كەيىنگى 500 جىلدا العاش رەت بولعان اپات ۆەنەتسيانى تانىماستاي وزگەرتتى
بيىلعى جاعدايعا بايلانىستى سۋ تەحنيكالارى، سۋ تاكسيلەرى مەن توتەنشە جاعدايدا ارەكەت ەتەتىن قايىقتار كەيبىر ارنالاردا جۇرە الماي قالعان.
ادەتتە قالا سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەگەدى، ءبىراق قازىر جاڭبىردىڭ بولماۋى، جوعارى اتموسفەرالىق قىسىم جانە تومەن تەڭىز تولقىنى سياقتى فاكتورلاردىڭ قوسىندىسى سۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە جانە ارنالاردىڭ تولىق دەرلىك قۇرعاپ قالۋىنا اكەلدى.
بۇل يتاليانىڭ سولتۇستىگىندە بيىل بولاتىن قۇرعاقشىلىقتىڭ حابارشىسى بولۋى مۇمكىن. عالىمدار بيىلعى قىستا الپىدە قاردىڭ جەتكىلىكسىز جاۋعانىن جانە ايماقتاعى ەڭ ۇلكەن وزەن پو وزەنىنىڭ سۋى تيىسىنشە a از ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
بۇعان دەيىن 30- قاڭتاردا The Independent گازەتى جەر استى سۋلارىنىڭ تولىعۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن قاتتى قۇرعاقشىلىق سالدارىنان ەۋروپا تابيعي اپاتتىڭ الدىندا تۇرعانىن جازعان. ورتالىق ەۋروپادا سۋ تاپشىلىعى 2018 جانە 2019-جىلدىڭ جاز ايلارىندا سەزىلدى. سودان بەرى جەر استى سۋلارىنىڭ دەڭگەيى ايتارلىقتاي كوتەرىلگەن جوق جانە ولار تۇراقتى تۇردە تومەندەگەن.
بۇعان دەيىن وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا سيريا مەن تۇركيادا دا قۇرعاقشىلىق پەن وزەندەردەگى سۋ دەڭگەيىنىڭ كۇرت تومەندەۋى جاعدايىندا سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدە قيىن جاعداي قالىپتاسىپ جاتقانى حابارلانعان بولاتىن. سونىڭ سالدارىنان مىڭداعان وتباسى ۇيلەرىن تاستاپ كەتۋگە ءماجبۇر بولدى. ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا، جاقىن بولاشاقتا ايماقتى گۋمانيتارلىق اپات جانە سۋ رەسۋرستارى ءۇشىن ىقتيمال شايقاستار كۇتىپ تۇر.
2022-جىلدىڭ جازىندا قالىپتان تىس قۇرعاقشىلىق امەريكا قۇراما شتاتتارىندا سۋدىڭ اۋقىمدى قىسقارۋىنا اكەلدى. ءىرى وزەندەردەگى سۋ دەڭگەيى رەكوردتىق دەڭگەيگە دەيىن تومەندەدى. اتاپ ايتقاندا، ەلدىڭ باتىسىنداعى ەكى شتاتتا رەسۋرستاردى تۇتىنۋدىڭ قىسقارۋى تۋرالى ايتىلدى. تامىز ايىندا انگليانىڭ وڭتۇستىك-باتىسىندا قۇرعاقشىلىق جاريالاندى.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بيىل جاعدايدىڭ وزگەرۋى ەكىتالاي. بريتاندىق The Guardian 20 جەلتوقساندا بريتاندىق مەتەورولوگيالىق قىزمەتكە سىلتەمە جاساپ، 2023-جىل تاريحتاعى ەڭ ىستىق جىلداردىڭ ءبىرى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن جازدى.
ۆەنەتسيا سۋسىز قالاي ءومىر سۇرەدى؟
ۆەنەتسيادا قازىر قاتتى سۋ تاسقىنى جانە سۋ دەڭگەيىنىڭ نورمادان جارتى مەترگە جۋىق تومەندەۋى بايقالادى.
سينوپتيكتەر كەيىنگى بىرنەشە ايدا يتاليانىڭ سولتۇستىك-شىعىسىندا جاۋىن-شاشىنسىز قۇرعاق اۋا رايى 2022-جىلعى قۇرعاقشىلىقتان بەرى جالعاسىپ، جاعدايدى ۋشىقتىرعانىن مالىمدەگەن.
يتالياداعى كليماتقا نە بولىپ جاتىر؟
وتكەن جىلى باتىس، ورتالىق جانە وڭتۇستىك ەۋروپادا جازدىڭ ەكى ايىندا ايتارلىقتاي جاۋىن-شاشىن بولعان جوق.
«كەيىنگى 500 جىلدا 2018-جىلعى قۇرعاقشىلىققا ۇقساس وقيعالار بولعان جوق دەپ ايتا الامىز، ال 2022-جىل جاعداي ءتىپتى قيىندادى»، - دەدى ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ بىرلەسكەن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى اندرەا تورەتي.
سونىمەن قاتار، كەيىنگى جىلدارى ۆەنەتسياداعى جاعداي ءجيى وزگەرىپ وتىردى. 2019-جىلى جارتى عاسىردان استام ۋاقىتتاعى ەڭ ۇلكەن تولقىن بولدى. قالا 1 ميلليارد ەۋروعا جۋىق شىعىنعا ۇشىراپ، ادامدار تىزەگە دەيىن سۋ كەشىپ ءجۇردى. وسىدان كەيىن ۆەنەتسيا بيلىگى MOSE lock جوباسى بويىنشا جۇمىستى قايتا باستادى.