جىل سايىن ب ج ز ق «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىمەن بىرىگىپ ب ج ز ق- دا مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى، مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارى ەسەبىنەن زەينەتاقى جيناقتارى بار، ءبىراق ولار بويىنشا زەينەتاقى تولەمىن الۋ ءۇشىن ب ج ز ق- عا جۇگىنبەگەن زەينەت جاسىنا تولعان تۇلعالار بويىنشا حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىندە اتالعان ادامدارعا بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن تاعايىندالعان جاسىنا بايلانىستى جانە مەملەكەتتىك بازالىق زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ بار-جوقتىعىنا سالىستىرىپ تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى.
بۇل شارا اتالعان ازاماتتاردىڭ حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىندە بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن تاعايىندالعان جاسىنا بايلانىستى، ەڭبەك ءوتىلى ءۇشىن بەرىلەتىن زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ جانە مەملەكەتتىك بازالىق زەينەتاقى تولەمىنىڭ بار-جوعىن انىقتاۋ ءۇشىن جاسالادى.
بيىلعى ناۋرىز ايىنان باستاپ زەينەتكەرلىك جاسقا جەتكەن، ب ج ز ق-دا ەرىكتى زەينەتاقى جارنالارى ەسەبىنەن جيناقتارى بار، سونىڭ ىشىندە 50 جاسقا تولۋىنا نەمەسە مۇگەدەكتىگىنە بايلانىستى ولاردى الۋعا ب ج ز ق- عا ءوتىنىش جاساماعان تۇلعالارعا ە ز ج ەسەبىنەن زەينەتاقى تولەمدەرىن ءوتىنىشسىز (پرواكتيۆتى) تاعايىنداۋ ءتارتىبى ەنگىزىلدى. بۇل ءتارتىپ تە «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىمەن جىل سايىن وسىنداي سالىستىرىپ تەكسەرۋدى كوزدەيدى.
جىل سايىنعى سالىستىرىپ تەكسەرۋ ناتيجەلەرى بويىنشا ب ج ز ق مەملەكەتتىك كورپوراتسيا ارقىلى الۋشىلارعا زەينەتاقى تولەمدەرىن پرواكتيۆتى فورماتتا جۇزەگە اسىرادى. مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن زەينەتاقى الاتىن زەينەتكەرلەردىڭ ب ج ز ق- دا م ز ج، م ك ز ج جانە ە ز ج ەسەبىنەن قالىپتاسقان زەينەتاقى جيناقتارى بولسا، ولار ب ج ز ق- دان دا تولەمدەردى اۆتوماتتى تۇردە الا باستايدى.
- 2026 -جىلعى 1 -مامىرداعى جاعداي بويىنشا، جالپىعا بىردەي بەلگىلەنگەن زەينەتكەرلىك جاسقا جەتكەن 279041 ادامنىڭ م ز ج- نى ەسەپكە الۋعا ارنالعان جەكە زەينەتاقى شوتتارىنداعى تالاپ ەتىلمەگەن زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ جالپى سوماسى شامامەن 45 ميلليارد تەڭگە. ب ج ز ق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنەن العان مالىمەتتەرگە سايكەس، ولاردىڭ ىشىندە: - 155217 ادام قايتىس بولعان، ولاردىڭ زەينەتاقى جيناقتارىن مۇراگەرلەرى تالاپ ەتە الادى؛ - 61459 ادام زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان تىس جەرلەرگە تۇراقتى تۇرۋعا كەتۋدى رەسىمدەگەن؛ - 62365 ادام جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقىسىن رەسىمدەۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك كورپوراتسياعا (تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ح ق ك و) ءالى جۇگىنبەگەن، - دەلىنگەن حابارلامادا.
زەينەتاقى تولەمدەرىن قالاي الۋعا بولادى؟
ەسكە سالا كەتەيىك، زەينەتاقى جيناقتارى ب ج ز ق- داعى سالىمشىلاردىڭ (الۋشىلاردىڭ) ج ز ش- سىندا ەسەپكە الىنادى، ينۆەستيتسيالانۋىن جالعاستىرا بەرەدى جانە ولاردى الۋشىلار نەمەسە ولاردىڭ مۇراگەرلەرى (الۋشى قايتىس بولعان جاعدايدا) تالاپ ەتكەنگە دەيىن شوتتا ساقتالادى.
جالپىعا بىردەي بەلگىلەنگەن زەينەتكەرلىك جاسقا جەتكەندە
جاسىنا بايلانىستى ب ج ز ق- دان زەينەتاقى تولەمدەرىن تاعايىنداۋ، سونداي-اق مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن بازالىق جانە ىنتىماقتى زەينەتاقى تاعايىنداۋ ءۇشىن الۋشىلار تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنا (ح ق ك و) جۇگىنۋى قاجەت.
بۇل رەتتە ەگەر الۋشىنىڭ ب ج ز ق- دا ە ز ج ەسەبىنەن زەينەتاقى جيناقتارى بولىپ، ءبىراق ولاردى الۋعا بۇرىن (50 جاسقا تولۋىنا نەمەسە مۇگەدەكتىگىنە بايلانىستى) ءوتىنىش بەرمەگەن بولسا، وعان ب ج ز ق- دان ە ز ج ەسەبىنەن دە زەينەتاقى تولەمدەرى بىرگە تاعايىندالادى.
تۇراقتى تۇرۋعا (ت ت ج) شەتەلگە كەتكەندە
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتاردا وزگەشە كوزدەلمەسە، ب ج ز ق- دا زەينەتاقى جيناقتارى بار جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەگىنەن تىس جەرلەرگە تۇراقتى تۇرۋعا كەتكەن شەتەلدىكتەر مەن ازاماتتىعى جوق ادامدار ت ت ج- عا كەتۋىنە بايلانىستى ب ج ز ق- دان زەينەتاقى تولەمدەرىن الۋ قۇقىعىن پايدالانا الادى.
جيناعى بار ادام قايتىس بولعان جاعدايدا
ب ج ز ق- دا زەينەتاقى جيناقتارى بار ادام قايتىس بولعان جاعدايدا، ونىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە ب ج ز ق قايتىس بولعان ادامنىڭ زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ەسەبىنەن ءتيىستى قارجى جىلىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى زاڭمەن بەلگىلەنگەن 94 ەسەلەنگەن ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (ا ە ك) شەگىندە، ءبىراق قايتىس بولعان ادامنىڭ ج ز ش- سىندا بار قاراجاتتان اسپايتىن مولشەردە جەرلەۋگە ارنالعان ءبىرجولعى تولەمدى جۇزەگە اسىرادى.
سونداي-اق، زەينەتاقى جانە نىسانالى جيناقتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن مۇراعا قالدىرىلادى. جيناعى بار ادام قايتىس بولعاننان كەيىن 6 اي ىشىندە ونىڭ مۇراگەرلەرى قايتىس بولعان ادامنىڭ جيناقتارى تۇرىندەگى مۇراگەرلىك مۇلىكتى راسىمدەۋ جانە مۇراعا قۇقىق تۋرالى كۋالىكتى الۋ ءۇشىن نوتاريۋسقا جۇگىنۋى ءتيىس. ەگەر ءوتىنىش بەرۋ مەرزىمىن وتكىزىپ السا، مۇراعا قۇقىقتى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن سوت ورگاندارىنا جۇگىنۋ قاجەت.
ايتا كەتەلىك زەينەتاقى جيناعىنىڭ جەتكىلىكتى شەگىن ەسەپتەۋدىڭ جاڭا ءتارتىبى بەكىتىلگەن ەدى.