7 جىل: بانك كارتاسىن ەشكىمگە بەرۋگە بولمايدى - زاڭگەر
استانا. KAZINFORM - بيىل الاياقتارعا اقشانى شىعارۋعا كومەكتەسكەن 217 دروپپەر قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. سونىمەن قاتار، جىل باسىنان بەرى 61 كيبەرقىلمىستىق توپ اشكەرەلەندى.
تەرگەۋ بارىسىندا ولاردىڭ كۇردەلى سحەمالار ارقىلى حالىقتىڭ سەنىمىن پايدالانىپ كەلگەنى انىقتالعان. ءبىر قىزىعى، كەي ازاماتتار ءوزىنىڭ دروپپەر بولعانىن دا بىلمەگەن. مۇنداي جاعدايلاردان قالاي ساقتانۋ كەرەك؟ دروپپەرلەر قانداي جازا ارقالايدى؟ Jibek Joly تەلەارناسىنىڭ «بۇگىن LIVE» باعدارلاماسىنا قوناق بولعان زاڭگەر باحتيار كارىم جاۋاپ بەرەدى.
- كوبىنەسە دروپپەرلىككە 16-35 جاس ارالىعىنداعى ادامدار ىلىنەدى. جاستاردىڭ دروپپەر بولۋىنا 2 سەبەپ بار. ءبىرىنشىسى - قۇقىقتىق ساۋاتسىزدىق. ياعني وزدەرى بىلمەگەننەن دروپپەر بولىپ كەتۋى مۇمكىن. ال ەكىنشىسى - وڭاي جانە جەڭىل اقشا تابۋ، - دەيدى ستۋديا قوناعى.
دروپپەرلەرگە تاعايىندالاتىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك ق ر قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 232-1 بابىندا كوزدەلگەن. زاڭعا سايكەس ەسەپشوتىن الاياقتارعا ۇسىنىپ، اقشا جىمقىرۋعا جاردەمدەسكەندەر 3 جىلدان 7 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرىلادى.
- دروپپەرلىككە قىلمىستىق جازادان بولەك، ازاماتتىق تا جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان. ءوزىنىڭ دروپپەر بولىپ جاتقانىن بىلمەي كارتاسىن بەرگەن ادام، كارتاسىنان قانشا اقشا وتسە، جابىرلەنۋشى سول ادامنىڭ وزىنەن ازاماتتىق سوت ارقىلى اقشانى ءوندىرىپ الا الادى. ياعني ول دروپپەر بولعاندىقتان، ول اقشانى قولدانباسا دا، سوت شەشىمىمەن ءوزىنىڭ جەكە قاراجاتىنان سول اقشانى قايتارىپ بەرۋگە ءماجبۇر بولادى، - دەيدى باحتيار كارىم.
زاڭگەر دروپپەرلەرگە قاتىستى ءوز تاجىريبەسىندەگى وقيعانى ءبولىستى.
- دروپپەرلىككە تارتۋدىڭ ەڭ كەڭ تاراعان سحەماسى - Telegram جەلىسى ارقىلى جۇمىس ۇسىنۋ. بۇل جۇمىستا ءسىزدىڭ كارتاڭىزعا تۇسكەن اقشانى باسقا شوتقا اۋدارىپ، ءوزىڭىزدىڭ سىياقىڭىزدى الىپ قالاسىز. بۇل ءۇشىن سىزگە ەشقايدا شىعىپ، جۇمىس ىستەۋدىڭ كەرەگى جوق. ءبىر ايەل ادام 3 كۇن ىشىندە 10 ميلليون تەڭگە قاراجاتتى ءوز شوتىنا قابىلداپ، باسقا ادامعا اۋدارعان. قازىرگى تاڭدا سول كىسىدەن جابىرلەنۋشىلەر ازاماتتىق سوت ارقىلى سول اقشانى ءوندىرىپ جاتىر. ال ول كىسى بۇل اقشانى كريپتوۆاليۋتا ارقىلى شەتەلدىك الاياقتارعا شىعارىپ جىبەرگەن، - دەيدى ول.
باحتيار كارىم جاڭا زاڭ قابىلدانسا دا دروپپەرلەر تىيىلماي تۇرعانىن ايتادى.
- جاڭا زاڭ قابىلدانسا دا جاعداي رەتتەلىپ جاتقان جوق. كەرىسىنشە، كۇننەن كۇنگە ءورشىپ كەلە جاتىر. كوپ ادام «مەن ۇيدە وتىرمىن، ەشقايدا بارعان جوقپىن. ماعان قانداي جاۋاپكەرشىلىك ارتادى؟ » دەپ ويلايدى. قىسقاشا ايتساق، ءار ادامنىڭ جەكە سەريالىق ءنومىرى، ءار ادامنىڭ بانكتىك كارتاسى - ءوزىنىڭ جەكە جاۋاپكەرشىلىگىندە. سول ءۇشىن قاراجاتتى قابىلداعان كارتا يەسى جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. قاراپايىم ومىردە بانكوماتتىڭ الدىندا اقشا سالعالى تۇرساڭىز دا، «مەن سىزگە اقشا اۋدارايىن، ءسىز ماعان قولىڭىزداعى اقشانى بەرە سالىڭىز» دەپ شوتىڭىزعا اقشا اۋدارتادى. ءبىراق ول اقشا الاياقتىكى بولىپ شىعۋى مۇمكىن. دەمەك، كەيىن سول بانكوماتتىڭ الدىندا اقشا شەشىپ بەرگەن ادام سول اقشانى ءوزى قايتادان قايتارىپ بەرۋگە ءماجبۇر بولادى، - دەپ تۇيىندەدى زاڭگەر.
ايتا كەتەيىكە، قازاقستاندىق تولەم كارتالارى شەتەلدە جيى قولدانىلىپ جاتىر.