اتاۋلى كۇندەر
حالىقارالىق بي كۇنى
بۇل مەرەكە يۋنەسكو- نىڭ شەشىمىمەن 1982 -جىلدان باستاپ فرانسۋز بالەتمەيستەرى، بي ونەرىنىڭ رەفورماتورى ءارى تەورەتيگى جان جورج نوۆەردىڭ (1727-1810) تۋعان كۇنىنە وراي اتالىپ وتەدى.
حيميالىق قارۋ قولدانۋ قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى
جىل سايىن 2005 -جىلدان بەرى اتالىپ وتەدى. بۇل كۇندى تاڭداۋ سەبەبى - 1997 -جىلعى 29 - ساۋىردە حيميالىق قارۋدى ازىرلەۋ، ءوندىرۋ، جيناۋ جانە قولدانۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى كونۆەنتسيا كۇشىنە ەندى.
ەستە قالار وقيعالار
1911 -جىلى اعىلشىن كاسىپكەرلەرى قازعان دوسسور كەن ورنىنان مۇناي فونتانى اتقىلادى. ۇڭعىمادان 30 ساعات بويى مۇناي اتقىلاپ، 16700 پۇت مۇناي الىندى.
1936 -جىلى ««ۆەچەرني الماتى» گازەتىنىڭ («سوتسياليستىك الماتى») العاشقى ءنومىرى جارىق كوردى.
1988 -جىلدىڭ 1-ماۋسىمىنان گازەتتىڭ قازاق تىلىندەگى نۇسقاسى - «الماتى اقشامى» جارىق كورە باستادى. ونىڭ بەتتەرىندە ەكونوميكا، قالا شارۋاشىلىعى، مادەنيەت، مەديتسينا، ءبىلىم بەرۋ جانە تاربيە ماسەلەلەرىنە ارنالعان ماقالالار جاريالاندى.
1940 -جىلى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترىندا عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ «قوزى كورپەش - بايان سۇلۋ» پەساسىنىڭ پرەمەراسى ءوتتى.
1992 -جىلى الماتىدا تۇركيانىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى بولدى.
2002 -جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى ۇلتتىق كەڭەستى قۇرۋ تۋرالى» جارلىق شىقتى.
2006 -جىلى الماتىدا احمەت جۇبانوۆ مۇراسىن زەرتتەۋگە ارنالعان مەموريالدىق مۇراجاي اشىلدى. اكادەميك احمەت جۇبانوۆ - كاسىبي قازاق مۋزىكاسىنىڭ نەگىزىن سالعان، اسا كورنەكتى كومپوزيتور، ديريجەر، مۋزىكاتانۋشى، ەتنوگراف، ۇستاز جانە قوعام قايراتكەرى.
2011 -جىلى ش. ايتماتوۆ پوۆەسىنىڭ جەلىسىمەن رەجيسسەر ارداق ءالىمقۇلوۆتىڭ «قوش بول، گۇلسارى!» فيلمى يرانداعى ءبىرىنشى حالىقارالىق كينوفەستيۆالدىڭ ارنايى جۇلدەسىن جەڭىپ الدى.
2011 -جىلى الماتىدا ك س ر و حالىق ءارتىسى، حالىق قاھارمانى، رەجيسسەر ازەربايجان مامبەتوۆكە ارنالعان مەموريالدىق تاقتا اشىلدى. ول قازاق مادەنيەتىنىڭ كورنەكتى قايراتكەرى تۇرعان ۇيگە ورناتىلدى.
2013 -جىلى ««ۋروكي گارموني» فيلمى نيۋ- يورك قالاسىندا وتكەن «ترايبەك فەستيۆالىندە» ۇزدىك رەجيسسەرلىك دەبيۋت ءۇشن قازىلار القاسىنىڭ ارنايى ديپلومىمەن ماراپاتتالدى. «ۋروكي گارموني» - «بەرلينارە-2013» حالىقارالىق كينوفەستيۆالىنىڭ باس بايقاۋىندا ۇسىنىلعان ءبىرىنشى قازاقستاندىق فيلم. ول ءازيز جامباقييەۆتىڭ ۇزدىك وپەراتورلىق جۇمىسى ءۇشىن «كۇمىس ايۋ» جۇلدەسىن، نەمىستىڭ Morgen Post ورتالىق گازەتىنىڭ سىيلىعىن الىپ، الەمدىك سىنشىلاردىڭ كوپتەگەن جاقسى پىكىرىن الدى.
2017 -جىلى بەيجىڭنىڭ سينحۋا ۋنيۆەرسيتەتىندە ازيا ۋنيۆەرسيتەتتەرى اليانسىنىڭ قۇرىلتاي ءسامميتى ءوتتى. ايتا كەتەيىك، نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتى - وسى اليانستىڭ مۇشەسى. وعان قازاقستاندىق ۋنيۆەرسيتەتپەن قاتار تايلاند، گونكونگ، ق ح ر، ءۇندىستان، ساۋد ارابياسى، سينگاپۋر، وڭتۇستىك كورەيا، ب ا ءا، يندونەزيا، مالايزيا، جاپونيادان جالپى 15 جوعارى وقۋ ورنى كىرەدى.
2018 -جىلى يتاليانىڭ پەزارو قالاسىندا مەملەكەتتىك «Forte trio» تريوسى جانە «قازاقكونسەرت» مەملەكەتتىك كونتسەرت ۇيىمىنىڭ «استانا سازى» فولكلور ءانسامبلى دج. روسسيني اتىنداعى ⅩⅤ حالىقارالىق مۋزىكا كونكۋرسى اياسىندا «حالىق اندەرى» اتالىمى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الدى. فەستيۆالدا يتاليانىڭ ونەرسۇيەر قاۋىمى قۇرمانعازى، كەتبۇعا، ىقىلاس، د. نۇرپەيىسوۆا، س. تۇرىسبەك سىندى كومپوزيتورلاردىڭ كۇيلەرىن ۇيىپ تىڭدادى. تاڭداۋلى تۋىندىلاردى ا. ورمانبەكوۆ، ن. ياكيايەۆ جانە ا. وماروۆتار قوبىز جانە دومبىرامەن ورىندادى. حالىقارالىق كونكۋرس قورىتىندىلارى بويىنشا قازاقستاندىق ونەرپازدار دج. روسسيني اتىنداعى ارناۋلى سىيلىقتىڭ يەگەرلەرى اتاندى.
2019 -جىلى نۇر- سۇلتان قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى - ەلباسى اتىنداعى ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەت بازاسىندا تمد ەلدەرىنىڭ اسكەري وقۋ ورىندارى قاۋىمداستىعىنىڭ ءبىرىنشى وتىرىسى ءوتتى. قاۋىمداستىق قازاقستاندىق تاراپتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلدى. ونى قۇرۋ اسكەري ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا، اسكەري عىلىمي- پەداگوگيكالىق كادرلاردى دايارلاۋ، ولاردى كاسىبي قايتا دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءبىزدىڭ جوعارى اسكەري وقۋ ورىندارىنىڭ ءوزارا ءىس- قيمىلىن ۇيلەستىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.