قازاقپارات كۇنتىزبەسى: 3- تامىز
ەستە قالار وقيعالار
1904-جىلى ۇزىندىعى 1668 ك م قۇرايتىن ورىنبور-تاشكەنت ماگيسترالىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. بۇل ماگيسترال 1905-1906-جىلدارى قولدانىسقا بەرىلىپ، رەسەيدىڭ ەۋروپالىق بولىگى مەن ورتالىق ازيانى بايلانىستىردى.
تەمىرجول بويىندا قالالار مەن ءوندىرىس ورتالىقتارى پايدا بولدى. مىسالى: اقتوبە، ورال، تۇركىستان، قىزىلوردا، ارال جانە ت. ب. قالالاردىڭ دامۋىنا ىقپال ەتتى.
2001 -جىلى ماسكەۋدە كاسپي قۇبىر جەلىسى كونسورتسيۋمىنىڭ مۇناي تاسىمالداۋ بويىنشا شارتى بەكىتىلدى.
2001 -جىلى قازاقستاندا تۇركيا اسكەري كۇشتەرى باس شتابىنىڭ اسكەري-تەحنيكالىق وكىلدىگى اشىلدى.
2009 -جىلى الماتى وبلىسىنىڭ ىلە اۋدانىندا «جەتىگەن- قورعاس» تەمىرجول جەلىسى قۇرىلىسى باستالدى. «جەتىگەن- قورعاس» تەمىرجول جەلىسى قۇرىلىسىنىڭ جوباسى - «قازاقستاننىڭ 30 كورپوراتيۆتىك كوشباسشىسى» باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە الماتى وبلىسىندا جۇزەگە اسىرىلاتىن ەڭ ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى.
تەمىرجول جەلىسى «جەتىگەن» ستانساسىنان باستالىپ، ىلە، تالعار، ەڭبەكشىقازاق، ۇيعىر، پانفيلوۆ اۋداندارىنىڭ اۋماعىمەن ءوتىپ، قىتاي شەكاراسىنا بارىپ تىرەلەدى. بۇل تەمىرجول جوباسى ىسكە قوسىلعاننان كەيىن اقتاۋ مەن الماتىدان قىتايعا جۇك جانە جولاۋشىلار تاسىمالداۋ ارالىعى 500 شاقىرىمعا دەيىن قىسقارادى.
قۇرىلىس كەزىندە 5500 ادام جۇمىسپەن قامتىلدى. قۇرىلىستىڭ جالپى قۇنى 147,4 ميلليارد تەڭگە. قۇرىلىس مەرزىمى - 45 اي.
2014 -جىلى قازاقستان اۋماعىنان «جىبەك جولى بويىمەن مىڭداعان شاقىرىم» ەكسپەديتسياسى ءوتتى. شارا اياسىندا قازاقستان جايىندا بىرنەشە رەپورتاجدار جاسالىپ، ق ح ر- دىڭ ورتالىق تەلەارنالارىندا كۇن سايىنعى تىكەلەي ەفير ۇيىمداستىرىلدى. العاشقى شارالار 2014-جىلعى 19- شىلدەدە سيان قالاسىندا ءوتتى. ءارى قاراي ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى قىتاي، قازاقستان، وزبەكستان، رەسەي، گرۋزيا، تۇركيا، گرەكيا، يتاليا ەلدەرىنە قاراي اتتاندى. سوڭعى نۇكتە ريم قالاسى بولدى.
2016 -جىلى ەڭبەكشىلدەر اۋدانىنىڭ ساۋلە اۋىلىندا 1916 -جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسىنىڭ قاتىسۋشىسى، كوكشەتاۋ ۋەزىندەگى قوجاس كوتەرىلىسىنىڭ باسشىسى دوشتايقاجى مالقارباي ۇلىنىڭ جەرلەنگەن جەرىنە ەسكەرتكىش ورناتىلدى.
دوشتاي (دانداي) مالقارباي ۇلى (1846-1931) شەشەندىك جانە كوشباسشىلىق قابىلەتكە يە ءوز زامانىنىڭ باي جانە اقىلدى ادامى بولعان.
2017 -جىلى قازاقستاندىق كوماندا الەمگە تانىمال Counter- Strike كومپيۋتەرلىك ويىنى بويىنشا تۋرنيردە 1000000 دوللار ۇتىپ الدى.
2018 -جىلى مايدانگەر باتىرلاردىڭ ەرلىكتەرىن ەسكە الۋ ءۇشىن ارميا گەنەرالى ا. ۆ. حرۋليەۆ اتىنداعى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتۋ اسكەري اكادەمياسىندا سوۆەت وداعىنىڭ باتىرى باۋىرجان مومىش ۇلى ەسىمىمەن اتالاتىن ءدارىسحانا اشىلدى.
سوعىستان كەيىنگى جىلدارى ب. مومىش ۇلى اكادەميادا بەس جىل ءدارىس وقىپ، اسكەري ونەردى دامىتۋعا سۇبەلى ۇلەسىن قوستى.
2019 -جىلى تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسىندا تۇركى الەمىنىڭ ەتنوگرافيالىق كەشەن-مۋزەيىندە ءال-فارابي مۋزەي-ءۇيى اشىلدى. ول اريستوتەلدەن كەيىنگى ادامزاتتىڭ ەكىنشى ۇستازى اتانعان ۇلى تۇركى ويشىلى ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى ەرەكشە مالىمەتتەردەن تۇراتىن بىرنەشە بولىمدەردەن تۇرادى.
وندا مۇسىندىك كومپوزيتسيا، تاريحي جادىگەرلەر، عالىمنىڭ ەڭبەكتەرى جانە ادام تانىمىنىڭ كوپتەگەن سالالارىنا تۇبەگەيلى ۇلەس قوسقان ويشىل تۋرالى كىتاپتار بار.