قيىن. ءبىرىن ءبىرى تىرناپ، جىرتىپ تاستايدى. «قويان اسىراساڭ جولىڭ بولمايدى دەپ جاتادى كەيبىر ادامدار. مەن وعان سەنبەيمىن. بۇنى اسىراعان كەزدەن بەرى پايداسى بولماسا ەش زيانىن كورگەن جوقپىن» دەيدى ارىپتەسىمىز.
باقتىعالي داۋىتبايەۆتىڭ ءوزى دە كوپبالالى اكە. التى ۇل، ءبىر قىزى بار. «قوياندارعا ءوسىمتال بولۋدى ءوزىم ۇيرەتىپ ءجۇرمىن» دەپ ازىلدەيدى. بالالارىن كىشكەنتايىنان ەڭبەككە باۋلىپ، ءبىلىمدى بولۋعا تاربيەلەيدى. ءسۇت كەنجەسى ماديار دا اكەسىنە قولعابىس ەتەدى.
«ساباقتان بولەك، بوس ۋاقىتىمدا قوياندارعا جەم-ءشوبىن بەرەمىن. كۇركەدە ءار قوياننىڭ ءوز اتى بار. قوڭىر قوياندى «ەلىك»، اق قوياندى «اق بۇرشاق» دەيمىز. «اق بانتيك»، «سۇلۋ قىز» دەگەن قوياندار دا بار» دەيدى ماديار باقتىعالي ۇلى.
ال، قارا الا قويان بۇل قورانىڭ سيمۆولى ەكەن. ويتكەنى، شاعىن عانا شارۋاشىلىق تويدا سىيعا تارتىلعان قارا الا كوجەكتەن باستالدى. جالپى قويان شارۋشالىعىن دامىتىپ، جاقسى بيزنەس جاساۋعا بولادى. تەك ازىق جەتكىلىكتى بولۋى كەرەك.
«15 قويان ءبىر قويدىڭ ءشوبىن جەيدى. التى ايلىق ون كوجەكتى ساتسا ءبىر توقتىنىڭ قۇنىنان جوعارى اقشا كەلەدى. مىسالى، مەن 10 قوياندى 105 مىڭ تەڭگەگە ساتتىم. بازاردا قويان الۋشىلار بار. مەديتسينادا «قوياننىڭ ەتى قان قىسىمى مەن قانت ديابەتى اۋرۋىنا شالدىققاندارعا ەم دەپ جاتادى. «قاپشاعايدا ءبىر كىسى ايىنا ەكى رەت مەنەن قويان ساتىپ الادى» دەيدى ارىپتەسىمىز.