ءتورت جىل ىشىندە كاپيتاننىڭ ءۇشىنشى كومەكشىسىنەن باسشىلىق قىزمەتكە دەيىن كوتەرىلىپ، حالىقارالىق كەمەلەردە جۇمىس ىستەپ ۇلگەرگەن. الايدا كوبىنە ەر ازاماتتار جۇمىس ىستەيتىن تەڭىز سالاسىندا مۇنداي دارەجەگە جەتۋ وڭاي بولمادى. نۇرايعا كاسىبي بىلىكتىلىگىن دالەلدەپ، ءتۇرلى قيىندىقتاردى ەڭسەرۋگە تۋرا كەلگەن.
تەڭىزدەگى مانسابى قالاي باستالدى؟
نۇراي ابيلكانوۆا قىزىلوردادا تۋىپ-وسكەن. بالا كەزىنەن تەڭىز ساياحاتتارى، الىس ەلدەر مەن تەڭىزشىلەر تۋرالى كىتاپتار مەن فيلمدەرگە قىزىققان. كەيىن وسى قىزىعۋشىلىعى ماماندىق تاڭداۋىنا اسەر ەتەدى.
2022-جىلى قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى قازاقستان تەڭىز اكادەمياسىن «تەڭىز تەحنيكاسى مەن تەحنولوگيالارى» ماماندىعىنىڭ كەمە جۇرگىزۋ باعىتى بويىنشا ءتامامدادى.
نۇرايدىڭ تەڭىزشى بولۋ تۋرالى شەشىمى جاقىندارى ءۇشىن كۇتپەگەن جاعداي بولعان. سەبەبى بۇل ماماندىق ۇزاق ۋاقىت ۇيدەن جىراقتا ءجۇرۋدى، كۇردەلى جۇمىس كەستەسىنە بەيىمدەلۋدى جانە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى.
العاشىندا بۇل ماماندىقتىڭ قانشالىقتى قيىن ەكەنىن تولىق تۇسىنگەن جوقپىن. ءبىراق ءوزىمدى وزگەشە سالادا سىناپ كورگىم كەلدى. ءبىر قاراعاندا قول جەتپەستەي كورىنەتىن ماقساتتارعا ۇمتىلدىم. ۋاقىت وتە كەلە جاقىندارىم دا بۇل مەنىڭ سانالى تاڭداۋىم ەكەنىن ءتۇسىندى. تەڭىز ماعان ءتارتىپتى جانە ءوز شەشىمدەرىم ءۇشىن جاۋاپ بەرۋدى ۇيرەتتى، - دەيدى نۇراي.
وقۋ ورنىن بىتىرگەننەن كەيىن ەڭبەك جولىن مۇناي تاسىمالدايتىن تانكەردە كاپيتاننىڭ ءۇشىنشى كومەكشىسى بولىپ باستادى. كەيىن حالىقارالىق فلوتتاعى ساۋدا كەمەلەرىندە، سونىڭ ىشىندە كونتەينەر تاسىمالداۋشى كەمەلەردە كاپيتاننىڭ ەكىنشى كومەكشىسى بولىپ جۇمىس ىستەدى.
بۇگىندە نۇراي مۇناي تاسىمالدايتىن تانكەردە كاپيتاننىڭ اعا كومەكشىسى قىزمەتىن اتقارادى. ول كەمەدەگى جۇك وپەراتسيالارىن ۇيىمداستىرىپ، پالۋبا كومانداسىنىڭ جۇمىسىن قاداعالايدى. سونداي-اق كەمە مەن ەكيپاجدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپ بەرىپ، كاپيتانمەن، جاعالاۋداعى باسشىلىقپەن، پورتتار جانە تەرمينالدارمەن جۇمىستى ۇيلەستىرەدى.
«قىز بولعان سوڭ بىلىكتىلىگىڭدى ۇنەمى دالەلدەۋگە تۋرا كەلەدى»
نۇراي ەڭبەك جولىنىڭ العاشقى جىلدارىندا كەيبىر ارىپتەستەرىنىڭ سەنىمىنە بىردەن يە بولا الماعان. اسىرەسە كاپيتاننىڭ ءۇشىنشى جانە ەكىنشى كومەكشىسى بولىپ جۇرگەندە پالۋبا كومانداسىنىڭ جەكەلەگەن مۇشەلەرى ونىڭ تاپسىرمالارىنا قارسى شىعىپ، ءتىپتى ورىنداۋدان باس تارتقان كەزدەر بولعان.
ءاربىر كەلىسپەۋشىلىك قىز بولعانىم ءۇشىن تۋىندادى دەپ ايتا المايمىن. ءبىراق تەڭىز سالاسىندا كوبىنە ەر ادامدار جۇمىس ىستەيتىندىكتەن، قىزدارعا ءوز بىلىكتىلىگىن جيى دالەلدەۋگە تۋرا كەلەدى. كەيدە جۇمىسىڭدى جاقسى اتقارۋدىڭ ءوزى جەتكىلىكسىز. شەشىم قابىلداي الاتىنىڭدى، جاۋاپكەرشىلىكتى كوتەرۋگە دايىن ەكەنىڭدى جانە ادامداردى باسقارا بىلەتىنىڭدى كورسەتۋىڭ كەرەك. مەن ءۇشىن ارىپتەستەرىمنىڭ مەنى قىز بولعانىم ءۇشىن ەمەس، ءوز ءىسىن بىلەتىن مامان رەتىندە باعالاعانى ماڭىزدى، - دەيدى ول.
وسىنداي جاعدايلاردا نۇراي جانجالعا بارماي، سابىر ساقتاپ، تاپسىرمالاردى ناقتى تۇسىندىرۋگە ءمان بەرگەن. ونىڭ ايتۋىنشا، باسشىنىڭ بەدەلىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن كاسىبي بىلىممەن قاتار، جۇمىستى جۇيەلى ۇيىمداستىرۋ جانە ارىپتەستەرگە ءادىل قاراۋ ماڭىزدى.
مەنىڭ تاپسىرمالارىم قىز نە جىگىت بولعانىما قاراپ ەمەس، قىزمەتتىك مىندەتىم مەن وكىلەتتىگىمە سايكەس ورىندالۋى كەرەك. كەمەدە ءتارتىپ پەن باعىنىشتىلىق جەكە قارىم-قاتىناسقا بايلانىستى بولماۋعا ءتيىس. بۇل - قاۋىپسىز جۇمىستىڭ نەگىزگى شارتتارىنىڭ ءبىرى، - دەيدى نۇراي.
ول تەڭىز سالاسىندا قىزداردىڭ از بولۋىن تەك ەڭبەك جاعدايىنىڭ كۇردەلىلىگىمەن بايلانىستىرمايدى. قوعامدا بۇل ماماندىق ەر ادامدارعا كوبىرەك لايىق دەگەن تۇسىنىك ءالى دە بار. ونىڭ ۇستىنە، باسشىلىق قىزمەتتەگى قىز-كەلىنشەكتەر سيرەك كەزدەسەتىندىكتەن، كوپتەگەن قىز تەڭىز سالاسىندا مانساپ قۇرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرمايدى.
قىزدار قالىپتاسقان تۇسىنىكتەرگە بولا ءوز ارماندارىنان باس تارتپاسا ەكەن دەيمىن. ماماننىڭ قابىلەتى جىنىسىنا بايلانىستى ەمەس. ەڭ ماڭىزدىسى - ءبىلىم، تاجىريبە، جاۋاپكەرشىلىك جانە كوماندامەن جۇمىس ىستەي ءبىلۋ. ەگەر مەنىڭ ەڭبەك جولىم باسقا قىزدارعا وسى سالادا جەتىستىككە جەتۋگە بولاتىنىن كورسەتسە، وندا ەڭبەگىمنىڭ زايا كەتپەگەنى، - دەيدى ول.
كەمەدەگى جۇمىستى قالاي ۇيىمداستىرادى؟
قازىر نۇراي جۇمىس ىستەيتىن كەمەنىڭ ەكيپاجىندا 12 ادام بار. كاپيتاننىڭ اعا كومەكشىسى رەتىندە ول پالۋبا كومانداسى مەن كاپيتاننىڭ كىشى كومەكشىلەرىنىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرادى. سونداي-اق جۇك تيەۋ جانە ءتۇسىرۋ، باللاست وپەراتسيالارىن قاداعالاپ، جابدىقتاردىڭ دايىندىعى مەن قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن باقىلايدى.
اسىرەسە مۇناي تاسىمالدايتىن تانكەرلەردە قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن قاتاڭ ساقتاۋ ماڭىزدى. ويتكەنى مۇناي جۇكتەرىمەن جۇمىس ىستەۋ كەزىندە جىبەرىلگەن قاتەلىك ادامداردىڭ ومىرىنە، كەمەگە جانە قورشاعان ورتاعا قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن.
نۇرايدىڭ ايتۋىنشا، اعا كومەكشىنىڭ جۇمىسى ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. كەمەدە بىرنەشە جۇمىس قاتار جۇرەتىندىكتەن، ولاردىڭ ورىندالۋىن قاداعالاپ قانا قويماي، كۇتپەگەن جاعدايلارعا دا دايىن بولۋ قاجەت.
ەڭ قيىنى - بىرنەشە جۇمىستى ءبىر ۋاقىتتا باقىلاپ، قايسىسىنا باسىمدىق بەرۋ كەرەگىن دۇرىس انىقتاۋ. مۇندايدا ۇساق-تۇيەككە دەيىن نازار اۋدارىپ، سابىر ساقتاۋ ماڭىزدى. ال توتەنشە جاعداي تۋىنداسا، ءوز مىندەتىڭنىڭ اياسىندا قاشان دەربەس شەشىم قابىلداۋعا بولاتىنىن، قاي كەزدە كاپيتانعا دەرەۋ حابارلاۋ قاجەتتىگىن ءبىلۋىڭ كەرەك، - دەيدى ول.
نۇراي بۇعان دەيىن جۇمىس ىستەگەن كەمەلەرىندە اسپاز بولىپ جۇمىس ىستەيتىن قىز-كەلىنشەكتەرمەن بىرگە قىزمەت اتقارعان. ال كاپيتاننىڭ ەكىنشى كومەكشىسى بولىپ جۇرگەن كەزىندە قازاقستان تەڭىز اكادەمياسىندا كەمە جۇرگىزۋ ءىسىن وقيتىن ستۋدەنت قىز تاجىريبەدەن وتكەن.
تەڭىز سالاسىندا شتۋرمان جانە مەحانيك بولىپ جۇمىس ىستەيتىن قىزدار دا بار. ءبىراق ولارمەن ءبىر كەمەدە قىزمەت ەتۋ مۇمكىندىگى ازىرگە بولعان جوق. ال تاجىريبەدەن ءوتىپ جۇرگەن ستۋدەنت قىزدى كورگەندە قۋاندىم. ءوزىم تاڭداعان ماماندىققا قىزىعاتىن قىزداردىڭ بار ەكەنى قۋانتادى، - دەيدى نۇراي.
تەڭىزدە قانداي قيىندىقتارعا تاپ بولدى؟
تەڭىزشىلەر جۇمىسى ءتۇرلى قاۋىپ-قاتەرمەن بايلانىستى. اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعى، كەمەدەگى تەحنيكالىق اقاۋلار جانە باسقا دا كۇتپەگەن جاعدايلار مامانداردان جىلدام ءارى دۇرىس شەشىم قابىلداۋدى تالاپ ەتەدى.
نۇراي مۇنداي جاعدايلاردىڭ بىرىمەن ستۋدەنت كەزىندە كەزدەسكەن. اتلانت مۇحيتىندا جەلكەندى كەمەدە تاجىريبەدەن ءوتىپ جۇرگەندە قاتتى داۋىل باستالعان.
قاتتى داۋىل كەزىندە تابيعاتتىڭ قانشالىقتى كۇشتى ەكەنىن سەزىندىك. مۇنداي جاعدايدا سابىر ساقتاپ، ءبىر-بىرىمىزگە سەنۋ ماڭىزدى. ەكيپاجدىڭ بارلىق مۇشەسى، سونىڭ ىشىندە ءبىز دە، ءبىر كوماندا بولىپ جۇمىس ىستەدىك. سول كەزدە تەڭىزدە ءتارتىپتىڭ، ءوزارا كومەكتىڭ جانە دايىندىقتىڭ قانشالىقتى قاجەت ەكەنىن ءتۇسىندىم، - دەپ ەسكە الادى نۇراي.
ونىڭ ايتۋىنشا، تەڭىزدە كۇتپەگەن جاعدايلار جيى كەزدەسەتىندىكتەن، ءاربىر تەڭىزشى قانداي جاعداي بولماسىن دۇرىس شەشىم قابىلداۋعا دايىن بولۋى كەرەك.
مەنىڭشە، كاسىبيلىك دەگەنىمىز - مۇلدە قورىقپاۋ ەمەس، قيىن جاعدايدا ءوزىڭدى ۇستاي ءبىلۋ. ەڭ باستىسى، جاعدايدى دۇرىس باعالاپ، قاجەتتى شارالاردى ۋاقىتىندا قابىلداۋ. ويتكەنى تەڭىزدە كەيدە ارەكەتسىز قالۋدىڭ ءوزى قاتە شەشىم قابىلداعانداي قاۋىپتى بولۋى مۇمكىن، - دەيدى ول.
تەڭىزشىلەردىڭ تابىسى قانداي؟
تەڭىزشى ماماندىعى جوعارى جالاقى تولەنەتىن كاسىپتەردىڭ ءبىرى سانالادى. الايدا بۇل سالادا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ بارلىعى بىردەي كوپ تابىس تابادى دەۋگە بولمايدى. ەڭبەكاقى مولشەرى ماماننىڭ قىزمەتىنە، تاجىريبەسىنە، كەمەنىڭ تۇرىنە جانە جۇمىس بەرۋشى كومپانياعا بايلانىستى.
قازاقستاندىق جانە حالىقارالىق كەمەلەردە قىزمەت ەتكەن نۇراي ابيلكانوۆا ەكى فلوتتاعى ەڭبەك جاعدايىنىڭ ايىرماشىلىعىن جاقسى بىلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، اسىرەسە وفيتسەرلىك قۇرام مەن باسشىلىق قىزمەتتەگى مامانداردىڭ تابىسى جوعارى بولۋى مۇمكىن. دەگەنمەن جالاقىدان بولەك، كەلىسىمشارت تالاپتارى مەن الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەرگە دە ءمان بەرگەن ءجون.
قازاقستاندىق جانە حالىقارالىق فلوتتا جالاقى، ەڭبەك جاعدايى مەن الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر جاعىنان ايتارلىقتاي ايىرماشىلىق بار. حالىقارالىق تاجىريبەدە تەڭىزشىلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. مىسالى، 2006-جىلعى تەڭىزدەگى ەڭبەك تۋرالى كونۆەنتسيادا جۇمىس جانە دەمالىس ۋاقىتى، ەڭبەكاقى تولەۋ، مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جانە كەمەدەگى تۇرمىستىق جاعدايلارعا قاتىستى تالاپتار بەلگىلەنگەن، - دەيدى نۇراي.
ول قازاقستاندا تەڭىزشىلەردىڭ ەڭبەك قۇقىعىن قورعاۋ ماسەلەسىنە كوبىرەك كوڭىل ءبولۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى.
قازاقستان بۇل كونۆەنتسيانى راتيفيكاتسيالاعان جوق. مەنىڭ ويىمشا، حالىقارالىق ستاندارتتاردى ەسكەرە وتىرىپ، ۇلتتىق زاڭنامانى جەتىلدىرۋ تەڭىزشىلەردىڭ ەڭبەك جاعدايىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەر ەدى، - دەيدى ول.
ال ءوزىنىڭ ناقتى قانشا جالاقى الاتىنىن نۇراي قۇپيا قالدىرۋدى ءجون كوردى. ونىڭ ايتۋىنشا، تەڭىزشىلەردىڭ تابىسى جۇمىس بەرۋشى كومپانياعا، اتقاراتىن قىزمەتىنە جانە كەلىسىمشارت تالاپتارىنا بايلانىستى ءارتۇرلى بولادى.
ەكى اي تەڭىزدە، ەكى اي ۇيدە
نۇراي قازىر ەكى اي كەمەدە جۇمىس ىستەپ، كەلەسى ەكى ايىن دەمالىستا وتكىزەدى. بۇعان دەيىن التى ايدان استام ۋاقىتقا سوزىلعان ساپارى دا بولعان.
ادەتتە تەڭىزشىلەر ءتورت ساعات كەزەكشىلىك اتقارىپ، سەگىز ساعات تىنىعادى. الايدا جۇك وپەراتسيالارى مەن باسقا دا ماڭىزدى جۇمىستار كەزىندە كەستە وزگەرىپ، بەلگىلەنگەن ۋاقىتتان ۇزاق جۇمىس ىستەۋگە تۋرا كەلەدى.
ۇزاق ساپاردىڭ قيىندىعى تەك جۇمىس كولەمىندە ەمەس. بىرنەشە اي بويى ءبىر ۇجىممەن بىرگە ءومىر ءسۇرۋ دە ادامنان توزىمدىلىك پەن تۇسىنىستىكتى تالاپ ەتەدى.
كەمەدە ۇنەمى ءبىر ادامدارمەن بىرگە بولاسىڭ. اركىمنىڭ مىنەزى، كوڭىل كۇيى ءارتۇرلى. شارشاۋ مەن جۇمىس كەزىندەگى قىسىم ادامداردىڭ قارىم-قاتىناسىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن. سوندىقتان ارىپتەستەرىڭنىڭ جەكە كەڭىستىگىن قۇرمەتتەپ، ءوز ەموتسياڭدى باسقارا ءبىلۋ ماڭىزدى. جۇمىستان تىس ۋاقىتتا دەمالىپ، وزىڭە ۇنايتىن ىسپەن اينالىسۋعا دا مۇمكىندىك تابۋ كەرەك، - دەيدى تەڭىزشى.
نۇراي قىزمەت ەتكەن كەمەلەردە ءار ەكيپاج مۇشەسىنە جەكە كايۋتا قاراستىرىلعان. قىزمەتكەرلەر تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلەدى، ورتاق كىر جۋاتىن ورىن بار.
ال كەمەدە قىزمەت ەتەتىن قىزدار ءۇشىن ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى - قاۋىپسىزدىك پەن جەكە كەڭىستىكتىڭ ساقتالۋى. نۇراي بۇل تۇرعىدا ەكيپاج مۇشەلەرىنىڭ ءبىر-بىرىنە قۇرمەتپەن قاراۋى قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، 2026-جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ حالىقارالىق تەڭىز ۇيىمىنىڭ كەمەدەگى زورلىق-زومبىلىق پەن جىنىستىق قۋدالاۋدىڭ الدىن الۋعا قاتىستى تەڭىزشىلەردى دايارلاۋ جونىندەگى جاڭا تالاپتارى كۇشىنە ەنگەن. نۇراي مۇنداي شارالار قاۋىپسىز ەڭبەك ورتاسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيدى.
«وتباسىلىق مەرەكەلەرگە جيى قاتىسا المايمىن»
تەڭىزدەگى جۇمىستىڭ نۇراي ءۇشىن ەڭ قيىن تۇستارىنىڭ ءبىرى - جاقىندارىنان ۇزاق ۋاقىت جىراقتا ءجۇرۋ. كەيدە تۋعان كۇندەر مەن وتباسىلىق مەرەكەلەرگە قاتىسا الماي قالادى. مۇنداي ساتتەردە وتباسىمەن بىرگە بولۋ مۇمكىندىگى ءاردايىم بولا بەرمەيتىنىن سەزىنەدى.
ۇيدەن الىستا جۇرگەندە جاقىندارىڭدى قاتتى ساعىناسىڭ. اسىرەسە وتباسىلىق مەرەكەلەرگە قاتىسا الماعانىڭ قيىن. اتا-انام مەنىڭ جۇمىسىمدى تۇسىنەدى، قولدايدى. كەيدە ماڭىزدى شارالاردى مەن ۇيدە بولاتىن ۋاقىتقا جوسپارلايدى. سول ءۇشىن ولارعا ريزامىن. ۇزاق ساپاردان كەيىن بىرگە كەشكى اس ءىشۋدىڭ، جاي عانا اڭگىمەلەسۋدىڭ ءوزى ەرەكشە قۋانىش سىيلايدى، - دەيدى نۇراي.
جاس تەڭىزشى كاسىبي جولىندا تەك جاقسى ساتتەر عانا بولمايتىنىن دا جاسىرمايدى. كەيدە ۇزاق ساپارلار مەن جۇمىستىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنەن شارشاپ، ماماندىعىن اۋىستىرۋ تۋرالى ويلاعان كەزدەرى بولعان. الايدا وسىنداي ساتتەردە وسى ۋاقىتقا دەيىن ءجۇرىپ وتكەن جولىن، قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىن ەسكە الىپ، جۇمىسىن جالعاستىرۋعا كۇش تابادى.
انام مەنىڭ جەتىستىكتەرىمە شىن جۇرەكتەن قۋانادى. كەيدە وزىمە سەنىمسىزدىك تانىتقان كەزدەردە دە ماعان سەنەدى. ونىڭ قولداۋى ماعان كۇش بەرەدى. قينالعان ساتتەردە انامنىڭ سەنىمىن سەزىنۋ مەن ءۇشىن وتە ماڭىزدى، - دەيدى نۇراي.
تەڭىزدەگى قىزمەتى الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە جەتەلەدى
تەڭىزشى ماماندىعى نۇرايعا الەمنىڭ ءتۇرلى ەلدەرىن كورۋگە مۇمكىندىك بەرگەن. وسى ۋاقىتقا دەيىن پورتۋگاليا، وڭتۇستىك افريكا، بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى، يران، ازەربايجان، نيدەرلاند، تۇركيا جانە رەسەيگە بارعان. سونداي-اق ازور ارالدارى مەن كاريب تەڭىزىندەگى سەن-مارتەن جانە سەن-بارتەلەمي ارالدارىندا بولعان.
الايدا تەڭىزشىلەردىڭ ساپارى تۋريستىك ساياحاتقا ۇقسامايدى. كەمە پورتقا توقتاعانىمەن، ەكيپاج مۇشەلەرىنىڭ قالا ارالاۋعا ۋاقىتى بولا بەرمەيدى. كەيدە جاعالاۋدا از عانا ۋاقىت وتكىزۋگە مۇمكىندىك تۋادى. سوعان قاراماستان، نۇراي ءار ساپاردان العان اسەرىن جوعارى باعالايدى.
ءارتۇرلى ەلدەردىڭ مادەنيەتىمەن، ادامداردىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىمەن تانىسۋ دۇنيەتانىمدى كەڭەيتەدى. ءبىر عانا ەلدى ەرەكشە اتاپ ايتا المايمىن. ءارقايسىسى وزىنشە ەستە قالدى. كەيدە جاعالاۋدا وتكىزەتىن ۋاقىت وتە قىسقا بولادى. سوعان قاراماستان، از ۋاقىتتىڭ ىشىندە دە جاڭا جەرلەردى كورىپ، جاقسى اسەر الىپ قايتامىز، - دەيدى ول.
نۇراي بوس ۋاقىتىندا كىتاپ وقىپ، سۋرەت سالعاندى ۇناتادى. سپورتپەن اينالىسادى، دەمالىس كەزىندە ساياحاتتاۋعا تىرىسادى. ەرەكشە قىزىعۋشىلىقتارىنىڭ ءبىرى - مىلتىقپەن نىسانا كوزدەپ اتۋ.
ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل جاتتىعۋ زەيىندى جيناقتاپ، دالدىك پەن سابىر ساقتاۋدى تالاپ ەتەدى. ال جۇمىستان تىس قىزىعۋشىلىقتار تەڭىزدەگى قاربالاستان كەيىن تىنىعۋعا كومەكتەسەدى.
مانساپ پەن جەكە ءومىردى قاتار الىپ جۇرۋگە بولا ما؟
نۇراي جەكە ءومىرىنىڭ ەگجەي-تەگجەيىن كوپشىلىككە جاريا ەتكىسى كەلمەيدى. دەگەنمەن تەڭىزدەگى مانساپ پەن وتباسىلىق ءومىردى قاتار الىپ جۇرۋگە بولاتىنىنا سەنىمدى.
ونىڭ ويىنشا، مۇنداي قارىم-قاتىناستا ەڭ الدىمەن ءوزارا سەنىم مەن تۇسىنىستىك قاجەت. سەبەبى تەڭىزشى بىرنەشە اي بويى ۇيىنەن جىراقتا جۇرەدى. سوندىقتان جانىنداعى ادامنىڭ كاسىبي تاڭداۋىن قۇرمەتتەپ، قولداي ءبىلۋى ماڭىزدى.
قىزدار جەكە ءومىرى ءۇشىن مانسابىنان باس تارتۋعا مىندەتتى ەمەس. سول سياقتى جۇمىس ىستەۋ دە وتباسىن قۇرۋعا كەدەرگى بولماۋى كەرەك. ەكى ادام ءبىر-ءبىرىنىڭ ماقساتىن ءتۇسىنىپ، قولداسا، ەكەۋىن دە قاتار الىپ جۇرۋگە بولادى. مەن ءۇشىن ەڭ باستىسى - سەنىم مەن سىيلاستىق، - دەيدى نۇراي.
ال ەر ادامنىڭ بويىنان ەڭ الدىمەن جاۋاپكەرشىلىك، سەنىمدىلىك جانە پاراساتتىلىقتى باعالايدى. ايتقان سوزىندە تۇراتىن، ءوز ماقساتى بار ءارى جانىنداعى ادامنىڭ جەتىستىگىن قۇرمەتتەي بىلەتىن ازاماتتاردى جوعارى قويادى.
مەنىڭشە، ەر ادامنىڭ مىقتىلىعى ايەلدى باقىلاۋعا نەمەسە ونىمەن باسەكەلەسۋگە ۇمتىلۋىنان كورىنبەيدى. كەرىسىنشە، وزىنە سەنىمدى بولىپ، شەشىم قابىلداي ءبىلۋى جانە جانىنداعى ادامعا قولداۋ كورسەتۋى ماڭىزدى. مەن ءۇشىن ءسوز بەن ءىستىڭ سايكەس كەلگەنى قىمبات، - دەيدى ول.
ەندىگى ماقساتى - كاپيتان بولۋ
ءتورت جىل ىشىندە كاپيتاننىڭ ءۇشىنشى كومەكشىسىنەن اعا كومەكشىسىنە دەيىن كوتەرىلگەن نۇراي ەندى كەمە كاپيتانى بولۋدى كوزدەپ وتىر.
قازىرگى قىزمەتى وعان باسقارۋ تاجىريبەسىن جيناپ، كەمەدەگى جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋدى تەرەڭىرەك مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. الداعى ۋاقىتتا ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ، كاسىبي تاجىريبەسىن ارتتىرۋعا نيەتتى.
كاپيتان بولۋ - مەنىڭ باستى ماقساتىم. بۇل جاي عانا كەلەسى قىزمەتتىك ساتى ەمەس، ودان دا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. جيناعان ءبىلىمىم مەن تاجىريبەمدى جاڭا دەڭگەيدە قولدانعىم كەلەدى. سوندىقتان ءالى دە ۇيرەنىپ، كاسىبي تۇرعىدان وسە ءتۇسۋىم كەرەك، - دەيدى ول.
نۇراي بولاشاقتا جاس ماماندارمەن تاجىريبە ءبولىسىپ، تەڭىزشى بولعىسى كەلەتىن قىزدارعا قولداۋ كورسەتۋدى دە جوسپارلايدى. ونىڭ ويىنشا، كەيدە ءبىر ادامنىڭ جەتىستىگى باسقالارعا ءوز مۇمكىندىگىنە سەنۋگە كومەكتەسەدى.
مەن ءۇشىن جەتىستىك تەك بەلگىلى ءبىر قىزمەتكە جەتۋ ەمەس. ەڭ باستىسى - ۇنەمى دامىپ، جاقسى كورەتىن ىسىڭمەن اينالىسۋ جانە ەڭبەگىڭنىڭ ناتيجەسىن كورۋ. بولاشاقتا قازاقستاننىڭ تەڭىز سالاسىنىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىمدى قوسقىم كەلەدى، - دەيدى نۇراي ابيلكانوۆا.
el.kz