قىركۇيەك ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاننىڭ حالىقارالىق رەزەرۆتەرى 66,4 ميلليارد دوللار. ونىڭ 51,4 ميلليارد دوللارى (شامامەن w- ى) - مونەتارلىق التىن، قالعان 15 ميلليارد دوللار شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى اكتيۆتەرگە تيەسىلى.
بيىل تامىز ايىندا التىننىڭ ۇلەسى تاريحي ماكسيمۋمعا جەتىپ، y- دان استى. دەمەك، رەزەرۆتىڭ باسىم دەنى ءبىر اكتيۆكە شوعىرلانعان. بۇل ەكونوميكادا قاۋىپتى دەڭگەي سانالادى ءارى التىن باعاسى قۇبىلمالى. سوندىقتان ۇلتتىق بانك جىل سوڭىنا دەيىن قوردىڭ ءبىر بولىگىن ساتىپ، التىننىڭ ۇلەسىن u- عا دەيىن قىسقارتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
التىندى قازىر ساتۋ نەلىكتەن ءتيىمدى؟
قازاقستان ۇلتتىق بانكىنىڭ حالىقارالىق رەزەرۆى نەگىزىنەن مونەتارلىق التىن مەن شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى اكتيۆتەردەن تۇرادى. سوڭعىسىنا شەتەلدىك مەملەكەتتىك باعالى قاعازدار، شەتەلدىك بانكتەردەگى دەپوزيتتەر، سونداي-اق حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ ارنايى قارىز الۋ قۇقىقتارى (SDR) جاتادى.
كەيىنگى بىرنەشە جىل بويى ۇلتتىق بانك الەمدەگى التىندى ەڭ كوپ ساتىپ الۋشىلاردىڭ قاتارىندا بولدى، سول سەبەپتى رەزەرۆتە باعالى مەتالدىڭ رەكوردتىق كولەمى قالىپتاسقان. ۇلتتىق بانك ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءاليا مولدابەكوۆانىڭ ايتۋىنشا، 2026 -جىلى قورداعى باعالى مەتالدار قورى 386 تونناعا دەيىن ۇلعايدى. وسى ەسەپپەن الساق، رەزەرۆتەردىڭ جالپى كولەمىندەگى التىننىڭ ۇلەسى شامامەن x.
ءاليا مولدابەكوۆانىڭ ءوزى كورسەتكىشتىڭ شامادان تىس جوعارى ەكەنىن مويىنداپ وتىر. ماماننىڭ پىكىرىنشە، التىننان باسقا اكتيۆتەردى پايدالانۋ ارقىلى رەزەرۆتى ءارتاراپتاندىرۋ قاجەت. سوندىقتان ۇلتتىق بانك التىندى ساتۋدى باستاعان.
- وسىنشا دەڭگەيدەگى التىن ۇلەسى رەزەرۆىمىزدى ءبىر عانا اكتيۆتەن تۇراتىن پورتفەلگە ۇقساتا باستادى، - دەدى ول.
التىندى ساتۋىن ساتامىز، ال ۇلتتىق بانك ودان تۇسكەن قارجىنى قايدا جۇمسايدى؟ ءسىرا، باعالى مەتالدان تۇسكەن قاراجات شەتەلدىك مەملەكەتتىك وبليگاتسيالارعا باعىتتالاتىن سەكىلدى. ويتكەنى ا ق ش- تىڭ قازىناشىلىق وبليگاتسيالارىنا ۇلتتىق بانكتىڭ ىنتاسى جوعارى. ءاليا مولدابەكوۆانىڭ باعالاۋىنشا، تاياۋدا ا ق ش وبليگاتسيالارىنىڭ كىرىسى 24 جىلداعى ەڭ جوعارى دەڭگەيگە جەتكەن. ساراپشىلار مەملەكەتتىك وبليگاتسيالار وتىمدىرەك دەيدى: پايىزدىق تابىسى جوعارى جانە قاجەت بولعان جاعدايدا اقشاعا اينالدىرۋ وڭاي.
نەلىكتەن رەزەرۆتە التىن كوپ؟
2012 -جىلى باعالى مەتالدارداعى اكتيۆتەردى تولىقتىرۋ ءۇشىن تازارتىلعان التىندى ساتىپ الۋعا مەملەكەتتىڭ باسىم قۇقىعىن ىسكە اسىرۋ قاعيداسى بەكىتىلدى. سول كەزدەن باستاپ ۇلتتىق بانك وتاندىق اففيناج زاۋىتتاردان التىن ساتىپ الۋدى ۇدەتكەنىن كوردىك.
Halyk Finance مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك، 2022 -جىلعا قاراي قازاقستاننىڭ التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرىندەگى التىننىڭ ۇلەسى p- عا جۋىقتاعان ەدى. ال 2022 -جىلدان باستاپ ۇلتتىق بانك رەزەرۆتەردى ءارتاراپتاندىرۋ ءۇشىن التىننىڭ ورنىنا ۆاليۋتالىق اكتيۆتەردى ساتىپ الا باستادى. وعان قوسا 2023 -جىلى سىرتقى نارىققا 57,4 توننا التىن ساتتى.
مۇنىڭ قانشالىقتى اۋقىمدى ەكەنىن ءبىلۋ ءۇشىن ءبىر دەرەك ايتايىق: 2023 -جىلى قازاقستان التىن ساتۋ بويىنشا الەمدەگى ورتالىق بانكتەر اراسىندا ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى.
بۇل قادام حالىقارالىق رەزەرۆتەردەگى التىننىڭ ۇلەسىن T,2- عا دەيىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرگەنىمەن، كەيىننەن جاعداي قايتا وزگەرىپ شىعا كەلدى. وتكەن جىلدىڭ اقپانىندا ۇلتتىق بانك التىن ساتۋدى باسەڭدەتتى، كەرىسىنشە التىندى ساتىپ الۋعا كوشكەن. 2025 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان ورتالىق بانكتەر اراسىندا التىن ساتىپ الۋ كولەمى بويىنشا الەمدە ەكىنشى ورىنعا شىعىپ، ءبىر جىلدا قورعا 57 توننا التىن قوسقان. وسىلايشا ۇلتتىق قورداعى التىن 386 توننادان استى.
دۇنيەجۇزىلىك التىن كەڭەسىنىڭ (World Gold Council) مالىمەتىنشە، قازاقستان 2026 -جىلدىڭ تامىزىندا التىن رەزەرۆتەرىنىڭ كولەمى بويىنشا الەمدە 18-ورىندا تۇر. بۇل ساۋد ارابياسى، ۇلى بريتانيا جانە يسپانيا ەلدەرىنەن دە كوپ.
التىن قورىنىڭ قۇنى قالاي ءوستى؟
ءۇش جىل ىشىندە قازاقستاننىڭ التىن قورىنىڭ قۇنى ءۇش ەسەگە جۋىق ءوستى. 2023 -جىلعى قىركۇيەكتە 18,6 ميلليارد دوللار بولعان، بيىل قىركۇيەكتە 51,4 ميلليارد دوللارعا كوتەرىلدى.
ساراپشىلار بۇعان الەمدىك نارىقتا التىن باعاسىنىڭ قىمباتتاۋى ەداۋىر ىقپال ەتتى دەگەن ويدا. ماسەلەن، 2023 -جىلدىڭ كۇزىنەن باستاپ التىننىڭ ءبىر تروي ۋنسياسى شامامەن 1870 دوللار بولعان. بيىل قاڭتاردا باعا شارىقتاپ، 5247 دوللارعا دەيىن ءوستى. 16-قازانداعى جاعداي بويىنشا، التىننىڭ ءبىر تروي ۋنتسياسى 4205,25 دوللار. باعانىڭ كوتەرىلۋىنە گەوساياسي احۋال، ورتالىق بانكتەر تاراپىنان التىنعا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتۋى اسەر ەتكەنگە ۇقسايدى.
جوعارىداعى ينفوگرافيكاعا نازار اۋدارساق، 2021- 2026 -جىلدار ارالىعىندا التىن باعاسىنىڭ ديناميكاسى ايتارلىقتاي كوتەرىلگەن. نارىق تالابىنا سايكەس، قازاقستاننىڭ حالىقارالىق رەزەرۆتەرىندەگى التىننىڭ ۇلەسى دە شامامەن X- دان w- عا دەيىن ءوستى.
قۇنعا قاراي كىرىس تە جوعارى، بيىل تامىز ايىندا قازاقستاننىڭ حالىقارالىق رەزەرۆتەرىنىڭ قۇنى تاريحي دەڭگەيگە كوتەرىلىپ، 70,6 ميلليارد دوللارعا باعالانىپ وتىر. ال ولاردىڭ قۇرامىنداعى التىننىڭ ۇلەسى العاش رەت y- دان استى.
«التىننىڭ رەزەرۆتەگى ۇلەسىن P- عا دەيىن ازايتۋعا بولادى»
R- Finance قارجى كەڭەسشىسى ارمان بايعانوۆ ۇلتتىق بانكتىڭ حالىقارالىق قورداعى التىننىڭ ۇلەسىن قىسقارتۋ تۋرالى شەشىمىن ورىندى دەپ سانايدى.
- بۇل - قالىپتى تاجىريبە. ونىڭ ۇستىنە التىننىڭ ۇلەسى بىردەن ونداعان پايىزعا تۇسىرەتىن ويىمىز جوق. بار- جوعى x- دان u- عا دەيىن ازايتۋ تۋرالى ءسوز بولىپ وتىر. ۇلتتىق بانك ينۆەستيتسيالىق ستراتەگياسىنا قاراي رەزەرۆتەردى ءارتاراپتاندىرۋى قاجەت. مىسالى، ا ق ش، جاپونيا نەمەسە باسقا ەلدەردىڭ وبليگاتسيالارىن ساتىپ الۋعا بولادى. قازىر بازالىق مولشەرلەمە جوعارى دەڭگەيدە، دەمەك مۇنداي قۇرالداردىڭ كىرىستىلىگى دە تارتىمدى، - دەپ ءتۇسىندىردى ساراپشى.
بايعانوۆتىڭ پىكىرىنشە، ۇلتتىق بانك التىننىڭ ۇلەسىن جوسپارلاعان دەڭگەيدەن دە قىسقارتۋىنا بولادى.
- رەزەرۆتەردى ءارتاراپتاندىرۋ قاجەت. التىننىڭ ۇلەسى u- دى قۇراۋى اسا جاقسى كورسەتكىش ەمەس. مەنىڭ ويىمشا، التىننىڭ ۇلەسى P- دان اسپاۋى كەرەك. قالعان بولىگى باسقا ۆاليۋتالار مەن وبليگاتسيالاردان تۇرعانى ءجون. دەگەنمەن سوڭعى بىرنەشە جىلدا التىن كولەمىن ۇلعايتۋ ارقىلى مەملەكەت ۇتتى، ويتكەنى ونىڭ باعاسى ايتارلىقتاي ءوستى، - دەدى قارجى كەڭەسشىسى.
سونىمەن قاتار ساراپشى الداعى ۋاقىتتا التىن باعاسى تومەندەۋى مۇمكىن ەكەنىن جوققا شىعارمايدى. ورتالىق بانكتەردىڭ جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمەسى مەن ا ق ش ەكونوميكاسى وسى سەناريگە اكەلۋى مۇمكىن.
- الايدا التىن الەمنىڭ كوپتەگەن ورتالىق بانكى ءۇشىن سەنىمدى قورعانىس اكتيۆى بولىپ قالا بەرەدى، - دەپ ەسەپتەيدى ول.
16- قازاندا قازاقستاندا ءبىر گرام التىننىڭ باعاسى 60713,63 تەڭگەنى قۇرادى. ۇلتتىق بانك رەزەرۆتەگى التىندى ساتسا، قازاقستانداعى التىن باعاسى وزگەرە مە؟
- التىن رەزەرۆتەرىن ساتۋ وتاندىق نارىقتاعى باعاعا اسەر ەتپەيدى. بىرىنشىدەن، باعا ءبارىبىر الەمدىك التىن قۇنىمەن بايلانىستى. ۇلتتىق بانكتىڭ التىن قورىنىڭ ءبىر بولىگىن ساتۋى جاھاندىق نارىققا ىقپال ەتە المايدى. ويتكەنى قازاقستاننان بىرنەشە ەسە كوپ التىن قورى بار ەلدەر دە ونى جيناقتاۋدى جالعاستىرىپ وتىر. مىسالى، قىتاي مەن رەسەي التىننان باس تارتپايتىنى انىق، - دەپ تۇيىندەدى ارمان بايعانوۆ.
ەسكە سالا كەتەيىك، قازاقستان 2026 -جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىندا ورتالىق بانكتەر اراسىندا التىندى ەڭ كوپ ساتىپ الۋشى ەلدىڭ قاتارىنا ەندى. وسى كەزەڭدە ۇلتتىق بانك ەلدىڭ التىن رەزەرۆىن 15 تونناعا ۇلعايتتى.
اۆتورلار
ەرسىن شامشادين