مينيسترلىك اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار سالاسىندا كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولەتىندىگىن اتاپ وتەدى.
بىرىنشىدەن، مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى جىل سايىن ۇلعايۋدا. مىسالى، 2020-2021 وقۋ جىلىندا ج و و- دا وقۋ ءۇشىن 8797 گرانت ءبولىندى. بۇل 2018-2019 وقۋ جىلىمەن سالىستىرعاندا 22 پايىزعا ارتىق. ال تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىندە 7614 گرانت ءبولىنىپ وتىر.
ەكىنشىدەن، تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم ماماندىقتارى مەن بىلىكتىلىكتەرىنىڭ جاڭا سىنىپتاۋىشى، سونداي-اق ءبىلىم بەرۋدىڭ حالىقارالىق ستاندارتتىق سىنىپتاۋىشىنا جانە ۇلتتىق بىلىكتىلىك اياسىنا سايكەس كەلتىرىلگەن جوعارى جانە (نەمەسە) جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىمى بار كادرلاردى دايارلاۋ باعىتتارىنىڭ سىنىپتاۋىشى ازىرلەنىپ بەكىتىلدى.
ج و و مەن كوللەدجدەردىڭ اكادەميالىق ەركىندىگى كەڭەيتىلدى. ونىڭ اياسىندا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ جانە كاسىپتىك ستاندارتتار نەگىزىندە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن دەربەس ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى.
ت ج ك ب دەڭگەيىندە اكت سالاسىندا 14 ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى جانە 8 ۇلگىلىك وقۋ جوسپارى مەن ۇلگىلىك وقۋ باعدارلامالارى ىسكە اسىرىلادى. جوعارى ءبىلىم دەڭگەيىندە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ تىزىلىمىنە اكت سالاسىنداعى 598 ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى ەنگىزىلدى.
ونىڭ ىشىندە باعدارلامالىق ينجينيرينگ، كومپيۋتەر عىلىمدارى، كيبەرفيزيكالىق جۇيەلەر، «Big Data Analytics» (ۇلكەن دەرەكتەردى تالداۋ)، دەرەكتەر تۋرالى عىلىم، روبوتتاندىرىلعان ۇشقىشسىز اپپاراتتار سىندى 32 يننوۆاتسيالىق باعدارلاما بار. ۇشىنشىدەن، IT كومپانيالارمەن ارىپتەستىك قاتىناستار بەلسەندى دامۋدا.
ت ج ك ب سالاسىندا كوللەدجدەردىڭ ءىرى ينۆەستورلارىنا دۋالدى وقىتۋ جانە سەنىمگەرلىك باسقارۋ قاعيداتتارىن ەنگىزۋ ارقىلى ارىپتەستىك تەتىكتەرى ىسكە اسىرىلۋدا. وندىرىستەگى دايىندىقتىڭ پراكتيكالىق بولىگى وقۋ ۋاقىتىنىڭ 60 پايىزىن قۇرايدى.
2019-2020-جىلدارى IT كومپانيالاردىڭ قاتىسۋىمەن رەسپۋبليكانىڭ 8 وڭىرىندە ت ج ك ب ستۋدەنتتەرى اراسىندا سيفرلىق داعدىلار - حاكاتوندى قولدانا وتىرىپ، IT- شەشىمدەردى ازىرلەۋ بويىنشا يدەيالار كونكۋرسى وتكىزىلدى.
جوعارى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا دا وقۋ پروتسەسىنىڭ 40 پايىزىنا دەيىن تىكەلەي وندىرىستە پراكتيكالىق دايىندىقپەن دۋالدى وقىتۋ جۇيەسىنىڭ ەلەمەنتتەرى ەنگىزىلۋدە. تەوريالىق وقىتۋ پروتسەسىندە الىنعان ءبىلىمدى بەكىتۋ ءۇشىن IT- ۇيىمدارمەن شارتتار بويىنشا پراكتيكا جۇرگىزىلەدى.
تورتىنشىدەن، جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ ج و و- داعى گرانتتىڭ قۇنى ارتتى. ونىڭ اياسىندا ج و و- لار وقىتۋشىلاردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋگە جانە وزدەرىنىڭ كادرلىق الەۋەتىن كۇشەيتۋگە، سونداي-اق ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋعا مۇمكىندىك الدى. حالىقارالىق كومپانيالارمەن ىنتىماقتاستىق اياسىندا وقۋ پروتسەسىنە IBM، Amazon، WOOPPAY، Avaya، Asus، ك ش ت ت و كاسپەرسكي زەرتحاناسى ز ت ب، لاۆينا-پۋلس ا ق، «پوزيتيۆ تەحنولودجيز» ا ق جانە باسقا دا كومپانيالاردىڭ IT- ساراپشىلارى تارتىلۋدا.
سوڭعى 3 جىلدا IT سالاسىندا 60 شەتەلدىك عالىم (ونىڭ ىشىندە 32 ءسى رەسپۋبليكالىق بيۋجەت ەسەبىنەن) جاپونيا، وڭتۇستىك كورەيا، گەرمانيا، ا ق ش، تۇركيا، ۇلى بريتانيا جانە باسقا دا ەلدەردەن تارتىلدى.
بەسىنشىدەن، مينيسترلىكتىڭ نەگىزگى مىندەتى - ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ جانە كادرلار دايارلاۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ. ول ءۇشىن مينيسترلىك نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەپ، وزەكتەندىرىپ وتىرادى، ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ، كادرلار دايارلاۋعا گرانتتار، اكادەميالىق ۇتقىرلىق باعدارلامالارىن دامىتۋعا جانە شەتەلدىك عالىمداردى شاقىرۋعا قاراجات بولۋدە.
ايتا كەتەرلىگى، تاياۋدا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ Facebook پاراقشاسىندا قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى 80 نەن استام جوعارى وقۋ ورنىندا IT باعىتىنداعى مامانداردى دايىنداۋ بويىنشا ليتسەنزياسى بار ەكەندىگىن، دەگەنمەن، ولاردىڭ بارلىعى بىردەي نارىقتاعى سۇرانىس پەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ تالاپتارىن قاناعاتتاندىرا بەرمەيتىندىگىن اشىق جازعان بولاتىن.
«وسى رەتتە ۋنيۆەرسيتەتتەر سالا ماماندارىمەن جانە جۇمىس بەرۋشىلەرمەن بىرىگىپ، كادرلاردى دايىنداۋ باعىتىنداعى ماسەلەلەردى شەشۋ بويىنشا ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى كەرەك»، - دەگەن ەدى مينيستر.
ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، قازىرگى تاڭدا جاي عانا ديپلومنىڭ بولۋى جەتكىلىكسىز، ەندىگى كەزەكتە بىلىكتىلىك ساناتى جانە مامانداردى سەرتيفيكاتتاۋ - جۇمىسقا قابىلداۋدىڭ ماڭىزدى شارتى بولۋى كەرەك.
«ءبىزدىڭ باستامامىز بويىنشا زاڭناماعا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزىلدى جانە وسى يدەيانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن تولىق مۇمكىندىك بار. ءبىز «ديپلوم جۇمىسقا ورنالاسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى» دەگەن ۇعىمنان الىستاۋىمىز كەرەك. كەرىسىنشە سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىقتارىندا بەرىلگەن بىلىكتىلىك ساناتىنىڭ بولۋى الدەقايدا كوبىرەك مۇمكىندىك بەرەتىنىن تۇسىنگەن ءجون»، - دەدى اسحات ايماعامبەتوۆ.
ءمينيستردىڭ اتاپ وتۋىنشە، جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەردە IT باعىتى بويىنشا ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنتتەردى نارىقتا ۇلكەن جۇمىس تاجىريبەسى بار ءوز ءىسىنىڭ ماماندارى وقىتقانى ماڭىزدى. سوندىقتان بىلىكتىلىك تالاپتارىنان وسى باعىتتاعى وقىتۋشىلارعا قاتىستى ەكى تالاپ جويىلدى.
ەندى IT باعىتى بويىنشا ءبىلىم بەرەتىن وقىتۋشىنىڭ عىلىمي دارەجەسى بولۋى شارت ەمەس جانە ول جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ شتاتتاعى قىزمەتكەرى بولۋى دا مىندەتتى ەمەس. بۇل نارىقتاعى بىلىكتى IT- مامانداردى ءبىلىم بەرۋ ۇردىسىنە بەلسەندى تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە - IT- مەكتەپتەردى دامىتۋ. بۇل تۇرعىدا ەكى باعىت بار. ءبىرىنشىسى - IT سالاسىن تەرەڭدەتىپ وقىتاتىن مەكتەپتەر. ءبىز وڭىرلەردە وسىنداي 25 تەن استام ليتسەي اشتىق. ەكىنشىسى - بەيرەسمي ءبىلىم بەرۋ جانە Alem، Qwant، «شاگ» اكادەمياسى سياقتى مەكتەپتەردى بەلسەندى دامىتقىمىز كەلەدى.
ءبىزدىڭ باستامامىزبەن مۇنداي مەكتەپتەردى ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدا قولداۋ ءۇشىن زاڭناماعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. بۇل تۇزەتۋلەر مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ورنالاستىرۋعا جانە وسىنداي مەكتەپتەردى قولداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەلىمىزدە مۇنداي مەكتەپتەر كوپ بولۋى كەرەك»، - دەدى ول.
اسحات ايماعامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا، اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى بويىنشا بولاشاق مامانداردى دايارلايتىن جوعارى وقۋ ورىندارىنا قويىلاتىن تالاپتار كۇشەيتىلەدى.
بۇل تالاپتاردى سيفرلىق دامۋ، يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى مەن ءتيىستى قاۋىمداستىقتار ازىرلەيدى. ال ولاردى ءبىلىم مينيسترلىگى قابىلداۋعا دايىن. سونداي-اق ول ءبىرىڭعاي ينتەگراتسيالانعان ءبىلىم بەرۋ پلاتفورماسى ازىرلەنىپ جاتقانىن ايتادى.
«سيفرلىق دامۋ، يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىندەگى ارىپتەستەرىمىزبەن ءبىلىم بەرۋ پلاتفورمالارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا بىرلەسكەن جوسپاردى ىسكە اسىرۋعا كەلىستىك. پلاتفورمالار بالالار ءۇشىن گەيميفيكاتسيا جانە ينتەراكتيۆتىلىك ارقىلى ىڭعايلى وقۋ ءۇردىسىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك.
ءبىلىم الۋدىڭ بارلىق ساتىسىندا تسيفرلىق سۇيەمەلدەۋ قاجەت. بۇل رەتتە اتقارىلاتىن جۇمىس كوپ. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان پاندەميادان كەيىنگە كەزەڭدە ونلاين ءبىلىم بەرۋ ءۇشىن قاجەت بولىپ تابىلاتىن يدەيالارمەن بولىستىك. ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋدى جانە سيفرلاندىرۋدى جەتىلدىرۋ بويىنشا جاڭا ۇسىنىستار مەن يدەيالاردى قابىلداۋعا دايىنبىز»، - دەدى ءبىلىم ءمينيسترى.