بۇل شارالار ەكولوگياعا زيان زاتتار كولەمىن ازايتىپ، قورشاعان ورتامىزدى قورعاۋعا باعىتتالعان. وتاندىق كاسىپكەرلەر اراسىندا وسى باستامانى قولداپ، پلاستيكتى وڭدەپ، دايىن ءونىم ازىرلەيتىندەر دە بار. جىل سايىن ادامدار الەم مۇحيتتارىنا 35 ميلليون توننا قوقىس لاقتىرادى. عالىمداردىڭ پىكىرىنشە، 2050 -جىلى سۋدا بالىقتان گورى پلاستيك زاتتارى الدەقايدا كوپ بولادى. بۇل ماسەلە قازاقستاندا دا بار.
ءبىز كۇندەلىكتى پايدالانىپ وتىرعان بوتەلكەلەر مەن پاكەتتەر ەكولوگيامىزعا ايتارلىقتاي زيان كەلتىرەتىنى بەلگىلى. سول سەبەپتى ەلىمىز پلاستيكتى وڭدەپ، قايتا قولدانىسقا ەنگىزۋ تەندەنتسياسىنا بەت بۇرىپ وتىر. بۇل باستامانى العاش بولىپ قولعا العانداردىڭ ءبىرى - قازاۆتوجول كومپانياسى.
نۇرلان قۇرمانبەكوۆ، «قازاۆتوجول» ۇ ك ا ق دەپارتامەنت ديرەكتورى:
- قازاۆتوجول ۇلتتىق وپەراتورى قۇرىلىس- مونتاجداۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزىندە ەكولوگياعا اسەردى بارىنشا ازايتۋعا كوپ كوڭىل بولەدى. جوبالارىمىزدى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ءبىز ەكولوگيا مينيسترلىگىمەن تىعىز قارىم- قاتىناس جۇرگىزەمىز. ماسەلەن، بۇگىنگى جوبالارىمىزدا كۇل، قوش سياقتى 2 ميلليون تونناعا جۋىق وندىرىستىك قالدىقتاردى قولداندىق.
ەكولوگيا مينيسترلىگىمەن قول قويعان مەموراندۋمعا سايكەس 2025 -جىلعا دەيىن بۇل كورسەتكىشتى 5 ميلليون تونناعا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. جاقىن ارادا رەسپۋبليكالىق تاس جولدارىنىڭ بويىندا مىناداي ورىندىقتار ورناتىلماق. وعان ءبىر قاراعاندا بۇل بۇيىم اعاشتان جاسالعان با دەپ ويلاپ قالۋعا بولادى. الايدا شىن مانىسىندە ونى شىعارۋ ءۇشىن وڭدەلگەن پلاستيك قولدانىلدى. پوليمەردىڭ ءتۇر- تۇرىنەن ورىندىق پەن قوقىس جاشىكتەرىن جاسايتىن زاۋىت ەلوردادا شامامەن جارتى جىل بۇرىن اشىلدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا كاسىپورىن 500 ورىندىق پەن 800 قوقىس جاشىگىن شىعاردى. قازىر ولار قاراعاندى، الماتى وبلىستارى مەن نۇر- سۇلتان قالاسىندا تۇر.
ماكسيم ۇكىبايەۆ، پلاستيك وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ كوممەرتسيالىق ديرەكتورى:
- ءبىز ءۇشىن قورشاعان ورتانى تازا كۇيىندە ساقتاپ قالۋ وتە ماڭىزدى. ماسەلەن، ءبىر اعاش ءوسىرۋ ءۇشىن 20 جىلداي ۋاقىت قاجەت. ال پلاستيك زاتتارى 100 جىل بويى ىدىرامايدى. سول سەبەپتى ءبىز ارنايى ورىندارمەن كەلىسىم جاساسىپ، پلاستيك زاتتارىن ساتىپ الامىز. كەيىن ونى وسى زاۋىتتا وڭدەپ، كەرەمەت بۇيىمدار شىعارامىز. ونىڭ ءارقايسىسىنا شامامەن 30-40 كەلى پلاستيك كەتەدى. ورىندىقتارىمىز وتە بەرىك، ونى سىندىرۋ قيىنعا سوعادى. جانە دە سالماعى اۋىر. قىستىڭ سۋىعىنا ءتوزىمدى. ءونىم باعاسى دا قولجەتىمدى. قازىر ءبىز ايىنا 300 بۇيىم شاعارامىز. ال زاۋىتتىڭ جالپى قۋاتتىلىعى 600 ورىندىقتى قۇرايدى.
كومپانيا ماماندارى مۇنىمەن توقتاپ قالعىسى كەلمەيدى. ەكو- كاسىپكەرلەر بولاشاقتا جول بويىنداعى بەلگىلەر، اۆتوتۇراقتاعى تاقتايشالار مەن قورشاۋلار جاساۋدى كوزدەپ وتىر. وسى ماتەريالدى ەفيرگە شىعارماس بۇرىن ءبىز الەۋمەتتىك جەلى بەتتەرىندە كورەرمەندەرىمىز اراسىندا ساۋالناما جۇرگىزدىك. حالىقتان مۇنداي باستامالاردىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن سۇراستىردىق. بەرىلگەن جاۋاپتارعا سۇيەنسەك، كوبى ەلدە بۇدان دا ماڭىزدى پروبلەمالار بار دەپ ەسەپتەيدى. الايدا اراسىندا وسى باستامانى قولداپ، ءتىپتى وزدەرى پلاستيكتى جيناپ تاپسىرۋعا دايىن ادامدار دا بار. بۇل قۋانىشتى جايت.
www.24.kz