قازاقپارات كذنتئزبةسئ 21 - مامئر. 13 جئل بذرئن اقئن مذحتار شاحانوأقا حالئقارالئق «رؤحانيات» سئيلئعئ بةرئلدئ

استانا. 21 - مامئر. قازاقپارات - قازاقپارات وقئرماندارئنا 2012 - جئلعئ 21 - مامئرعا ارنالعان كذنتئزبةسئن ذسئنادئ.

21 - مامئر، دذيسةنبئ. اتاؤلئ كذندةر، وقيعالار، ةسئمدةر

  بذكئل دذنيةجذزئلئك قارئم-قاتئناس پةن دامؤ جولئنداعئ مادةني ءارالؤاندئلئق كذنئ.

قازاقستان بذكئل الةمدئك تابيعي جانة مادةني مذرانئ قورعاؤ تؤرالئ كونأةنسياعا 1994 - جئلعئ ءساؤئردئث 29 ئندا قوسئلدئ. ق ر اقپارات جانة مادةنيةت مينيسترلئگئ  تاريحي-مادةني مذرا دةپارتامةنتئنئث مالئمةتتةرئ بويئنشا قازاقستاندا 25 مئثنان استام ساؤلةت ةسكةرتكئشتةرئ بار. ونئث ئشئندة ةكةؤئ - قوجا احمةت ياساؤي كةسةنةسئ مةن تامعالئ كةشةنئ يؤنةسكو-نئث بذكئل الةمدئك مذرا تئزئمئنة ةنگةن. اتالمئش تئزئمدة الةمنئث 120 ةلئندة ورنالاسقان مئثعا جؤئق ةسكةرتكئشتةر بار. 

حالئقارالئق جذمئسسئزدئقتان قورعاؤ كذنئ. حالئقارالئق ةثبةك ذيئمئنئث مالئمةتتةرئ بويئنشا جذمئسسئزداردئث سانئ ميلليارد ادامعا جةتةدئ. بذل عالامشارداعئ جذمئس كذشئنئث ذشتةن بئرئنة تةث.

ةستة قالار وقيعالار

72 جئل بذرئن (1940) قازئرگئ اكادةميك قانئش ساتبايةأ اتئنداعئ گةولوگيالئق زةرتتةؤلةر ينستيتؤتئ قذرئلدئ.

46 جئل بذرئن (1966) قازاق اكادةميالئق وپةرا جانة بالةت تةاترئندا «اق قانات» بالةتئنئث پرةمةراسئ بولدئ. بالةت ءذش اكتئدةن جانة ءذش كورئنئستةن تذرادئ. بالةتتئث سةناريئن جازعان - ءا.مامبةتوأ، كومپوزيتورئ - ع.جذبانوأا، بالةتمةيسترئ - د.ءابدئروأ، سؤرةتشئسئ - أ.مامونتوأ، ديريجةرئ - ت.وسمانوأ. باستئ پارتيالاردئ ف.جولئمبةتوأا مةن ا.اسئلمذراتوأ ورئندادئ. بالاتتئث ةكئنشئ نذسقاسئ دا 1967 - جئلئ ماؤسئمنئث 27 سئندة وسئ تةاتردئث ساحناسئندا قويئلدئ. 1970 - جئلئ «اق قانات» بالةتئنئث مؤزئكاسئ ءذشئن كومپوزيتور عازيزا جذبانوأاعا قازاقستان مةملةكةتتئك سئيلئعئ بةرئلدئ.

13 جئل بذرئن (1999) اقئن مذحتار شاحانوأقا حالئقارالئق «رؤحانيات» سئيلئعئ بةرئلدئ.

13 جئل بذرئن (1999) باتئس قازاقستاننان قارا تةثئز جاعالاؤئنا دةيئن سوزئلاتئن كاسپي مذناي قذبئرئن توسةؤ باستالدئ.

8 جئل بذرئن (2004) الماتئ قالاسئ اكئمدئگئنئث قولداؤئمةن جامبئل اتئنداعئ قازاق مةملةكةتتئك فيلارمونياسئندا ءبئرئنشئ رةت حالئقارالئق ورگاندئق مؤزئكالار فةستيأالئ ءوتتئ.

6 جئل بذرئن (2006) سارا الپئس قئزئ نازاربايةأا «اسئل جذرةك» حالئقارالئق قايئرئمدئلئق سئيلئعئنا ية بولدئ. بةدةلدئ حالئقارالئق قايئرئمدئلئق سئيلئعئن تاپسئرؤ ءراسئمئ «روسسيا» باس كونسةرت زالئندا ءوتتئ. بذل شارانئ اتاقتئ يتاليان اكتةرئ سوفي لورةن اشتئ. سونداي-اق ورنةللا مؤتي، دجةسسيكا لانگ جانة ستيأةن سيگال سياقتئ بةلگئلئ اكتةرلةر كةشتئث ارنايئ قوناعئ بولدئ.

108 جئل بذرئن (1904) حالئقارالئق فؤتبول فةدةراسياسئ - فيفا قذرئلدئ.فةدةراسيا قذرؤ تؤرالئ كةلئسئمگة فرانسيا، بةلگيا، دانيا، گوللانديا، يسپانيا، شأةسيا، شأةيساريا ةلدةرئنئث وكئلدةرئ قول قويدئ. 2 كذننةن كةيئن فيفا-نئث العاشقئ كونگرةسئ اشئلئپ، فةدةراسيانئث پرةزيدةنت بولئپ فرانسؤزدئق روبةر گةرةن سايلاندئ.

7 جئل بذرئن (2005) باسئلئم بةتتةرئندة قازاقستان رةسپؤبليكاسئ پرةزيدةنتئ ن.نازاربايةأ قول قويعان «قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث ازاماتتئق كودةكسئنة (جالپئ ءبولئم) وزگةرتؤلةر مةن تولئقتئرؤلار ةنگئزؤ تؤرالئ» زاثئ جارئق كوردئ.

2004 جئلئ م.ميلةأسكي رةسپؤبليكا الدئندا سئثئرگةن ةثبةگئ ءذشئن «پاراسات» وردةنئمةن ماراپاتتالدئ.

ةسئمدةر

94 جئل بذرئن (1918-1994) كومپوزيتور، ذيعئر كاسئبي مؤزئكاسئنئث نةگئزئن قالاؤشئ، قازاق ك س ر-نئث حالئق ءارتئسئ، قازاق ك س ر-نئث ةثبةك سئثئرگةن ونةر قايراتكةرئ، ذلئ وتان سوعئسئنئث ارداگةرئ قوجامياروأ قذددئس دذنيةگة كةلدئ.

الماتئ وبلئسئنئث ةثبةكشئ قازاق اؤدانئندا تؤعان. الماتئ كونسةرأاتورياسئن بئتئرگةن. 1951-1952 - جئلدارئ ماسكةؤ كونسةرأاتورياسئندا تاجئريبة جيناقتاؤدان وتكةن. 1953 - جئلدان الماتئ كونسةرأاتورياسئندا ذستازدئق ةتئپ، پروفةسسورئ، رةكتورئ، كافةدرا مةثگةرؤشئسئ بولعان. ول - ذيعئر كاسئبي مؤزئكاسئنئث نةگئزئن سالؤشئ. كومپوزيتور - حالئق مؤزئكا فولكلورئ اؤةندةرئ نةگئزئندة ذيعئردئث تذثعئش وپةراسئ «نازؤگؤم» مةن «چين تومؤر» بالةتئن جازعان. سونداي-اق «التئن تاؤلار»، «سادئر پالؤان» وپةرالارئنئث، «ريزأانگذل»، «بوستاندئق تؤرالئ ءان» سيمفونيالئق پوةمالارئنئث، «گذلدةن جةتئسؤ!» وراتورياسئنئث، «ا.روزئباكيةأتئ ةسكة الؤ» سيمفونياسئ مةن ءذشئنشئ سيمفونيا مؤزئكالئق شئعارمالارئنئث اأتورئ. قوجامياروأ قازاقستان كومپوزيتورلار وداعئ باسقارماسئنئث مذشةسئ، ءتوراعاسئ، ادةبيةت جانة ونةر سالاسئنداعئ لةنيندئك سئيلئق پةن قازاقستان مةملةكةتتئك سئيلئعئن تاعايئنداؤ جونئندةگئ كوميتةتتئث مذشةسئ بولعان. 2-3- سايلانعان قازاقستان جوعارعئ كةثةسئنئث دةپؤتاتئ.

«لةنين» وردةنئمةن، «قازان توثكةرئسئ»، «ةثبةك قئزئل تؤ» جانة «قذرمةت بةلگئسئ» وردةندةرئمةن ماراپاتتالعان.

58 جئل بذرئن (1954) قازاقستاننئث حالئق اقئنئ  ءابئل قونئسباي دذنيةگة كةلدئ.

قوستاناي وبلئسئنئث جانگةلدين اؤدانئندا تؤعان. قازاق ذلتتئق ؤنيأةرسيتةتئن بئتئرگةن. 1977-1980 - جئلدارئ - جانگةلدين اؤداندئق «جاثا ءومئر» گازةتئنئث جاؤاپتئ حاتشئسئ. 1980-1985 - جئلدارئ - «لةنينشئل جاس (قازئرگئ «جاس الاش») گازةتئنئث تورعاي وبلئسئ بويئنشا مةنشئكتئ ءتئلشئسئ، وبلئستئق «تورعاي تاثئ» گازةتئ رةداكتورئنئث ورئنباسارئ. 1990-1991 - جئلدارئ - «ارقالئق ارايئ» گازةتئنئث رةداكتورئ. 1991-1995 - جئلدارئ تورعاي وبلئستئق تةلةراديو كومپانياسئنئث ءتوراعاسئ قئزمةتئن اتقارعان. قازئرگئ ؤاقئتتا استانا قالالئق  اكئمشئلئگئنئث ءبولئم مةثگةرؤشئسئ قئزمةتئن اتقارادئ.

اقئننئث العاشقئ جئر جيناعئ 1980 - جئلئ جارئق كورگةن. بئرنةشة پروزالئق شئعارمالاردئث اأتورئ. ءا.قونئسباي - بةلگئلئ ايتئسكةر اقئن. 1990 - جئلئ تاشكةنت قالاسئندا بازار جئراؤدئث 150 جئلدئعئ قذرمةتئنة وتكئزئلگةن ورتا ازيا جانة قازاقستان اقئندارئنئث ايتئسئندا جةثئمپاز اتانئپ، 3- رةسپؤبليكالئق اقئندار ايتئسئنئث باس جذلدةسئن يةلةنگةن.  ايتئستارئ «ماثگئلئك كوكتةم»، «جئر-شاشؤ»، اؤئزشا ازئلدةرئ «دةگةن ةكةن...» ذجئمدئق جيناقتارئنا ةنگةن.

«استانا» مةدالئمةن ماراپاتتالعان. 

66 جئل بذرئن (1946) دذنيةجذزئ قازاقتارئ قاؤئمداستئعئ ءتوراعاسئنئث ورئنباسارئ، «التئن بةسئك» جؤرنالئنئث باس رةداكتورئ، جازؤشئ، دراماتؤرگ، قازاقستان رةسپؤببليكاسئنئث ةثبةك سئثئرگةن قايراتكةرئ بالعابايةأ سذلتانالئ دذنيةگة كةلدئ.

قئزئلوردا وبلئسئنئث شيةلئ اؤدانئندا تؤعان. قازاق مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئنئث جؤرناليستيكا فاكؤلتةتئن ءبئتئرئپ، «ءبئلئم جانة ةثبةك» (قازئرگئ «زةردة»)، «مادةنيةت جانة تذرمئس» (قازئرگئ «پاراسات»)، جؤرنالدارئندا، «جالئن» باسپاسئندا، قازاقستان جازؤشئلار وداعئندا قئزمةت ءئستةگةن. ون جئلعا جؤئق ع.مذسئرةپوأ اتئنداعئ مةملةكةتتئك اكادةميالئق جاستار مةن بالالار تةاترئندا ادةبيةت ءبولئمئنئث مةثگةرؤشئسئ بولعان.

1978 - جئلئ «جالئن» باسپاسئنان «جذلدئزئث جانسئن» اتتئ قازاق سپورتشئلارئ تؤرالئ دةرةكتئ پوأةستةرئ مةن اثگئمةلةرئ شئققان. سودان بةرگئ ؤاقئتتا ونئث «التئن ساعئم»، «قذم مةن قئزعالداق»، «دالا مةن داريا»، «قازاقتئث قئزئل كئتابئ» اتتئ پوأةستةرئ مةن اثگئمةلةرئ، ماقالالار جيناقتارئ جارئق كورئپ، «قئز جيئرماعا تولعاندا»، «ءبئز دة عاشئق بولعانبئز»، «قازاقشا كذرةس»، «ايةلدةر الةمئ نةمةسة ةث جاقسئ ةركةك»، «ةث ادةمئ كةلئنشةك»، «تويدان قايتقان قازاقتار»، «جئمبالا، ميكو جانة قاسقئر» اتتئ پةسالارئ ساحناعا قويئلعان.

56 جئل بذرئن (1956) اسكةري قايراتكةر، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ قورعانئس مينيسترلئگئنئث قئتاي حالئق رةسپؤبليكاسئنداعئ اسكةري اتتاشةسئ، گةنةرال-مايور ورازوأ ةدئل لذقپان ذلئ دذنيةگة كةلدئ.

باتئس قازاقستان وبلئسئنئث اق جايئق اؤدانئندا تؤعان. ةنگةلس اسكةري زةنيتتئك-زئمئراندئق قولباسشئلئق ؤچيليششةسئن، گةورگي جؤكوأ اتئنداعئ اؤة شابؤئلئنا قارسئ قورعانئس اكادةمياسئن بئتئرگةن. 1979-1993 - جئلدارئ - ةنگةلس اسكةري زةنيتتئك-زئمئراندئق قولباسشئلئق ؤچيليششةسئنئث أزأود كومانديرئ، باتارةيا كؤرسانتارئنئث كومانديرئ، وقئتؤشئسئ. 1993-1998 - جئلدارئ - شئثعئرلاؤ اؤداندئق اسكةري كوميسسارئ، باتئس قازاقستان وبلئسئ اسكةري كوميسسارئنئث ورئنباسارئ. 1998-2002 - جئلدارئ - ماثعئستاؤ وبلئسئنئث جانة اقتاؤ قالاسئنئث اسكةري كوميسسارئ. 2002-2005 - جئلدارئ - قازاقستان رةسپؤبليكاسئ قورعانئس مينيسترلئگئ ذلتتئق ؤنيأةرسيتةتئنئث باستئعئ. 2005-2006 - جئلدارئ - «باتئس» وثئرلئك قولباسشئلئق اسكةرلةرئ قولباسشئسئنئث ورئنباسارئ. 2006 - جئلئ - رةسةي فةدةراسياسئنداعئ قازاقستان رةسپؤبليكاسئ ةلشئلئگئندة اسكةري اتتاشة. 2007 - جئلئ - ماثعئستاؤ وبلئسئنئث جذمئلدئرؤ دايئندئعئ، ازاماتتئق قورعانئس، اأاريالار مةن دذلةي اپاتتاردئث الدئن الؤدئ جانة جويؤدئ ذيئمداستئرؤ باسقارماسئنئث باستئعئ. 2007-2010 - جئلدارئ - قازاقستان رةسپؤبليكاسئ قورعانئس مينيسترلئگئنئث راديوةلةكترونيكا جانة بايلانئس اسكةري ينستيتؤتئنئث باستئعئ. قازئرگئ قئزمةتئندة 2010 - جئلدان باستاپ ئستةيدئ.