ال بۇگىن 30 جىلدىق ەڭبەك ءوتىلى بار 51 جاستاعى مۇعالىم - دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىنىڭ VI دوداسىنىڭ جەڭىمپازى اتانىپ وتىر. Kazinform ءتىلشىسى ونى اڭگىمەگە تارتىپ، ۇلكەن سپورتقا قالاي كەلگەنىن ءبىلىپ كوردى.
قىرعىزستاندا وتكەن VI دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىنداعى ءداستۇرلى ساداق اتۋدان جارىسقا 52 ەلدەن 196 سپورتشى قاتىستى. اياش قابدوللا 60 مەتر قاشىقتىقتان «پۋتا» نىساناسىنا ساداق اتۋدان التىن مەدال جەڭىپ الدى.
- كوشپەندىلەر ويىندارىنىڭ چەمپيونى اتانعاندا قانداي سەزىمدە بولدىڭىز؟
- جەڭىستىڭ اسەرى ءالى باسىلعان جوق. وتە باقىتتىمىن! مۇندا الەمنىڭ كىلەڭ مىقتى سپورتشىلارى جينالدى، سوندىقتان باسەكە وتە تارتىستى ءوتتى. ايەلدەر اراسىندا مالايزيا، قىرعىزستان جانە ياكۋتيادان كەلگەن ساداقشىلاردىڭ شەبەرلىگى ەرەكشە بولدى. فينالدا قىرعىزستان وكىلىمەن سايىستىم. ول - بىرنەشە دۇركىن الەم چەمپيونى. ساداق اتۋمەن ون جىلعا جۋىق ۋاقىت اينالىسىپ كەلەدى. ال مەن بۇل سپورتقا كەلگەنىمە نەبارى ەكى جىل بولدى.
ارينە، قارسىلاسىمنىڭ تاجىريبەسى مول ەكەنىن ءتۇسىندىم. ءبىراق بار نازارىمدى ءوزىمنىڭ دايىندىعىما جانە ءدال اتۋعا اۋدارۋعا تىرىستىم.
قىرعىزستاننىڭ قوناقجايلىعى دا ەرەكشە اسەر قالدىردى. ءبىزدى وتە جاقسى قارسى الدى. سوندىقتان بۇل ويىنداردان جۇرەگىمىزدەگى جىلى ەستەلىكتەرمەن قايتامىز.
- ساداق اتۋدى 2024 -جىلى عانا باستاعانىڭىز تاڭعالدىرادى. ونىڭ ۇستىنە، سپورتتىق مانساپتى مۇلدە جوسپارلاماعان ەكەنسىز…
- ءيا، ونداي جوسپارىم بولعان جوق. بارلىعى كەزدەيسوق باستالدى دەۋگە بولادى. وبلىستىق جارىستارعا ەر ادام مەن ايەلدەن قۇرالعان جۇپ كەرەك بولدى. جولداسىم ساداق اتۋمەن اينالىسادى. ول ماعان بىرگە قاتىسۋدى ۇسىندى.
جارىسقا دەيىن نەبارى ءبىر اپتا قالعان ەدى. سول ۋاقىت ىشىندە جولداسىم ماعان ساداق اتۋدى ۇيرەتە باستادى. ول كەزدە قاشىقتىق 15 مەتر بولاتىن، بۇل سالىستىرمالى تۇردە جەڭىل سانات. ءبىر اپتا عانا جاتتىعىپ، جارىسقا اتتاندىق.
- العاشقى جارىس قالاي ءوتتى؟
- جولداسىم ەكەۋمىز بىردەن ءبىرىنشى ورىن الدىق. ءبارى، بالكىم، سول ساتتەن باستالدى. ساداق اتۋ ماعان ۇنادى. قىزىعۋشىلىعىم ارتىپ، ارى قاراي اينالىسقىم كەلدى.
سودان كەيىن كۇن سايىن جاتتىعاتىن بولدىم. جۇمىستان كەيىن ءۇي شارۋالارىن رەتتەپ، مىندەتتى تۇردە ساداق اتۋعا ۋاقىت تاباتىنمىن. وتباسىما، بالالارىما، نەمەرەلەرىنە بۇرىنعىداي كوڭىل بولەمىن. ءبىراق جاتتىعۋ دا ءومىرىمنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالدى.
الدىمەن شاعىن جارىستارعا قاتىستىم. كەيىن شىعىس قازاقستاننىڭ چەمپيونى اتانىپ، رەسپۋبليكالىق دەڭگەيگە شىقتىم. وتكەن جىلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ ۋلسان قالاسىندا وتكەن الەم كۋبوگىنا قاتىسىپ، ءبىرىنشى ورىن الدىم. ول كەزدە ءالى ۇلتتىق قۇراما ساپىندا بولعان جوقپىن. ال قازىر كوشپەندىلەر ويىندارىندامىن. ءبىر كەزدەرى 15 مەتردەن باستاعان بولسام، بۇل جولى 60 مەتر قاشىقتىقتان باق سىنادىم.
- ءسىز 30 جىل بويى مۇعالىم بولىپ ەڭبەك ەتتىڭىز. سپورتپەن كاسىبي تۇردە اينالىسۋعا تىم كەش دەگەن وي بولمادى ما؟
- جوق. ساداق اتۋدا جاس شەكتەۋى جوق. بۇل - كەز كەلگەن ادام اينالىسا الاتىن امبەباپ سپورت ءتۇرى. مەنىڭ وقيعام ادامنىڭ وزىنە ءوزى شەكتەۋ قويماۋى كەرەكتىگىنە دالەل دەپ ويلايمىن.
جاس - وزىڭە ۇنايتىن ىسپەن اينالىسۋدان باس تارتۋعا سەبەپ ەمەس. ەگەر نيەت بولسا، كەز كەلگەن نارسەنى بايقاپ كورۋگە بولادى.
- بيىل ۇلتتىق قۇراما ساپىنا ءوتۋ ءۇشىن ىرىكتەۋدەن دە ءوتۋ كەرەك بولدى. بۇل كەزەڭ قانشالىقتى قيىنعا سوقتى؟
- جازدا قازاقستاندا ىرىكتەۋ - چەمپيوندار ليگاسى ءوتتى. مەن ەكىنشى ورىن الىپ، ۇلتتىق قۇراما ساپىندا ونەر كورسەتۋگە مۇمكىندىك الدىم.
ەل ىشىندەگى ىرىكتەۋدەن ءوتۋ كەيدە حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسۋدان دا قيىن. بىزدە ساداقشىلار وتە مىقتى، باسەكەلەستىك جوعارى. الەم كۋبوگى، كوشپەندىلەر ويىندارى جانە باسقا دا ءىرى حالىقارالىق تۋرنيرلەردە ەل نامىسىن قورعاۋ ءۇشىن الدىمەن ءوز ەلىڭدە ءوز مۇمكىندىگىڭدى دالەلدەۋىڭ كەرەك.
- ساداق اتۋ سىزدەردىڭ وتباسىلارىڭىزدا سۇيىكتى سپورت تۇرىنە اينالعان ەكەن. جولداسىڭىز - قازاقستان چەمپيونى، كەلىنىڭىز اجار راحمەت قىزى - ۇلتتىق قۇراما مۇشەسى. ەندى كىم كىمگە جاتتىقتىرۋشى؟
- ءبىز ءبىر-بىرىمىزگە قولداۋ كورسەتەمىز. جولداسىم دا ساداق اتۋمەن اينالىسادى، قازاقستان چەمپيونى. اجار ۇلتتىق قۇراما ساپىندا ونەر كورسەتەدى. ەكەۋمىز ۇنەمى بىرگە جاتتىعامىز.
جالپى، بۇكىل وتباسىمىز وسى سپورتپەن اينالىسادى. جولداسىمنىڭ اناسى، بالالارىمىز، نەمەرەلەرىمىز - ءبارى ءبىزدى قولدايدى. ۇلىم قارجىلاي كومەكتەسەدى، ءتىپتى ءبىزدىڭ دەمەۋشىمىز دەۋگە بولادى. ال جولداسىم مەن اجارعا قاجەت جەبەلەردى ءوزى جاساپ بەرەدى.
وتباسىنىڭ قولداۋىنسىز مۇنداي ناتيجەگە جەتۋ ماعان الدەقايدا قيىن بولار ەدى دەپ ويلايمىن.
- قازىر كەلىنىڭىز اجار وبلىستىق فەدەراتسيانى باسقارادى، ءوزى بالالاردى جاتتىقتىرادى. شىعىس قازاقستاندا ءداستۇرلى ساداق اتۋ قانشالىقتى دامىپ كەلەدى؟
- قىزىعۋشىلىق وتە جوعارى. قازىر اجاردىڭ 32 تاربيەلەنۋشىسى بار. وبلىستىڭ بارلىق اۋدانىندا شاكىرتتەرىمىز بەن جاتتىقتىرۋشىلارىمىز بار. گلۋبوكوە اۋدانىندا بىزگە وتە جاقسى قولداۋ كورسەتىلەدى.
الايدا ءالى شەشىمىن تاپپاعان ماسەلە بار - تولىققاندى جاتتىعۋعا ارنالعان ورنىمىز جوق.
- 2024-جىلى Kazinform اگەنتتىگىنە بەرگەن سۇحباتىندا اجار وسكەمەندە جاتتىعۋعا لايىقتى ورىن جەتىسپەيتىنىن ايتقان ەدى. دەمەك، بۇل ماسەلە ءالى شەشىلمەگەن بە؟
- وكىنىشكە قاراي، شەشىلگەن جوق. اجار وسكەمەندە ءوز زالىن اشۋعا تىرىستى. ول نەبارى التى ايداي عانا جۇمىس ىستەدى. ونىڭ وزىندە اي سايىنعى جالداۋ اقىسى شامامەن 600 مىڭ تەڭگە بولدى. وعان نەسيە مەن باسقا دا شىعىندار قوسىلدى. اجار زالدى ءوز قاراجاتىنا ۇستاپ تۇرۋعا ءماجبۇر بولدى.
ءبىزدىڭ ماقساتىمىز - جاي عانا كوممەرتسيالىق تير اشۋ ەمەس، وسى سپورتتى دامىتۋ، سپورتشىلار دايارلاۋ ەدى. اجار بيزنەستى قاتار جۇرگىزىپ، سپورتتى دامىتۋ وتە قيىن ەكەنىن ءتۇسىندى. اقىرى زالدى جابۋعا تۋرا كەلدى.
- وندا چەمپيوناتتارعا قاي جەردە دايىندالاسىزدار؟
- نەگىزىنەن دالادا جاتتىعامىز. ءوز زالىمىزدان ايىرىلعاننان كەيىن توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىمەن كەلىسىپ، ءبىراز ۋاقىت ولاردىڭ زالىندا جاتتىقتىق. كەيىن ول زال جوندەۋگە جابىلدى دا، ءبىز قايتادان دالادا قالدىق.
ونىڭ ۇستىنە، كادىمگى سپورت زالى ماسەلەنى تولىق شەشە المايدى. ءداستۇرلى ساداق اتۋ ءۇشىن ۇلكەن قاشىقتىق قاجەت: 70، 90، ال كەيبىر سپورت تۇرلەرىندە 145 مەترگە دەيىن بارادى.
گلۋبوكوە اۋدانىندا بىزگە دەنە شىنىقتىرۋ- ساۋىقتىرۋ كەشەنىندە جاتتىعۋعا مۇمكىندىك بەرىپ، قولداۋ كورسەتىپ وتىر. ءبىراق ونىڭ دياگونالى بويىنشا نەبارى 30 مەتردەي قاشىقتىق بار. سوندىقتان ماڭىزدى جاتتىعۋلار ءبارىبىر دالادا وتەدى.
- سوندا پارادوكس بولىپ تۇر عوي: شىعىس قازاقستان سپورتشىلارى حالىقارالىق جارىستاردا جەڭىسكە جەتەدى، ال وزدەرى دالادا جاتتىعۋعا ءماجبۇر.
- ءيا. ال شىعىس قازاقستاندا قىس جەتى-سەگىز ايعا سوزىلادى. سوندىقتان بىزگە تولىققاندى ساداق اتۋ الاڭى - لۋكودروم وتە قاجەت.
ساپارلارعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كورسەتىلەدى. مىسالى، كورەيادا ونەر كورسەتكەن كەزدە گلۋبوكوە اۋدانى بىزگە ۇلكەن كومەك كورسەتتى. بۇل قولداۋ ءۇشىن وتە ريزامىز.
ەگەر ارنايى ساداق اتۋ الاڭى بولسا، مۇمكىندىگىمىز الدەقايدا ارتار ەدى. ناتيجە بار، جاتتىقتىرۋشىلار بار، سپورتپەن اينالىسقىسى كەلەتىن بالالار بار. ەندى وسى سپورتتى ودان ءارى دامىتۋعا جاعداي قاجەت.
- كوشپەندىلەر ويىندارىنداعى جەڭىستەن كەيىن وزىڭىزگە از دا بولسا دەمالىس بەرەسىز بە؟
- ازىرگە دەمالۋعا ۋاقىت جوق. 11-15 قىركۇيەك ارالىعىندا اتىراۋدا قازاقستان چەمپيوناتى وتەدى. ودان كەيىن ءدال سول جەردە الەم كۋبوگى ۇيىمداستىرىلادى. سوندىقتان ۇيگە ورالعان سوڭ قايتادان جاتتىعۋعا كىرىسەمىز.
- وسىدان ەكى جىل بۇرىن ساداقتى كەزدەيسوق قولعا الدىڭىز، ال بۇگىن كوشپەندىلەر ويىندارىنىڭ چەمپيونى اتاندىڭىز. جاڭا دۇنيەنى باستاۋعا وزىمە كەش دەپ ويلايتىن ادامدارعا نە ايتار ەدىڭىز؟
- ەشتەڭەدەن قورىقپاڭىزدار. مۇنى جاستارعا دا، تەك جاستارعا عانا ەمەس، بارشاعا ايتقىم كەلەدى. الدىڭىزعا تاۋداي ماقسات قويساڭىز، بارىنە قول جەتكىزۋگە بولادى.
ءبىزدىڭ دە ۇلكەن وتباسىمىز، ۇيدەگى شارۋامىز، جۇمىسىمىز از ەمەس. ءبىراق ءبارى قولداۋ كورسەتەدى. بۇل دا العا قاراي جىلجۋعا كۇش بەرەدى.
مەن ءوزىم وسى سپورتپەن نەبارى ەكى جىل بۇرىن اينالىسا باستادىم. سوندىقتان الدىن الا «مەنىڭ قولىمنان كەلمەيدى» دەپ وزىڭىزگە ايتۋدىڭ قاجەتى جوق. ارەكەت جاساپ، ەڭبەكتەنىپ، ماقساتىڭىزعا قاراي ۇمتىلۋ كەرەك.
بوتاكوز كەنجەحان قىزى