اتاۋلى كۇندەر
حالىقارالىق جەر كۇنى
قورشاعان ورتانى قورعاۋ ىسىنە بۇكىل ادامزاتتى بىرىكتىرۋ ماقساتىندا وتكىزىلەتىن حالىقارالىق شارا رەتىندە 1990-جىلدان باستاپ اتاپ وتىلەدى. بۇل اتاۋلى كۇن 1970-جىلدان باستاپ ا ق ش- تا ءداستۇرلى تۇردە وتەدى. جەر كۇنىن بەكىتۋ تۋرالى باستامانى امەريكالىق ساياساتتانۋشى جانە قوعام بەلسەندىسى گەيلورد نەلسون كوتەرگەن.
كاسىبي اكىمشىلىك قىزمەتكەرلەر كۇنى جىل سايىن ءساۋىر ايىنىڭ سوڭعى سارسەنبىسىندە حالىقارالىق كاسىبي مەرەكە اتاپ وتىلەدى. بۇل مەرەكە امەريكا قۇراما شتاتتارىندا باسقا دا كوپتەگەن كاسىبي مەرەكەلەر سياقتى پايدا بولدى.
1952-جىلى وندا ءبىرىنشى رەت حاتشى كۇنىنە ارنالعان سالتاناتتى ءىس-شارالار ءوتتى. حالىقارالىق اكىمشىلىك قىزمەتكەرلەر قاۋىمداستىعى باستاماشى بولدى.
ەستە قالار وقيعالار
1971-جىلى سول كەزدەگى قازاقستاننىڭ استاناسى الماتى قالاسىنا ءبىرىنشى رەت ت ۋ-154 اۋە لاينەرى كەلىپ قوندى. ماسكەۋدەن الماتىعا دەيىنگى ارالىقتاعى - 3500 شاقىرىمدىق جولدى لاينەر نە ءبارى 3 ساعات 45 مينۋتتا ۇشىپ وتكەن.
1985-جىلى اقتوبەدە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ءاليا مولداعۇلوۆانىڭ وبلىستىق مەموريالدىق مۇراجايى اشىلدى.
1997-جىلى اكىمشىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىمدى وڭتايلاندىرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن تالدىقورعان جانە تورعاي وبلىستارى تاراتىلدى.
1997-جىلى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى جۇيەسىن ودان ءارى رەفورمالاۋ شارالارى تۋرالى» جارلىققا قول قويدى. وسى كۇننەن باستاپ قازاقستاندا اسكەري پوليتسيا قىزمەتى باستالدى.
2012-جىلى جەنيەۆادا قازاقستاننىڭ د س ۇ- عا كىرۋى بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ 11-وتىرىسى ءوتتى. ا ق ش، قىتاي، برازيليا، ە و، ساۋد ارابياسى، تۇركيا، مەكسيكا، پاكىستان، جاپونيا، شۆەيتساريا، ءۇندىستان، ارگەنتينا جانە ت. ب. مەملەكەتتەر قازاقستاننىڭ دسۇ- عا قوسىلۋىن قولدادى.
2016-جىلى اقتوبەدە ماجارستاننىڭ كونسۋلدىعى اشىلدى. اشىلۋ راسىمىنە قاتىسقان ۆەنگريانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى اندراش باراني اقتوبە وبلىسىنا زور قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعاندىعىن ايتتى.
2018-جىلى بەيجىڭدە قىتاي عالىمدارى مەن ستۋدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن قازاقتىڭ ۇلى اقىنى ماعجان جۇمابايەۆتىڭ 125 جىلدىعىنا وراي «جالىنمىن مەن - جانامىن...» اتتى جيىن ءوتتى. ستۋدەنتتەر قازاق جانە قىتاي تىلدەرىندە اقىن ولەڭدەرىن وقىپ، لينگۆيست عالىمدار ماعجان جۇمابايەۆتىڭ شىعارماشىلىعى، ونىڭ قازاق ادەبيەتىنە جانە قازاق مادەنيەتىنىڭ شەتەلدە مويىندالۋىنا ىقپالى تۋرالى ويلارىمەن ءبولىستى.
2019-جىلى ي. كاريموۆ اتىنداعى تاشكەنت مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە اتاقتى قازاق عالىمى، اكادەميك قانىش ساتبايەۆتىڭ اۋديتورياسى اشىلدى.